નવી દિલ્હી, તા. ૧૨: ભારતમાં વધતા જતા સ્થૂળતાના રોગ વચ્ચે વજન ઘટાડવાની દવાઓ બનાવતી અમેરિકન દિગ્ગજ કંપની 'એલી લિલી' મુશ્કેલીમાં મુકાઈ છે. ડ્રગ્સ કંટ્રોલર જનરલ ઓફ ઈન્ડિયા (DCGI) એ કંપનીના 'સ્થૂળતા જાગૃતિ અભિયાન' સામે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા બાદ કંપનીએ ભારતમાં આ કેમ્પેઈન તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરી દીધું છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, એલી લિલી દ્વારા ચલાવવામાં આવતા આ અભિયાનનો હેતુ લોકોને સ્થૂળતા અને તેનાથી થતા સ્વાસ્થ્ય જોખમો વિશે શિક્ષિત કરવાનો હતો. જોકે, ભારતના દવા નિયમનકારોને શંકા છે કે આ જાગૃતિના બહાને કંપની પોતાની પ્રિસ્ક્રિપ્શન દવાઓનું પરોક્ષ રીતે માર્કેટિંગ કરી રહી હતી. ભારતમાં પ્રિસ્ક્રિપ્શન દવાઓની સીધી જાહેરાત (Direct-to-Consumer Advertising) પર કડક પ્રતિબંધ છે.
DCGI ની તપાસનો ગાળિયો
ભારતીય અધિકારીઓ હવે એ બાબતની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે કે શું આ જાગૃતિ સામગ્રી દવાઓની પરોક્ષ જાહેરાતની શ્રેણીમાં આવે છે કે નહીં. નિયમનકારે કંપનીને ઝુંબેશના અમુક પાસાઓ પર વિગતવાર સ્પષ્ટતા આપવા પણ કહ્યું છે. બીજી તરફ, કંપનીએ બચાવ કરતા જણાવ્યું છે કે તેમનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર લોકોને સ્થૂળતાને એક ગંભીર તબીબી સ્થિતિ તરીકે સમજાવવાનો હતો.
ભારતીય બજાર પર તેની અસર
વિશ્વભરમાં અત્યારે વજન ઘટાડવાની નવી દવાઓની ભારે માંગ છે. ભારત જેવા વિશાળ બજારમાં જ્યાં ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતાના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે, ત્યાં ફાર્મા કંપનીઓ પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માંગે છે. જોકે, આ કિસ્સા બાદ હવે અન્ય ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ પણ રોગ જાગૃતિ અભિયાન ચલાવતી વખતે વધુ સાવધ બનશે.
એલી લિલી અત્યારે ભારતમાં તેની ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતાની સારવારની પહોંચ વધારવાની તૈયારીમાં છે, પરંતુ આ નિયમનકારી અડચણ કંપનીની માર્કેટિંગ વ્યૂહરચનામાં મોટો ફેરફાર લાવી શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે દવા ઉત્પાદકોએ હવે માત્ર ઉત્પાદન વેચવાને બદલે ભારતના કડક નિયમોનું પાલન કરવા પર વધુ ધ્યાન આપવું પડશે.