તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
યુદ્ધે દુનિયાને હચમચાવી નાખી ! ૫૦ અબજ ડોલરનું તેલ તબાહ
ઈરાન-ઈઝરાયલ તણાવ પછી લગભગ ૫૦ દિવસમાં ઈરાન-ઈઝરાયલ તણાવે વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠાને ગંભીર અસર કરી : ૫૦ અબજ ડોલરથી વધુનું ક્રૂડ તેલ બજારમાં પહોંચી શક્યું નથીઃ ૫૦૦ મિલિયન બેરલથી વધુનો પુરવઠો પ્રભાવિત થયો છેઃ ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો, નિકાસમાં ઘટાડો અને વધતી કિમતોએ વિશ્વભરના અર્થતંત્રો પર દબાણ
નવી દિલ્હી તા.૧૮: ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે તણાવ લગભગ ૫૦ દિવસથી ચાલી રહ્યો છે. આ તણાવે વિશ્વભરમાં તેલ અને ગેસ પુરવઠાને પણ અસર કરી છે. ઉત્પાદન નિષ્ફળતાઓને કારણે લગભગ ૫૦ અબજ ડોલરનું ક્રૂડ તેલ બજારમાં પહોંચી શક્યું નથી. ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના એક અહેવાલ મુજબ, નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું છે કે આ કટોકટીની અસર ફક્ત હમણાં જ નહીં પરંતુ આવનારા ઘણા મહિનાઓ અને વર્ષો સુધી અનુભવાશે, કારણ કે આ પુરવઠાની અછતને ઝડપથી દૂર કરવામાં આવે તેવી શક્યતા ઓછી છે.
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું છે કે લેબનોનમાં યુદ્ધવિરામ કરાર બાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી ખુલી ગયો છે, જેનાથી વાણિજ્યિક શિપિગને મંજૂરી મળી છે. દરમિયાન, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આશા વ્યક્ત કરી છે કે ઈરાન યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે ટૂંક સમયમાં એક કરાર થઈ શકે છે. જોકે, આ કરારના સમય અંગે અનિﾍતિતા રહે છે.
ફેબ્રુઆરીના અંતમાં કટોકટી શરૂ થઈ ત્યારથી, વૈશ્વિક બજારમાંથી ૫૦૦ મિલિયન બેરલથી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ અને કન્ડેન્સેટ દૂર કરવામાં આવ્યા છે. કેપ્લરના ડેટા અનુસાર, આ સૌથી મોટી ઉર્જા પુરવઠા કટોકટી માનવામાં આવે છે, જે વૈશ્વિક પુરવઠા પર નોંધપાત્ર દબાણ લાવે છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ નુકસાન ખૂબ મોટું છે. આ ૧૦ અઠવાડિયા માટે વૈશ્વિક ઉડ્ડયન ઇંધણની જરૂરિયાતો જેટલી છે. કોઈપણ વાહનને ૧૧ દિવસ સુધી ચાલુ રાખવા માટે આટલું તેલ પૂરતું છે. રોઇટર્સના અંદાજ મુજબ, આ રકમ અમેરિકાના લગભગ એક મહિનાના તેલ વપરાશ અથવા સમગ્ર યુરોપના એક મહિનાથી વધુ સમયના તેલ વપરાશ જેટલી છે. આ રકમ એટલી મોટી છે કે તે લગભગ છ વર્ષ સુધી અમેરિકન સૈન્યના બળતણ વપરાશ જેટલી છે, જે વાર્ષિક આશરે ૮૦ મિલિયન બેરલનો ઉપયોગ કરે છે. વધુમાં, તે વિશ્વના આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ ઉદ્યોગને લગભગ ચાર મહિના સુધી શક્તિ આપવા માટે પૂરતું બળતણ છે.
માર્ચમાં, ગલ્ફ આરબ દેશોએ દરરોજ આશરે ૮ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ ઉત્પાદન ગુમાવ્યું. આ વિશ્વની મુખ્ય તેલ કંપનીઓ, એક્સોન મોબિલ અને શેવરોનના સંયુક્ત ઉત્પાદન જેટલું જ છે. દરમિયાન, સાઉદી અરેબિયા, કતાર, યુએઈ, કુવૈત, બહેરીન અને ઓમાનમાંથી જેટ ઇંધણની નિકાસ ફેબ્રુઆરીમાં ૧૯.૬ મિલિયન બેરલથી ઘટીને માર્ચ અને એપ્રિલમાં ફક્ત ૪.૧ મિલિયન બેરલ થઈ ગઈ. આ ઘટાડો એટલો નોંધપાત્ર છે કે તે ન્યૂ યોર્કના જેએફકે એરપોર્ટ અને લંડન હીથ્રો વચ્ચે આશરે ૨૦,૦૦૦ રાઉન્ડ-ટ્રીપ ફલાઇટ્સ માટે જરૂરી બળતણ પૂરું પાડી શક્યું હોત.
ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે તણાવ શરૂ થયો ત્યારથી, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સરેરાશ ઼૧૦૦ પ્રતિ બેરલ થયા છે. પુરવઠામાં આ ઘટાડાને કારણે આશરે ડોલર ૫૦ બિલિયનનું મહેસૂલ નુકસાન થયું છે. આ આંકડો જર્મનીના વાર્ષિક GDPના આશરે ૧% અથવા લાતવિયા અને એસ્ટોનિયા જેવા નાના દેશોની સમગ્ર અર્થવ્યવસ્થા જેટલો છે.
જોકે ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલ્લું છે, ઉત્પાદન અને પુરવઠો સામાન્ય થવામાં સમય લાગશે. કેપ્લરના મતે, એપ્રિલમાં અત્યાર સુધીમાં વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભંડારમાં આશરે ૪૫ મિલિયન બેરલનો ઘટાડો થયો છે, અને માર્ચના અંતથી ઉત્પાદનમાં વિક્ષેપો લગભગ ૧૨ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ સુધી પહોંચી ગયા છે.
વિશ્લેષકો કહે છે કે કુવૈત અને ઇરાકમાં ભારે ક્રૂડ ઓઇલ ક્ષેત્રોને સામાન્ય સ્તરે પાછા ફરવામાં ૪-૫ વર્ષ લાગશે
(11:11 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
