તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં અમેરિકા-ઈરાન શાંતિ મંત્રણા ફરી પાટા પરથી ઉતરીઃ તણાવ વધ્યો
ટ્રમ્પની ધમકીઓ બાદ ઈરાની અધિકારીઓ મંત્રણા છોડીને ગયા અને યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ વાન્સ સાથે ફોટો પડાવવાનો ઇનકાર કર્યોઃ વાટાઘાટો સ્થગિત કરી દીધી : વાટાઘાટો સંપૂર્ણપણે પૂર્ણ થઈ નથી પરંતુ હાલ પૂરતો મુલતવી રાખવામાં આવી છેઃ આગળની વાટાઘાટો ક્યારે અને કયા સ્વરૂપમાં થશે તે સ્પષ્ટ નથી
નવી દિલ્હી તા.૨૨: અમેરિકા-ઈરાન શાંતિ મંત્રણા ફરી પાટા પરથી ઉતરી ગઈ છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં અમેરિકા-ઈરાન મંત્રણા દરમિયાન તણાવ વધ્યો છે. ઈરાનની તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, ટ્રમ્પની ધમકીઓથી ગુસ્સે થઈને ઈરાની ટીમે વાટાઘાટો સ્થગિત કરી દીધી છે.
ટ્રમ્પની ધમકીઓ બાદ, ઈરાની અધિકારીઓ મંત્રણા છોડીને ગયા અને યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ વાન્સ સાથે ફોટો પડાવવાનો ઇનકાર કર્યો. કતારના પ્રતિનિધિમંડળ સાથે મુલાકાત બાદ, ઈરાની ટીમ ઈમારત છોડીને ચાલી ગઈ. શરૂઆતમાં, બંને પક્ષો વચ્ચે હાથ મિલાવવા અને સંયુક્ત ફોટો સેશનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ ઈરાની ટીમે ભાગ લેવાનો ઇનકાર કર્યો. અમેરિકાએ ઈરાનને લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહને રોકવા કહ્યું હતું, અને જો તેઓ આમ નહીં કરે, તો તેઓએ ઈરાન પર ફરીથી હુમલો કરવાની ધમકી આપી હતી. ઈરાની ટીમનું નેતૃત્વ કરનારા મોહમ્મદ બાગેર ગાલિબાફે નિવેદન આપ્યું હતું. કહ્યું કે ઈરાન અમેરિકન ધમકીઓથી ડરશે નહીં
રવિવારે કતાર અને પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી હેઠળ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના બર્ગનસ્ટોકમાં શરૂ થયેલી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની બહુપ્રતિક્ષિત શાંતિ મંત્રણા પહેલા જ રાઉન્ડમાં કટોકટીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. બંને પક્ષો અંતિમ કરાર પર પહોંચવા માટે આગામી ૬૦ દિવસમાં ૧૪-મુદ્દાના પ્રારંભિક કરારના મુસદ્દાના ટેકનિકલ પાસાઓ પર વાટાઘાટો કરવાના હતા, પરંતુ વાતચીતનો પ્રથમ રાઉન્ડ ફક્ત ૮૦ મિનિટ સુધી ચાલ્યો.
વાતચીત દરમિયાન, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના તીખા નિવેદનથી તણાવપૂર્ણ વાતાવરણ સર્જાયું. ટ્રમ્પે ઈરાનને લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહની પ્રવૃત્તિઓ બંધ કરવા ચેતવણી આપતા કહ્યું કે જો આવું નહીં થાય, તો અમેરિકા ફરીથી લશ્કરી કાર્યવાહી કરી શકે છે. તેમણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાની ઈરાનની જાહેરાત પર પણ કડક વલણ અપનાવ્યું, કહ્યું કે જો તેને બંધ કરવાનો કોઈ પ્રયાસ કરવામાં આવશે તો અમેરિકા હસ્તક્ષેપ કરશે.
ઈરાની મીડિયાએ દાવો કર્યો હતો કે ટ્રમ્પના નિવેદનના વિરોધમાં ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળે બેઠક છોડી દીધી હતી અને ગ્રુપ ફોટો સેશનમાં ભાગ લીધો ન હતો. જોકે, ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સ અનુસાર, વાટાઘાટો સંપૂર્ણપણે પૂર્ણ થઈ નથી, પરંતુ હાલ પૂરતો મુલતવી રાખવામાં આવી છે. આગળની વાટાઘાટો ક્યારે અને કયા સ્વરૂપમાં થશે તે સ્પષ્ટ નથી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર વધતા તણાવની બજારો પર પણ અસર પડી હતી.
શિપિગ પર નજર રાખતી એજન્સીઓ અનુસાર, રવિવારે કોઈ જહાજ સ્ટ્રેટ પાર કર્યાના અહેવાલ નથી, જ્યારે અમેરિકાએ દાવો કર્યો હતો કે પાછલા ૨૪ કલાકમાં ૬૭ જહાજ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયા હતા. તણાવને કારણે ગલ્ફ શેરબજારોમાં ઘટાડો થયો હતો અને સોમવારે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો થયો હતો અને વૈશ્વિક બજારો પર દબાણ આવવાની ધારણા છે.
ઈરાનની તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરનાર સંસદના અધ્યક્ષ ગાલિબાફે વાટાઘાટો દરમિયાન ટ્રમ્પની ધમકીઓનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે આ ધમકીઓનો તેહરાન પર કોઈ પ્રભાવ નથી. બંને પક્ષો વચ્ચેની વાટાઘાટો અટકાવી દેવામાં આવી છે. ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર પણ ચર્ચા થઈ શકી નથી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પની ટિપ્પણીઓના વિરોધમાં પ્રતિનિધિમંડળે વાટાઘાટોનો બહિષ્કાર કર્યો અને સ્થળ છોડી દીધું.
જોકે, ઈરાની અન્ય સમાચાર એજન્સી ફાર્સના જણાવ્યા અનુસાર, બંને પક્ષો પોતપોતાના સ્તરે આંતરિક ચર્ચામાં પાછા ફર્યા છે. વધુ વ્યૂહરચના અને દરખાસ્તો પર વિચાર કરવા માટે વાટાઘાટોને અસ્થાયી રૂપે અટકાવી દેવામાં આવી છે. આને હાલમાં વાટાઘાટોનું ભંગાણ માનવામાં આવતું નથી. બંને પક્ષો વચ્ચે વધુ ચર્ચા ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે. ગાલિબાફે X પર લખ્યું છે કે જો યુએસ ધમકીઓ અસરકારક હોત, તો વોશિગ્ટન આજે જે પરિસ્થિતિમાં છે તે પહોંચી શક્યું ન હોત. તેમણે કહ્યું કે યુએસ નેતાઓએ તેમના નિવેદનોમાં સાવધાની રાખવી જોઈએ.
ગાલિબાફે કહ્યું કે જો જરૂરી હોય તો તેમના સશષા દળો અલગ રીતે જવાબ આપવા માટે તૈયાર છે. તેમણે કહ્યું, તેઓ જે ઇચ્છે તે કહી શકે છે, પરંતુ અમે કાર્યવાહી કરીશું. ANI અનુસાર, રવિવારે અગાઉ, કતારે વાટાઘાટો શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં આ વાટાઘાટો ફક્ત એક દિવસ માટે સુનિﾍતિ કરવામાં આવી હતી. ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સે યુએસ તરફથી પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને સંસદના અધ્યક્ષ એમ.બી. ગાલિબાફે ઈરાન તરફથી પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.
વાટાઘાટોની સફળતા સુનિﾍતિ કરવા માટે, કતારના વડા પ્રધાન અને વિદેશ પ્રધાન અબ્દુલરહેમાન અલ થાની, પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ, આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર અને આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી (IAEA) ના વડા રાફેલ ગ્રોસી પણ હાજર રહ્યા હતા. ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સ અનુસાર, વાન્સે જણાવ્યું હતું કે વાટાઘાટોમાં સારી પ્રગતિ થઈ છે. જોકે, બધા મતભેદો તાત્કાલિક ઉકેલાશે નહીં.
કતાર શાંતિ વાટાઘાટો માટે રોડમેપની રૂપરેખા આપે છે રોઇટર્સ અનુસાર, કતારના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે વાટાઘાટો એમઓયુના તમામ પાસાઓને આવરી લેતા વ્યાપક અને સ્થાયી કરાર પર પહોંચવાની આશા રાખે છે. અંતિમ કરારની શરતો પર વાટાઘાટો કરવા માટે નિષ્ણાતો અને તકનીકી અધિકારીઓના અલગ જૂથો બનાવવામાં આવ્યા છે.
ટ્રમ્પે ઈરાની રાષ્ટ્રપતિને ધમકી પણ આપી હતી કે તેઓ તેમને ઉડાવી દેશે. યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમણે શનિવારે રાત્રે ઈરાની નેતાઓ સાથે વાત કરી હતી અને તેહરાનને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ ન કરવા સૂચના આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે જો આવું પગલું લેવામાં આવશે તો અમેરિકા કડક પગલાં લેશે. ફોક્સ ન્યૂઝ સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જો ઈરાન આ દરિયાઈ માર્ગ બંધ કરશે તો તેને ગંભીર પરિણામોનો સામનો કરવો પડશે.
વિશ્વના તેલ અને ગેસ વેપારનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. તેના બંધ થવાથી વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા અને તેલના ભાવ પર અસર પડી શકે છે. ટ્રમ્પે એ પણ સંકેત આપ્યો કે, જો જરૂરી હોય તો, અમેરિકા આ દરિયાઈ માર્ગને સુરક્ષિત કરવા માટે સીધા નિયંત્રણ પગલાં લઈ શકે છે. ટ્રમ્પે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાનના નિવેદન પર પણ કડક પ્રતિક્રિયા આપી હતી કે ઈરાન યુરેનિયમ સંવર્ધનનો પોતાનો અધિકાર છોડશે નહીં. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમણે આ નિવેદનો આપતી વખતે સાવચેત રહેવું જોઈએ, નહીં તો અમે તેમના આખા દેશને ઉડાવી દઈશું.
ઈરાને વાટાઘાટોને મીનાબ ૧૬૮ નામ આપ્યું, વાન્સે કહ્યું - એક નવી શરૂઆત. જાગરણ ન્યૂઝ નેટવર્ક, નવી દિલ્હીઃ રવિવારે અમેરિકા સાથે શાંતિ વાટાઘાટો માટે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ ગયેલા ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળનું નામ મીનાબ ૧૬૮ રાખવામાં આવ્યું છે. ઈરાની પ્રેસ ટીવી અનુસાર, આ નામ યુદ્ધના પહેલા દિવસે ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ થયેલા મિનાબ સ્કૂલ પર યુએસ-ઇઝરાયલી ટોમાહોક મિસાઇલ હુમલામાં માર્યા ગયેલા ૧૬૮ સ્કૂલની છોકરીઓના સન્માનમાં છે.
(10:47 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
