છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
ટ્રમ્પે અમેરિકાને દેવાના દરીયામાં ડુબાડી દીધું
‘‘જગતજમાદાર'' ગણાતો સુપરપાવર દેશ પર ઐતિહાસિક ૪૦ લાખ કરોડ ડોલરનું દેવું: ચિંતાજનક આંકડાઓ જાહેર : અમેરિકાને ‘‘ગ્રેટ'' બનાવવાના સપના સાથે સત્તામાં આવેલા ટ્રમ્પના કાર્યકાળમાં દેશ ઉપર દેવું વધ્યું: સતત વધતી બજેટ ખાધ - સરકારી ખર્ચા અને લોન ઉપરનું વધુ વ્યાજ દેશની ઇકોનોમીનાં છોતરા કાઢી નાખશે
વોશીંગ્ટન તા.૨૦: અમેરિકાનું રાષ્ટ્રીય દેવું પહેલી વાર ૪૦ ટ્રિલિયન ડોલરને વટાવી ગયું છે. યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટના ડેટા અનુસાર, મંગળવારે ટ્રેડિગના અંત સુધીમાં દેશનું કુલ દેવું વધીને ૪૦.૦૪૭ ટ્રિલિયન ડોલર થયું છે. આ આંકડો વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા સામેના નાણાકીય પડકારોને દર્શાવે છે. સતત વધતી જતી બજેટ ખાધ, સરકારી ખર્ચ અને દેવા પર વધતું વ્યાજ હવે યુએસ અર્થતંત્ર માટે ગંભીર ચિતાનો વિષય બની રહ્યા છે.બુધવારે જાહેર કરાયેલા ડેટા દર્શાવે છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને જો બિડેનના કાર્યકાળ દરમિયાન આ દેવું બમણું થઈ ગયું છે અને આ ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચી ગયું છે. આ આંકડો એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે યુએસ સરકારી ખર્ચનો નોંધપાત્ર હિસ્સો સંરક્ષણ, સામાજિક સુરક્ષા અને મેડિકેર જેવા કાર્યક્રમો માટે ફાળવવામાં આવી રહ્યો છે. દેવા પર વ્યાજ પણ સરકારી ખર્ચનો નોંધપાત્ર ભાગ બની ગયું છે. નોંધપાત્ર રીતે, અમેરિકાનું દેવું દર પાંચ મહિને ડોલર ૧ ટ્રિલિયન વધી રહ્યું છે.
મહાસત્તાના કુલ દેવામાંથી, આશરે ૩૨.૨૬૬ ટ્રિલિયન ડોલર જાહેર જનતા, રોકાણકારો અને અન્ય સંસ્થાઓ પાસે સરકારી દેવાના રૂપમાં છે. અન્ય ૭.૭૮૨ ટ્રિલિયન ડોલર વિવિધ સરકારી વિભાગો અને સંસ્થાઓ પાસે છે, જેનો અર્થ એ છે કે સરકારે લાંબા સમયથી તેના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે મોટા પાયે ઉધાર લેવાનો આશરો લીધો છે. ૨૦૧૭ ની પરિસ્થિતિ સાથે સરખામણી કરીએ તો ચિત્ર વધુ સ્પષ્ટ થાય છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પહેલી વાર રાષ્ટ્રપતિ બન્યા ત્યારેની સરખામણીમાં, યુએસનું રાષ્ટ્રીય દેવું હવે બમણાથી વધુ થઈ ગયું છે.
યુએસ ઉધાર કેમ આટલું વધારે છે? અન્ય કોઈપણ સરકારની જેમ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને તેના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે મહેસૂલની જરૂર છે. જ્યારે સરકારી આવક કુલ ખર્ચ કરતાં ઓછી પડે છે, ત્યારે તેને આ ગેપને પહોંચી વળવા માટે ઉધાર લેવું પડે છે. આ સ્થિતિ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં લાંબા સમયથી ચાલુ છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં, યુએસ સરકારની બજેટ ખાધ વાર્ષિક ઼૨ ટ્રિલિયન જેટલી રહી છે. નોંધપાત્ર રીતે, આવી મોટી ખાધ ફક્ત યુદ્ધ અથવા ગંભીર આર્થિક મંદી દરમિયાન જ નહીં, પરંતુ સામાન્ય આર્થિક પરિસ્થિતિઓ દરમિયાન પણ જોવા મળે છે. સરકારી ખર્ચમાં વધારો, કર આવક અને ખર્ચ વચ્ચેનો તફાવત અને આર્થિક નીતિઓ મુખ્ય પરિબળો છે.
ખરેખર, કોવિડ-૧૯ રોગચાળાએ આ સમસ્યાને વધારી છે. રોગચાળા દરમિયાન, યુએસ સરકારે નાગરિકો, વ્યવસાયો અને અર્થતંત્રને રાહત આપવા માટે મોટી રકમ ખર્ચ કરી. આના પરિણામે મોટા પાયે ઉધાર લેવામાં આવ્યું, અને ૨૦૧૭ થી યુએસ દેવામાં લગભગ એક તૃતીયાંશ વધારો રોગચાળા સાથે સંબંધિત હોવાનું માનવામાં આવે છે.
દેવામાં વધારો વ્યાજ ખર્ચ પર નોંધપાત્ર અસર કરે છે. સરકારે જેટલા વધુ પૈસા ઉધાર લેવા પડશે, તેટલું વધુ વ્યાજ ચૂકવવું પડશે. જો વ્યાજ દર વધે છે, તો આ બોજ વધુ વધી શકે છે. આﾍર્યજનક રીતે, યુએસ સરકારના બોન્ડ ઉપજ બે દાયકાના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયા છે. વધતા સરકારી દેવા, ફુગાવા અને વૈશ્વિક આર્થિક જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને રોકાણકારો યુએસ બોન્ડ પર વધુ વળતરની માંગ કરી રહ્યા છે. યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે લાંબા ગાળાના સરકારી બોન્ડ બજારને ટેકો આપવા માટે સરકારી બોન્ડ બાયબેક યોજનાના વિસ્તરણની જાહેરાત કરી છે. આનો હેતુ બોન્ડ બજાર સ્થિરતા જાળવવામાં મદદ કરવાનો છે.
વધતા દેવાને નિયંત્રિત કરવું યુએસ માટે સરળ રહેશે નહીં. સરકાર પાસે બે મુખ્ય વિકલ્પો છેઃ ખર્ચમાં ઘટાડો કરવો અથવા કર આવકમાં વધારો કરવો. વધુમાં, બંને પગલાં એકસાથે અપનાવી શકાય છે. જો કે, દરેક પગલું રાજકીય અને આર્થિક રીતે પડકારજનક છે. સરકારી ખર્ચ ઘટાડવાથી ઘણા કાર્યક્રમો અને સેવાઓ પર અસર પડી શકે છે, જ્યારે કર વધારવો જનતા અને વ્યવસાયો માટે મુશ્કેલ બની શકે છે. ડોલર ૪૦ ટ્રિલિયન દેવું માત્ર એક મોટો આંકડો નથી. આ સૂચવે છે કે યુએસને લાંબા ગાળે તેના ખર્ચ અને આવક વચ્ચે વધતા અંતરને ઘટાડવાની જરૂર પડશે. જો ખાધ વધતી રહેશે, તો વ્યાજનો બોજ પણ વધી શકે છે.
(10:15 AM IST)
