મુંબઈ:ભારતીય સંગીત જગતમાં ૧૨,૦૦૦ થી વધુ ગીતો દ્વારા અમરત્વ પ્રાપ્ત કરનાર આશા ભોંસલેનું ૯૨ વર્ષની વયે નિધન થતા સમગ્ર દેશ શોકમગ્ન છે, પરંતુ મખમલી અવાજ ધરાવતા આ ગાયિકાની અંગત જિંદગી કોઈ ફિલ્મી પટકથાથી કમ નહોતી. પિતા દીનાનાથ મંગેશકરના અવસાન બાદ આર્થિક ભીંસમાં રહેલા પરિવારને જ્યારે આશા તાઈના ટેકાની જરૂર હતી, ત્યારે માત્ર ૧૬ વર્ષની વયે તેમણે પોતાની બહેન લતા મંગેશકરના સેક્રેટરી ગણપતરાવ ભોંસલે સાથે ભાગીને લગ્ન કરી લીધા હતા. પોતાની ઉંમર કરતા લગભગ બમણી વયના વ્યક્તિ સાથેના આ લગ્ને મંગેશકર પરિવારમાં ભારે રોષ અને તિરાડ પેદા કરી હતી. જોકે, આ લગ્નજીવન સુખદ સાબિત થયું નહીં અને ઘરેલુ હિંસા તેમજ સાસરિયાઓના ત્રાસને કારણે ત્રણ બાળકો સાથે આશા તાઈએ પતિનું ઘર છોડી દેવું પડ્યું હતું.

પ્રથમ લગ્ન નિષ્ફળ ગયા બાદ આશા ભોંસલેએ પોતાનું સંપૂર્ણ ધ્યાન ગાયકી પર કેન્દ્રિત કર્યું અને સફળતાના શિખરો સર કર્યા, પરંતુ તેમના જીવનમાં ફરી એકવાર પ્રેમનો પ્રવેશ થયો. પ્રખ્યાત સંગીતકાર રાહુલ દેવ બર્મન ઉર્ફે પંચમદા સાથેની તેમની મુલાકાત મૈત્રીમાં અને બાદમાં પ્રેમમાં પરિણમી હતી. વર્ષ ૧૯૮૦ માં બંનેએ લગ્ન કર્યા ત્યારે આશાજી પંચમદા કરતા ૬ વર્ષ મોટા હતા, જેને કારણે આર.ડી. બર્મનની માતાએ આ સંબંધનો સખત વિરોધ કર્યો હતો. આ સંગીતમય જોડીએ બોલિવૂડને અનેક યાદગાર ગીતો આપ્યા, પરંતુ અંગત સ્તરે અહીં પણ તેમને પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો. આર.ડી. બર્મનનું વધતું જતું વ્યસન અને કેટલીક આદતોને કારણે આ સંબંધોમાં પણ કડવાશ આવી હતી અને ૧૯૮૦ ના દાયકાના અંત સુધીમાં બંને અલગ રહેવા લાગ્યા હતા.

આટલા સંઘર્ષો અને અંગત જીવનમાં મળેલા આઘાતો છતાં આશા ભોંસલેએ ક્યારેય હાર ન માની. આર.ડી. બર્મનથી અલગ થયા પછી પણ તેમની વચ્ચે કલા પ્રત્યેનો આદર અને મિત્રતા જળવાઈ રહી હતી. ૨૦થી વધુ ભાષાઓમાં ગાઈને ગિનીસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડમાં સ્થાન મેળવનાર આ ગાયિકાએ સાબિત કરી દીધું કે કલાકારની સાચી ઓળખ તેના કામથી હોય છે. મંગેશકર પરિવારમાં જે બગાવતથી શરૂઆત થઈ હતી, તેનો અંત લતા દીદી અને આશા તાઈ વચ્ચેના અતૂટ પ્રેમ સાથે થયો હતો. આજે જ્યારે આ મહાન ગાયિકા આપણી વચ્ચે નથી, ત્યારે તેમનું જીવન સંઘર્ષ સામે લડવાની અને દરેક પરિસ્થિતિમાં અડીખમ ઉભા રહેવાની પ્રેરણા પૂરી પાડે છે. મુંબઈની હોસ્પિટલમાં થયેલા તેમના નિધનથી ભારતીય સંગીતનો એક સંઘર્ષમય પણ સુવર્ણ અધ્યાય પૂર્ણ થયો છે.