જિનીવા : અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સ રવિવારે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ પહોંચ્યા છે, જ્યાં તેઓ ઈરાનના વિવાદાસ્પદ પરમાણુ કાર્યક્રમને અંકુશમાં લેવા અને ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને શાંત કરવા માટે ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ સાથે ઔપચારિક વાટાઘાટો શરૂ કરશે. આ મંત્રણાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો વચ્ચે એક વચગાળાનો કરાર તૈયાર કરવાનો છે, જેની અસર વિશ્વ અર્થતંત્ર અને વૈશ્વિક સુરક્ષા પર સીધી પડશે.
ગયા અઠવાડિયે સહી થયેલા આ માળખાકીય કરાર બાદ હવે યુએસ અને ઈરાનના ટોચના વાટાઘાટકારો પાસે માત્ર ૬૦ દિવસનો સમય છે. આ ગાળામાં તેમને તકનીકી પાસાઓ અને કરારની જટિલ શરતો પર સંમતિ સાધવાની રહેશે. જોઈન્ટ બેઝ એન્ડ્રુઝથી નીકળતા પહેલા વાન્સ દ્વારા આપવામાં આવેલા સંકેતો મુજબ, અમેરિકા આ મુદ્દે લાંબા સમયથી ચાલી આવતા ગતિરોધને તોડવા અને રાજદ્વારી માર્ગે ઉકેલ લાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
આ ઘટનાક્રમ વૈશ્વિક રાજકારણમાં અત્યંત મહત્વનો માનવામાં આવે છે, કારણ કે વર્ષોથી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો તણાવપૂર્ણ રહ્યા છે. જો આ વાટાઘાટો સફળ રહેશે, તો તે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપવા માટેનો એક મોટો સીમાચિહ્નરૂપ નિર્ણય સાબિત થઈ શકે છે. સમગ્ર વિશ્વની નજર હવે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં યોજાનારી આ બેઠકો પર ટકેલી છે, જ્યાં બંને દેશોના નસીબનો ફેંસલો થવાની શક્યતા છે.
આગામી બે મહિનામાં બંને પક્ષો વચ્ચેની વાતચીતથી સ્પષ્ટ થશે કે ઈરાન પોતાના પરમાણુ મહત્વાકાંક્ષાઓ પર કાબૂ રાખવા તૈયાર છે કે કેમ. આ કરારનું અમલીકરણ માત્ર બંને દેશો માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની ભૌગોલિક રાજનીતિમાં મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે. સફળતા મળ્યે આ આંતરરાષ્ટ્રીય કરાર અનેક પ્રતિબંધો હટાવવાની દિશામાં પણ પહેલું પગલું સાબિત થઈ શકે છે.