વોશિંગ્ટન: મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધના વાદળો વધુ ઘેરા બન્યા છે. સોમવારે ઈરાને દાવો કર્યો હતો કે તેણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં એક અમેરિકી નૌકાદળના જહાજ પર બે મિસાઈલ છોડીને તેને નિશાન બનાવ્યું છે. જોકે, અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (Centcom) એ આ દાવાને પાયાવિહોણો ગણાવીને ફગાવી દીધો છે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેનું કોઈ જહાજ હિટ થયું નથી અને તેમની સેના 'પ્રોજેક્ટ ફ્રીડમ' હેઠળ કાર્યરત છે.
ટ્રમ્પનો 'પ્રોજેક્ટ ફ્રીડમ' અને કડક ચેતવણી
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ સોશિયલ' પર જાહેરાત કરી છે કે અમેરિકા 'પ્રોજેક્ટ ફ્રીડમ' હેઠળ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ફસાયેલા વેપારી જહાજોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢશે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાન આ માર્ગમાં અડચણ ઊભી કરવાનો પ્રયાસ કરશે, તો તેની સામે કડક સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. બીજી તરફ, ઈરાને વળતી ધમકી આપતા કહ્યું છે કે કોઈ પણ વિદેશી સેના જો આ વિસ્તારમાં પ્રવેશશે તો તેને નિશાન બનાવવામાં આવશે.
દરિયામાં ૨,૦૦૦ જહાજો અને ૨૦,૦૦૦ નાવિકો બંધક
આંતરરાષ્ટ્રીય મેરીટાઇમ ઓર્ગેનાઇઝેશન (IMO) મુજબ, ફેબ્રુઆરીથી ચાલી રહેલા આ સંઘર્ષને કારણે અત્યારે અંદાજે ૨,૦૦૦ જેટલા જહાજો—જેમાં ઓઈલ ટેન્કર્સ અને કાર્ગો શિપ્સ સામેલ છે—હોર્મુઝમાં ફસાયેલા છે. આ જહાજો પર સવાર લગભગ ૨૦,૦૦૦ નાવિકોની હાલત કફોડી બની છે. આધુનિક યુગમાં દરિયામાં આટલી મોટી સંખ્યામાં નાવિકો ફસાયા હોય તેવી આ પ્રથમ ઘટના છે.
ઓમાનના રસ્તે નવો 'સિક્યોરિટી રૂટ'
અમેરિકાની આગેવાની હેઠળના જોઇન્ટ મેરીટાઇમ ઇન્ફોર્મેશન સેન્ટરે જહાજોના કેપ્ટનોને સલાહ આપી છે કે તેઓ સામાન્ય રૂટના બદલે ઓમાનના પ્રાદેશિક જળ સીમાનો ઉપયોગ કરે. સામાન્ય રૂટ પર ઈરાન દ્વારા બિછાવવામાં આવેલી 'માઈન્સ' (દરિયાઈ સુરંગો) નું જોખમ હોવાથી તેને અત્યંત જોખમી જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.
આર્થિક નાકાબંધી અને તેલનું સંકટ
અમેરિકાએ ૧૩ એપ્રિલથી ઈરાની બંદરો પર નૌકાદળની નાકાબંધી કરી રાખી છે, જેના કારણે અત્યાર સુધી ૪૯ કોમર્શિયલ જહાજોને પાછા ફરવું પડ્યું છે. અમેરિકાની વ્યૂહરચના ઈરાનને ફરીથી વાટાઘાટોના ટેબલ પર લાવવાની છે. ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટના મતે, ઈરાનના ઓઈલ સ્ટોરેજ ભરાઈ જવાથી તેણે આગામી સપ્તાહ સુધીમાં પોતાના તેલના કુવાઓ બંધ કરવા પડી શકે છે, જે તેની અર્થવ્યવસ્થા માટે મોટો ફટકો સાબિત થશે.