દોહા: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કતરની રાજધાની દોહામાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મોઝમાં જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર અને સ્થાયી યુદ્ધવિરામ સુનિશ્ચિત કરવા માટે પરોક્ષ વાતચીત શરૂ થઈ છે. આ વાટાઘાટો ગયા મહિને થયેલા ૧૪ મુદ્દાના વચગાળાના કરારના આધારે થઈ રહી છે. જેનો મુખ્ય હેતુ ફેબ્રુઆરી મહિનામાં અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલા બાદ શરૂ થયેલા સંઘર્ષને રોકવાનો, હોર્મોઝ જળડમરુમધ્યને ફરીથી ખોલવાનો અને સ્થાયી શાંતિ કરાર માટે ૬૦ દિવસની વાર્તાનો માર્ગ તૈયાર કરવાનો છે. આ વૈશ્વિક ઘટનાક્રમ વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલની કિંમતોમાં સતત ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે અને બ્રેન્ટ ક્રૂડ હાલમાં ૭૧ ડોલરના સ્તરની નજીક આવી ગયું છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે હજુ પણ મતભેદો કાયમ:

વચગાળાના કરારની અલગ-અલગ વ્યાખ્યાઓને લઈને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે જાહેર મતભેદો હજુ પણ યથાવત જોવા મળી રહ્યા છે. ગયા અઠવાડિયે બંને પક્ષો વચ્ચે સામસામે લશ્કરી કાર્યવાહી પણ થઈ હતી, જેના કારણે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ જેવા જટિલ મુદ્દાઓ પર કોઈ મોટી પ્રગતિના સંકેતો દેખાયા ન હતા. જો કે, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે ઈરાનના પરમાણુ નિરસ્ત્રીકરણની દિશામાં પ્રગતિ થઈ રહી છે, પરંતુ તેમણે આ અંગે કોઈ વિસ્તૃત વિગતો આપી ન હતી.

૬ અબજ ડોલરની સંપત્તિ મુક્ત કરવા ઈરાનની પ્રાથમિકતા:

કતર અને પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થતામાં થઈ રહેલી આ હાઈલેવલ વાર્તામાં ઈરાન તરફથી ડેપ્યુટી વિદેશ મંત્રીના નેતૃત્વમાં પ્રતિનિધિમંડળ સામેલ થયું છે. ઈરાનની મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓમાં હોર્મોઝ જળડમરુમધ્યના સંચાલન પર સર્વસંમતિ સાધવી અને વિદેશોમાં ફ્રીઝ કરાયેલી તેની અંદાજે ૬ અબજ ડોલરની ઈરાની સંપત્તિને મુક્ત કરાવવાનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે બીજી તરફ અમેરિકાની મુખ્ય પ્રાથમિકતા આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ પરથી કોઈપણ અવરોધ વિના જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવાની છે.

હોર્મોઝ જળડમરુમધ્યમાં વિદેશી જહાજ ફસાયું:

આ ચર્ચા દરમિયાન જ ઈરાનના સરકારી મીડિયાએ અહેવાલ આપ્યો છે કે એક વિદેશી કન્ટેનર જહાજ નિયત દરિયાઈ માર્ગથી બહાર નીકળીને છીછરા પાણીમાં પ્રવેશવાને કારણે હોર્મોઝ જળડમરુમધ્યમાં ફસાઈ ગયું હતું. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મોઝમાં જહાજોની અવરજવર ધીમે-ધીમે સામાન્ય થઈ રહી છે, પરંતુ સ્થિતિ હજુ સંપૂર્ણપણે સ્થિર અને સ્પષ્ટ નથી. ઉલ્લેખનીય છે કે હોર્મોઝ જળડમરુમધ્ય વૈશ્વિક કાચા તેલ અને લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG)ના કુલ વ્યાપારના અંદાજે પાંચમા ભાગ માટે અત્યંત મહત્વનો દરિયાઈ માર્ગ માનવામાં આવે છે.

કાચા તેલના ભાવમાં ૨ ટકાથી વધુનો મોટો ઘટાડો:

વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સતત કડાકો જોવા મળી રહ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ આજે ૨ ટકાથી વધુના ઘટાડા સાથે ૭૧ ડોલર પ્રતિ બેરલના સ્તરની નજીક પહોંચી ગયા છે. એપ્રિલ મહિનાના અંતમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ૧૧૮ ડોલર પ્રતિ બેરલના ઊંચા સ્તરે હતું, જેમાં ૧૮ મેથી સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન બ્રેન્ટ ક્રૂડ ૧૧૨ ડોલરથી ગગડીને ૭૫ ડોલરના સ્તરથી પણ નીચે આવી ગયું છે, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારમાં મોટી હલચલ મચી ગઈ છે.