તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
અનિયંત્રિત ફુગાવો-મોંઘવારી :સામાન્ય માણસ ક્યાં સુધી બોજ સહન કરી શકે ..?
ઘરનું બજેટ ખોરવાયું: સામાન્ય નાગરિકનો દૈનિક સંઘર્ષઃ વધતો ફુગાવો ઘરના બજેટને જાણે ખાઈ રહ્યો છે : કરિયાણા અને શાકભાજીથી લઈને પરિવહન, શિક્ષણ, આરોગ્ય સંભાળ અને ઘરગથ્થુ આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ સુધી, જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ પરિવારના બજેટ પર દબાણ લાવી રહ્યો છે
નવી દિલ્હીઃ તા.૬: કહેવાય છે કે વધતો ફુગાવો ઘરના બજેટને જાણે ખાઈ રહ્યો છે. વધતો જતો ફુગાવો સામાન્ય નાગરિકો માટે એક ગંભીર આર્થિક પડકાર બની ગયો છે. કરિયાણા અને શાકભાજીથી લઈને પરિવહન, શિક્ષણ, આરોગ્યસંભાળ અને ઘરગથ્થુ આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ સુધી, જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ પરિવારના બજેટ પર દબાણ લાવી રહ્યો છે. સૌથી વધુ પીડિત મધ્યમ વર્ગ અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો છે, જેમની આવક ખર્ચ જેટલી ગતિએ વધી રહી નથી. ફુગાવો હવે ફક્ત આર્થિક આંકડા નથી તે અસ્તિત્વ માટેનો દૈનિક સંઘર્ષ બની ગયો છે.અને આ સંઘર્ષ સાથે દેશ અને રાજ્યનો દરેક નાગરિક લડી રહ્યો છે.
અનેક ચીજોના ભાવ વધારે તેવું મુખ્ય પરિબળ એટલે ગેસ,પેટ્રોલ,ડીઝલ એટલે કે ફયુલના ભાવમાં વધારો.જેને કારણે ટ્રાન્સપોટેશન મોંઘુ થાય અને તેની અસર સર્વત્ર ફેલાય.એટલે કે તમામ ચીજ વસ્તુઓ તેનાં ભરડામાં આવી જતી હોય છે. તે કોમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ અને પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસના ભાવમાં વારંવાર વધારો જનતામાં હતાશા વધારી રહ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ગેસના ભાવ, ભૂરાજકીય તણાવ, ચલણનું અવમૂલ્યન, LNG ના આયાત ખર્ચમાં વધારો અને ઘરેલું ગેસ ફાળવણીમાં ફેરફાર ખરીદી ખર્ચને પ્રભાવિત કરે છે. જો કે, કર, વિતરણ ખર્ચ અને કંપની માર્જિન પણ અંતિમ ગ્રાહક ભાવમાં ફાળો આપે છે. સરકાર અને નિયમનકારી અધિકારીઓએ પારદર્શક ભાવો સુનિﾍતિ કરવા જોઈએ અને ગેરવાજબી વધારાને અટકાવવો જોઈએ.
ઈંધણ અને ઉર્જા ખર્ચ પરિવહન, ઉત્પાદન, કૃષિ અને વિતરણને સીધી અસર કરે છે. જ્યારે પરિવહન મોંઘુ થાય છે, ત્યારે શાકભાજી, દૂધ, કરિયાણા અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવ પણ વધી શકે છે. વીજળીના બિલ, કાચા માલના ખર્ચ, મજૂરી ખર્ચ અને પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપો નાણાકીય બોજમાં વધુ વધારો કરે છે. ખાદ્ય ફુગાવો ખાસ કરીને ચિતાજનક છે.એક અભ્યાસ મુજબ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ માં ભારતનો છૂટક ફુગાવો ૫.૫૪% પર પહોંચ્યો હતો, જ્યારે ખાદ્ય ફુગાવો ૭.૭૪% સુધી પહોંચી ગયો હતો, (સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર)
ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે સંકલિત પગલાંની જરૂર છે. કેન્દ્ર સરકારે કરવેરા, બળતણ સંબંધિત નીતિઓ, ખાદ્ય પુરવઠો, આયાત અને બજાર હસ્તક્ષેપોનું સંચાલન કરવું જોઈએ. રાજ્ય સરકારોએ વેટ, સ્થાનિક વસૂલાત, વિતરણ ખર્ચ અને બજાર અનિયમિતતાઓની તપાસ કરવી જોઈએ. ભારતીય રિઝર્વ બેંકે ભાવ સ્થિરતા જાળવવા માટે નાણાકીય નીતિનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. નિયમનકારી અધિકારીઓએ ગેસના ભાવ પર દેખરેખ રાખવી જોઈએ અને વાજબી ભાવ અંગે ચાલી રહેલી સ્પર્ધા સુનિﾍતિ કરવી જોઈએ. વ્યવસાયો અને વેપારીઓની પણ કૃત્રિમ અછત અને નફાખોરી ટાળવાની જવાબદારી છે.તેને ભાવ વધારાનો લાભ લેવો જોઈએ નહીં.
સત્તાવાળાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે થતા ભાવ ફેરફારોને સંપૂર્ણપણે નિયંત્રિત કરી શકતા નથી, પરંતુ તેઓ ગ્રાહકો પર તેની અસર ચોક્કસપણે ઘટાડી શકે છે. કરવેરામાં સુધારા કરવા, જાહેર વિતરણ વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવી, કૃષિ પુરવઠા સાંકળમાં સુધારો કરવો, જથ્થાબંધ બજારો પર દેખરેખ રાખવી અને નબળા પરિવારોને લક્ષિત રાહત પૂરી પાડવી - આ તમામ આવશ્યક પગલાં છે.જો યોગ્ય સમયે લેવામાં આવે તો.
સતત રહેતો ફુગાવો લોકોની ખરીદશક્તિ ઘટાડી શકે છે, ગ્રાહક માંગને નબળી પાડી શકે છે, પારિવારિક દેવું વધારી શકે છે અને રોકાણને નિરુત્સાહિત કરી શકે છે. નાના વ્યવસાયો મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકે છે, બેરોજગારીનું દબાણ વધી શકે છે અને આર્થિક અસમાનતા વધુ ઊંડી બની શકે છે. જનતામાં વધતો અસંતોષ વિરોધ પ્રદર્શનો અને સામાજિક અશાંતિને પણ જન્મ આપી શકે છે.
આર્થિક વિકાસનું પરિણામ એવું હોવું જોઈએ કે જેનાથી લોકો માટે જીવનનિર્વાહ ખર્ચ પોસાય તેવો બને. જો સામાન્ય પરિવારો ખોરાક, બળતણ, રહેઠાણ અને શિક્ષણનો ખર્ચ આરામથી ઉઠાવી ન શકે, તો જીડીપીના આંકડા અને વિકાસના દાવાઓનું મહત્વ મર્યાદિત બની જાય છે. આખરે, આર્થિક શાસનની સફળતાનું મૂલ્યાંકન એક મૂળભૂત પ્રશ્ન દ્વારા થવું જોઈએ.શું એક સામાન્ય નાગરિક વધતી જતી કિમતોની સતત ચિતા કર્યા વિના ગરિમાપૂર્ણ જીવન જીવી શકે છે..? તો તેનો જવાબ છે બિલકુલ શક્ય નથી.તેને પોતાની જરૂરિયાત પૂરી કરવાં માટે અયોગ્ય,ગેરકાયદેસર અને ખોટું કરવાં મજબૂર થવું પડે...!
(9:49 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
