નવી આઈટી નગરી (સિલિકોન વેલી), તા.૦૩: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ની રેસમાં વૈશ્વિક સ્તરે મોખરે ગણાતી અમેરિકન કંપની એન્થ્રોપિક (Anthropic) અને ચીનની ટેકનોલોજી કંપનીઓ વચ્ચે એક નવું 'કોલ્ડ વોર' શરૂ થયું છે. પ્રતિષ્ઠિત અખબાર 'ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સ' ના એક ચોંકાવનારા રિપોર્ટ બાદ એન્થ્રોપિકે તેના લોકપ્રિય અને શક્તિશાળી લાર્જ લેંગ્વેજ મોડેલ 'ક્લોડ' (Claude) ની સુરક્ષા અને એક્સેસ નિયંત્રણોને અતિશય કડક બનાવી દીધા છે. ચીની કંપનીઓ દ્વારા એન્થ્રોપિકના સત્તાવાર પ્રતિબંધોને બાયપાસ કરીને પરોક્ષ રીતે તેના AI મોડેલ્સનો ઉપયોગ કરવાની અનેક પદ્ધતિઓ અને છટકબારીઓ (Loopopholes) પકડાયા બાદ આ મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
મળતી માહિતી મુજબ, એન્ટ ફાઇનાન્સિયલ (Ant Financial) અને ટિકટોકની પેરેન્ટ કંપની બાઇટડાન્સ (ByteDance) જેવી ચીનની મસમોટી ટેક કંપનીઓએ એન્થ્રોપિકની નીતિઓનો સરેઆમ ભંગ કરીને ગુપ્ત રીતે 'ક્લોડ' ની ટેકનોલોજીનો લાભ લીધો હતો. આ કંપનીઓએ એન્થ્રોપિકની નજરમાંથી બચવા માટે વિદેશી પેટાકંપનીઓ (Subsidiaries), વૈશ્વિક ક્લાઉડ પ્રદાતાઓ અને થર્ડ-પાર્ટી ટ્રાન્સફર સ્ટેશન સેવાઓનો સહારો લીધો હતો. જો કે, આ પ્રથાઓ ટેકનિકલ રીતે યુએસ અથવા ચીનના પ્રવર્તમાન કાયદાનું ઉલ્લંઘન નથી કરતી, પરંતુ તે એન્થ્રોપિકની સેવાની શરતો (Terms of Service) નો સીધો ભંગ કરે છે, જે ચીનની કોઈપણ કંપની કે તેની વિદેશી સંસ્થાઓને આ મોડેલ વાપરવાની સખત મનાઈ કરે છે.
કેવી યુક્તિઓ અજમાવતી હતી ચીની કંપનીઓ?
તપાસ અહેવાલમાં બહાર આવ્યું છે કે ચીની કંપનીઓએ ક્લાઉડ સુધી પહોંચવા માટે અત્યંત ચતુર પદ્ધતિઓ અપનાવી હતી. એન્ટ ફાઇનાન્સિયલે તેના ચીની કર્મચારીઓને સિંગાપોર સ્થિત પોતાની પેટા-કંપની સાથે જોડાયેલા કોર્પોરેટ ક્લાઉડ એકાઉન્ટ્સ પૂરા પાડ્યા હતા જેથી તેઓ લોગ-ઇન કરી શકે. બીજી તરફ, બાઇટડાન્સ કંપનીએ તેના એન્જિનિયરોને પર્સનલ ક્લાઉડ સબ્સ્ક્રિપ્શન્સ ખરીદવા અને વર્ચ્યુઅલ પ્રાઇવેટ નેટવર્ક્સ (VPN) દ્વારા અમેરિકન સર્વર એક્સેસ કરવા માટે વિશેષ ભંડોળ અને વળતર આપ્યું હોવાનું ખુલ્યું છે. આ સિવાય માઇક્રોસોફ્ટના એઝ્યુર (Azure) પ્લેટફોર્મ જેવા વિદેશી ક્લાઉડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ઉપયોગ પણ આ ચોરી છૂપીની એક્સેસ માટે માધ્યમ બન્યો હતો.
એન્થ્રોપિકનો વળતો પ્રહાર: ડિજિટલ ટ્રેકિંગ વધાર્યું
આ ઘટના સામે આવતા જ એન્થ્રોપિક કંપની હરકતમાં આવી ગઈ છે અને તેણે આવી અનધિકૃત એક્સેસને શોધીને તાત્કાલિક બ્લોક કરવાનું ઓપરેશન તેજ કર્યું છે. કંપની હવે પ્લેટફોર્મ યુઝ કરનારા ડિવાઇસના કમ્પ્યુટર ટાઇમ ઝોન (Time Zone), આઇપી એડ્રેસ અને વિદેશી એકાઉન્ટ્સ દ્વારા ડેટા રિલે કરતી શંકાસ્પદ સેવાઓ પર કડક મોનિટરિંગ રાખી રહી છે. એન્થ્રોપિકે પોતાના નિવેદનમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે, "અમે વિશ્વની એકમાત્ર એવી ફ્રન્ટિયર AI કંપની છીએ જે ચીનની અંદર કે બહાર સ્થિત તમામ પીઆરસી (PRC) નિયંત્રિત કંપનીઓ પર સંપૂર્ણ વેચાણ પ્રતિબંધ લાદે છે અને આ નીતિનું ઉલ્લંઘન કરનારા એકાઉન્ટ્સને ઓળખવા માટે અમે અમારા વૈશ્વિક પાર્ટનર્સ સાથે મળીને અત્યાધુનિક ડિટેક્શન સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છીએ."
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, ચીની સંસ્થાઓ દ્વારા એન્થ્રોપિકના મોડેલનો દુરુપયોગ થયો હોય તેવો આ પ્રથમ કિસ્સો નથી. અગાઉ જૂન મહિનાના મધ્યમાં અલીબાબાની ક્યુવેન એઆઈ લેબ (Qwen AI Lab) સાથે જોડાયેલા ઓપરેટરોએ હજારો નકલી એકાઉન્ટ્સ બનાવીને ક્લોડ મોડેલ સાથે લાખો સેશન્સ જનરેટ કર્યા હતા, જેથી તેની ટેકનોલોજીની ચોરી (Distillation) કરી શકાય. એન્થ્રોપિકે આ અંગે અમેરિકી સેનેટર્સને પત્ર લખીને સત્તાવાર જાણ પણ કરી હતી. હવે કંપનીએ વધુ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે શંકાસ્પદ જણાતા તમામ એકાઉન્ટ્સ માટે સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા સત્તાવાર આઈડી (Government-issued ID) સહિતની કડક ઓળખ ચકાસણી (Identity Verification) ફરજિયાત બનાવી દીધી છે.