નવી દિલ્હી, તા.21: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશના યુવાનોને રોજગાર માટે સક્ષમ બનાવવા અને કોર્પોરેટ જગતમાં કામનો અનુભવ પ્રદાન કરવાના હેતુથી શરૂ કરવામાં આવેલી પ્રધાનમંત્રી ઇન્ટર્નશિપ યોજનાએ સફળતાપૂર્વક તેના બે વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે. આ યોજના અંતર્ગત આગામી પાંચ વર્ષમાં કુલ એક કરોડ યુવાનોને ઇન્ટર્નશિપ પૂરી પાડવાનું ભવ્ય લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું હતું, જેના ભાગરૂપ શરૂઆતના તબક્કામાં લાખો યુવાનોને આવરી લેવાનું આયોજન કરાયું હતું.

વર્તમાન સમયમાં પ્રાપ્ત થયેલા સત્તાવાર અને રિપોર્ટ આધારિત ડેટા મુજબ, છેલ્લા બે વર્ષ દરમિયાન આ યોજના અંતર્ગત અંદાજે ત્રીસ લાખ યુવાનોને ઇન્ટર્નશિપ આપવાનું લક્ષ્ય નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ વાસ્તવિક જમીની હકીકત એ છે કે અત્યાર સુધીમાં માત્ર ત્રીસ હજાર જેટલા જ યુવાનોને આ યોજનાનો પ્રત્યક્ષ લાભ મળી શક્યો છે. આ મોટો ફેરફાર યોજનાની અમલીકરણ પ્રક્રિયા અને તેની જમીની વાસ્તવિકતા વચ્ચેના અંતરને સ્પષ્ટપણે ઉજાગર કરે છે.

યુવાનોની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે સરકારે તાજેતરમાં યોજનાના માળખામાં નોંધપાત્ર ફેરફારો કર્યા છે, જેમાં માસિક સ્ટાઇપેન્ડની રકમ પાંચ હજાર રૂપિયાથી વધારીને નવ હજાર રૂપિયા કરવામાં આવી છે અને ઇન્ટર્નશિપનો સમયગાળો બાર મહિનાથી ઘટાડીને છ થી નવ મહિનાનો કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, વય મર્યાદામાં છૂટછાટ આપીને એમએસએમઈ ક્ષેત્રને પણ આની સાથે જોડવામાં આવ્યું છે, જેથી વધુમાં વધુ યુવા વર્ગ આનો લાભ મેળવી શકે.

જોકે, યોજનાનો અમલ કરતી વખતે અનેક યુવાનો દ્વારા ગંભીર ફરિયાદો પણ સામે આવી છે, જેમાં કેટલાક કિસ્સાઓમાં તાલીમાર્થીઓને સંબંધિત પ્રોફેશનલ ક્ષેત્રમાં તાલીમ આપવાને બદલે માત્ર ફિલ્ડવર્ક કે સામાન્ય કાર્યો સોંપવામાં આવતા હોવાનું જણાયું છે. આ કારણોસર ઇન્ટર્નશિપ અધવચ્ચે જ છોડી દેનારા એટલે કે ડ્રોપઆઉટ યુવાનોનો દર પણ અનુક્રમે ચાલીસ ટકાની આસપાસ રહ્યો છે, જે તંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.

બીજી બાજુ, આ જ યોજના અંતર્ગત આઈટી અને મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા આધુનિક ક્ષેત્રોમાં ઉત્તમ તાલીમ મેળવનાર કેટલાક યુવાનોને સંબંધિત કંપનીઓમાં જ કાયમી અને પૂર્ણ-સમયની નોકરીઓ પણ મળી છે, જે સકારાત્મક પાસું દર્શાવે છે. આ બાબત સાબિત કરે છે કે જ્યાં યોગ્ય માર્ગદર્શન અને વ્યવસ્થિત તાલીમ આપવામાં આવે છે ત્યાં આ યોજના યુવાનોના ભવિષ્યને ઉજ્જવળ બનાવવામાં કારગર સાબિત થઈ રહી છે.

આ યોજનાની શરૂઆત પ્રધાનમંત્રી દ્વારા ૩ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૪ના રોજ કરવામાં આવી હતી અને હવે બે વર્ષ પૂર્ણ થતાં તેના ડેટાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આગામી સમયમાં ડ્રોપઆઉટ રેટ ઘટાડવા, તાલીમની ગુણવત્તા સુધારવા અને લક્ષ્યાંકને ઝડપથી સિદ્ધ કરવા માટે સરકારી સ્તરે વધુ કડક પગલાં અને નીતિગત સુધારાઓ લેવામાં આવે તેવી સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.