મેડ્રિડ : વૈશ્વિક રાજકારણમાં ફરી એકવાર તણાવની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. અંકારામાં આયોજિત નાટો (NATO) સમિટ દરમિયાન યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પેન સાથેના તમામ વેપારી સંબંધોને તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરવાનો આદેશ આપીને વિશ્વભરમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. ટ્રમ્પે ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે સ્પેન સાથે હવે કોઈ વાતચીત કે વેપાર ન થવો જોઈએ. આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ સ્પેન દ્વારા નાટોના સંરક્ષણ ખર્ચના લક્ષ્યાંક (GDP ના ૫%) ને પૂર્ણ ન કરવાનો આગ્રહ અને ઈરાન સાથેના સંઘર્ષમાં સ્પેનનું અલગ વલણ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

ટ્રમ્પના આ આદેશ બાદ રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ભારે ગભરાટ ફેલાયો છે. તેમણે કહ્યું કે, "હું સ્પેન સાથે કોઈ વેપાર કરવા માંગતો નથી. તેઓ પૈસાની બાબતમાં નિરાશાજનક છે અને અમારી પાસેથી ઘણો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે." ટ્રમ્પના આ નિવેદનથી નાટો સંગઠનમાં વિભાજનની સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ થઈ રહી છે. ખાસ કરીને ડેનમાર્ક અને અન્ય યુરોપિયન દેશો પણ ટ્રમ્પના બદલાતા વલણને લઈને ચિંતિત છે. અગાઉ માર્ચ મહિનામાં પણ આવી જ ધમકી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ ત્યારબાદ વેપાર કોઈ પણ વિક્ષેપ વિના ચાલુ રહ્યો હતો.

સ્પેનની અડગ પ્રતિક્રિયા અને વેપારની વાસ્તવિકતા

આટલી ગંભીર ધમકી છતાં સ્પેનના વડાપ્રધાન પેડ્રો સાંચેઝનું કાર્યાલય બિલકુલ વિચલિત થયું નથી. સ્પેનિશ સરકારે ટ્રમ્પની ટિપ્પણીઓને "હંમેશની જેમ વ્યવસાય" (Business as usual) ગણાવીને ફગાવી દીધી છે. સ્પેનનું કહેવું છે કે, વેપારી સંબંધો સરકારી આદેશો કરતાં ખાનગી કંપનીઓના સંચાલન પર વધુ નિર્ભર હોય છે, અને વોશિંગ્ટન સાથેના તેમના સંબંધો અત્યંત મજબૂત છે. સ્પેને એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે યુરોપિયન યુનિયન (EU) ના નિયમો મુજબ, વેપાર વાટાઘાટોમાં કોઈ પણ દેશને વ્યક્તિગત રીતે લક્ષ્ય બનાવી શકાતો નથી.

વિશ્લેષકોના મતે, ઓલિવ તેલ, ઓટો પાર્ટ્સ અને સ્ટીલની નિકાસમાં વિશ્વમાં અગ્રેસર રહેતું સ્પેન યુએસના આર્થિક પ્રતિશોધ સામે ટકી રહેવા માટે સક્ષમ છે. ઈરાન યુદ્ધના મુદ્દે યુએસને લશ્કરી થાણાઓનો ઉપયોગ કરવાની ના પાડ્યા પછી સ્પેન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધોમાં તાજેતરમાં તિરાડ પડી હતી. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ટ્રમ્પનો આ આદેશ માત્ર રાજકીય દબાણ છે કે પછી ખરેખર કોઈ મોટી આર્થિક કાર્યવાહીમાં પરિણમશે, જેની અસર સમગ્ર યુરોપિયન અર્થતંત્ર પર પડી શકે છે.