લંડન : બ્રિટિશ ઉચ્ચ શિક્ષણ જગતમાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક અત્યંત ચિંતાજનક અહેવાલ સામે આવ્યો છે. 'ધ પાઈ' (The PIE) દ્વારા કરવામાં આવેલા તાજેતરના વિશ્લેષણ મુજબ, છેલ્લા ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતીય અરજદારો માટે યુકેના વિદ્યાર્થી વિઝા નામંજૂર થવાનો સરેરાશ દર વધીને ૮ ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. આ વધારા સાથે ભારત એવા સાત દેશોની યાદીમાં સામેલ થઈ ગયું છે, જેઓ વૈશ્વિક સ્તરે કુલ વિદ્યાર્થી વિઝા અસ્વીકારના ૭૦ ટકાથી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે. આ સ્થિતિ બ્રિટનની યુનિવર્સિટીઓ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓની ભરતી બાબતે મોટા પડકારો સર્જી રહી છે.

આ સંવેદનશીલ યાદીમાં ભારત ઉપરાંત નાઈજીરીયા, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, નેપાળ, ઘાના અને શ્રીલંકા જેવા ઉચ્ચ-વોલ્યુમ વિદ્યાર્થી બજારોનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં વિઝા અસ્વીકારનો દર યુકે સરકારના નવા BCA મેટ્રિક્સ હેઠળ નક્કી કરાયેલા ૫ ટકાના થ્રેશોલ્ડને વટાવી ગયો છે. ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે યુકેનું સૌથી મોટું સ્ત્રોત બજાર હોવાથી, આ ઉચ્ચ-જોખમ જૂથમાં તેનો સમાવેશ યુનિવર્સિટીઓ માટે ચિંતાનો મોટો વિષય બન્યો છે. જોકે ભારતમાંથી ભરતી સંપૂર્ણપણે બંધ કરવી અશક્ય છે, છતાં યુનિવર્સિટીઓએ પ્રાદેશિક સ્તરે વધતા જોખમોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

અહેવાલ મુજબ, યુકેની કેટલીક યુનિવર્સિટીઓએ પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને ઘાના જેવા દેશોમાંથી તો પહેલેથી જ ભરતી અટકાવી દીધી છે. 'હાયર એજ્યુકેશન સ્ટેટિસ્ટિક્સ એજન્સી' (HESA) ના ૨૦૨૪-૨૫ના ડેટા દર્શાવે છે કે યુનિવર્સિટી ઓફ હર્ટફોર્ડશાયર (૯૨ ટકા), યુનિવર્સિટી ઓફ ઈસ્ટ લંડન (૯૪ ટકા) અને યુનિવર્સિટી ઓફ ધ વેસ્ટ ઓફ સ્કોટલેન્ડ (૯૫ ટકા) જેવી સંસ્થાઓનો મોટો આધાર આ જ જોખમી બજારો પર રહેલો છે. તેની સામે, રસેલ ગ્રુપની યુનિવર્સિટીઓ જેવી કે UCL અને માન્ચેસ્ટરની આ બજારો પરની નિર્ભરતા ઘણી ઓછી છે, કારણ કે તેઓ ચીન, અમેરિકા, મલેશિયા, જાપાન અને યુરોપિયન દેશો જેવા 'ઓછા જોખમ' ધરાવતા ૧૬ બજારો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે જ્યાં વિઝા નામંજૂર થવાનો દર ૧ ટકાથી પણ ઓછો છે.