ન્યૂ યોર્ક: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મધ્યપૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) ક્ષેત્રમાં વધી રહેલા લશ્કરી તણાવ અને રાજદ્વારી ખેંચતાણે હવે વૈશ્વિક સ્તરે મોટું સંકટ ઊભું કર્યું છે. વિશ્વના અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને વ્યૂહાત્મક તેલ પરિવહન માર્ગ ગણાતી 'હોર્મુઝની સામુદ્રધુની' (Strait of Hormuz) ખાતે ઈરાન દ્વારા લશ્કરી ગતિવિધિઓ વધારી દેવામાં આવ્યા બાદ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં ભારે અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો છે. આ દરમિયાન અમેરિકાના પૂર્વ પ્રમુખ અને પ્રભાવશાળી નેતા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાનને લઈને અપનાવવામાં આવેલા આક્રમક વલણ અને કડક ચેતવણીઓને કારણે સ્થિતિ વધુ ભયાનક વળાંક લઈ રહી છે.

​ન્યૂ યોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA) ના સત્ર દરમિયાન મધ્યસ્થી દેશો દ્વારા તણાવ ઘટાડવાના અને શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસો હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા. પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી દ્વારા યુએસ સામે એક ચરણબદ્ધ (Step-by-Step) શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં ઈરાને શરત મૂકી હતી કે જો અમેરિકા વિસ્તારમાંથી સૈન્ય દબાણ ઘટાડે અને આર્થિક પ્રતિબંધોમાં રાહત આપે તો ઈરાન આગામી ૭ દિવસની અંદર હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં જહાજોની અવરજવર પુનઃ સામાન્ય કરવા અને કાયમી સીઝફાયર માટે વાટાઘાટો કરવા તૈયાર છે.

​જોકે, અમેરિકી નેતૃત્વ અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તરફથી આ શાંતિ પ્રસ્તાવ અને શરતોને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દેવામાં આવી છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં આદેશાત્મક લહેજામાં ચેતવણી આપી છે કે ઈરાનની કોઈ પણ ધમકી કે બ્લેકમેલિંગ ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં અને જો આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોમાં શિપિંગ કે તેલના ટેન્કરોની અવરજવરમાં થોડો પણ અવરોધ ઊભો કરવામાં આવશે તો ઈરાનને તેની ભારે કિંમત ચૂકવવી પડશે અને કડક પાઠ ભણાવવામાં આવશે.

​બીજી તરફ, ઈરાનની ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ પણ વળતો પ્રહાર કરતાં સૈન્યને એલર્ટ પર મૂકી દીધું છે અને "ટ્રિગર પર આંગળી" હોવાની સ્પષ્ટ ધમકી આપી છે. આ સંઘર્ષને કારણે ગલ્ફ વિસ્તારમાંથી થતી કાચા તેલની નિકાસ અટકી જવાની આશંકાએ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઝડપથી વધવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. આ ભૌગોલિક-રાજકીય સંકટની સીધી અસર ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વના અર્થતંત્ર, મોંઘવારી અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો પર પડવાની શક્યતા નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. ક્ષેત્રમાં ગમે ત્યારે મોટા યુદ્ધના એંધાણ વર્તાઈ રહ્યા છે.