રસ્તા પર ચાલવું એટલે જોખમ વધારે... દર વર્ષે ૩૦,૫૦૦ થી વધુ રાહદારીઓના મૃત્યુ
કુલ ૩૬,૫૨૬ અકસ્માતોમાંથી, આશરે ૫૪% ટુ-વ્હીલર અને કારનો સમાવેશ થાય છે, જેના પરિણામે ૧૯,૬૮૦ મૃત્યુ થયા ૨૦૧૯-૨૪માં, ૩૦% મૃત્યુ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર થયા હતા, અને ૧૨-૧૩% મૃત્યુ ૫ મિલિયન કે તેથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં થયા હતા, બાકીના મૃત્યુ અન્ય રસ્તાઓ પર થયા હતા
નવી દિલ્હી,તા.૨૨ફ રાહદારીઓ દ્વારા થતા મૃત્યુ ફક્ત શહેરોની સમસ્યા નથી. ૨૦૧૯-૨૪ના સરકારી ડેટા દર્શાવે છે કે આવા મૃત્યુ હાઇવે અને શહેરોની બહારના રસ્તાઓ પર પણ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં થયા હતા. માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયના અહેવાલ મુજબ, ૧.૮ લાખથી વધુ રાહદારીઓના મૃત્યુમાંથી, ૩૦% રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો (NH) પર થયા હતા, જ્યારે ૫ મિલિયનથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં આ સમયગાળા દરમિયાન આવા મૃત્યુના આશરે ૧૨-૧૩% મૃત્યુ થયા હતા.
એક અહેવાલ મુજબ, બાકીના મૃત્યુ એવા શહેરી રસ્તાઓ પર થયા છે જે ૫૦ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોનો ભાગ નથી, તેમજ રાજ્ય ધોરીમાર્ગો, જિલ્લા માર્ગો, ધમની માર્ગો અને ગ્રામીણ માર્ગો જેવા અન્ય શ્રેણીઓના રસ્તાઓ પર થયા છે. રાજ્ય પોલીસ વિભાગ અનુસાર, ૨૦૧૯ થી ૨૦૨૪ દરમિયાન દર વર્ષે સરેરાશ ૩૦,૫૦૦ થી વધુ રાહદારીઓના મૃત્યુ દર્શાવે છે કે રાહદારીઓ માર્ગ વપરાશકર્તાઓની સૌથી સંવેદનશીલ શ્રેણી છે.
૨૦૨૪ માટે મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના માર્ગ અકસ્માતના આંકડા દર્શાવે છે કે કુલ ૩૬,૫૨૬ અકસ્માતોમાંથી, આશરે ૫૪% ટુ-વ્હીલર અને કારનો સમાવેશ થાય છે, જેના પરિણામે ૧૯,૬૮૦ મૃત્યુ થયા છે. તાજેતરના વર્ષોમાં પણ આ વલણ જોવા મળ્યું છે. માર્ગ સલામતી નિષ્ણાતો કહે છે કે આ દર્શાવે છે કે ભારતમાં રાહદારીઓના મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ રાહદારીઓ માટે અલગ અને સલામત ફૂટપાથ અને ક્રોસિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો અભાવ છે, અને આ સંખ્યા વિશ્વભરમાં સૌથી વધુ છે.
પદયાત્રીઓના મૃત્યુની આટલી મોટી સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને, નીતિ નિર્માતાઓ અને માર્ગ બાંધકામ અને જાળવણી એજન્સીઓએ ધ્યાન આપવું જોઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટે તાજેતરમાં ચુકાદો આપ્યો હતો કે ફૂટપાથ પર ચાલવાનો અધિકાર એ મૂળભૂત અધિકાર છે અને સરકારે બધા માર્ગ વપરાશકર્તાઓ માટે સ્પષ્ટ રીતે ચિﾎતિ ફૂટપાથ પ્રદાન કરવા માટે કાયદો ઘડવો જોઈએ. ગયા વર્ષે, સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે બંધારણની કલમ ૨૧ હેઠળ રાહદારીઓને ફૂટપાથનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર છે.
૨૦૨૪ ના અહેવાલ દર્શાવે છે કે તમિલનાડુમાં રાહદારીઓના મૃત્યુની સૌથી વધુ સંખ્યા (૪,૭૧૨) નોંધાઈ છે, ત્યારબાદ બિહાર (૪,૧૪૯), મહારાષ્ટ્ર (૩,૩૪૪) અને પﾍમિ બંગાળ (૩,૨૪૧) છે. ૨૦૨૪ના અહેવાલ મુજબ, ૫૦ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં ૪,૩૨૮ રાહદારીઓના મૃત્યુ નોંધાયા હતા, જે આવા તમામ મૃત્યુના ૧૧.૮% છે.
મંત્રાલયમાં સંયુક્ત સચિવ તરીકે અગાઉ માર્ગ સલામતી સંભાળી ચૂકેલા અભય દામલેએ જણાવ્યું હતું કે સમસ્યા ધોરણોનો અભાવ નથી, પરંતુ તેમને જમીન પર લાગુ કરવામાં સંપૂર્ણ નિષ્ફળતા છે.
વર્ષ ૧૦ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર રાહદારીઓના મૃત્યુની સંખ્યા
૨૦૧૯ ૨૫,૮૫૮ ૭,૭૪૯ ૩,૩૮૪
૨૦૨૦ ૨૩,૧૨૪ ૭,૭૫૩ ૨,૮૧૮
૨૦૨૧ ૨૯,૧૨૪ ૯,૪૬૨ ૩,૭૮૯
૨૦૨૨ ૩,૨૮૨૫ ૧,૦૧૬૦ ૪,૩૬૨
૨૦૨૩ ૩,૫૨૨૧ ૧,૧૧૮૦ ૪,૬૦૪
૨૦૨૪ ૩,૬૫૨૬ ૧,૧૩૮૬ ૪,૩૨૮
શહેરના ઘણા રસ્તાઓ ફક્ત વાહનો માટે જ ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે.
કમનસીબે, શહેરના ઘણા રસ્તાઓ લગભગ સંપૂર્ણપણે વાહનો માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે બાળકો, વૃદ્ધો અને અપંગો સહિત રાહદારીઓની સલામતી માટે ભારે જોખમ રહેલું છે. હાઇવે અને અન્ય રસ્તાઓ પર પણ રાહદારીઓની સલામતીના નિયમો લાગુ કરવાની જરૂર છે.
દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલા બીજા એક કેસમાં, 'એમિકસ ક્યુરી' (કોર્ટને સહાય કરતા વકીલ) એ સૂચન કર્યું છે કે સરકાર હાઇવે પર 'પદયાત્રીઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ' અથવા 'પદયાત્રીઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ' જેવા ચિﾎો લગાવીને રાહદારીઓને ચેતવણી આપવા માટે સાઇનબોર્ડ લગાવે.
(3:14 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
