હરિદ્વાર : પવિત્ર શ્રાવણ માસની શરૂઆત સાથે જ સમગ્ર દેશમાં શિવભક્તિનો અનોખો માહોલ સર્જાયો છે. લાખો ભક્તો ભગવાન શિવ પર જલાભિષેક કરવા માટે હરિદ્વાર અને કાશી જેવા પવિત્ર ધામોમાંથી ગંગાજળ ભરીને કાવડ યાત્રા પર નીકળી પડ્યા છે. જોકે, કાવડ યાત્રા માત્ર એક મુસાફરી નથી પરંતુ અત્યંત કઠિન સાધના અને નિયમોનું પાલન કરવાનો સંકલ્પ છે. આ યાત્રામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિયમ કાવડને ક્યારેય સીધી જમીન પર ન રાખવાનો છે. પ્રથમ વખત યાત્રા કરી રહેલા શિવભક્તો માટે આ નિયમો અને માન્યતાઓને યોગ્ય રીતે સમજવા ખૂબ જ જરૂરી છે.

જો કાવડ ભૂલથી જમીન પર સ્પર્શ થઈ જાય તો શું કરવું?

ધાર્મિક પરંપરાઓ અનુસાર, એકવાર ગંગાજીમાંથી પવિત્ર જળ ભર્યા પછી કાવડને સીધી જમીન પર રાખવી અશુભ અને અપવિત્ર માનવામાં આવે છે. તેને ભોલેનાથ પ્રત્યેની પરમ શ્રદ્ધાનું પ્રતીક ગણવામાં આવે છે. જો કોઈ ભક્તથી અજાણતા કે ભૂલથી કાવડ જમીન પર મુકાઈ જાય, તો તે જળ પૂજા માટે યોગ્ય ગણાતું નથી. આવી સ્થિતિમાં પ્રચલિત પરંપરા મુજબ ભક્તે પુનઃ ગંગા કિનારે જઈને અથવા નજીકની પવિત્ર નદીમાંથી ફરીથી પવિત્ર ગંગાજળ ભરીને પોતાની યાત્રા નવેસરથી શરૂ કરવી પડે છે.

આરામ કરતી વખતે કાવડ ક્યાં રાખવી?

શ્રાવણની આ લાંબી અને કઠિન યાત્રા દરમિયાન આરામ કરવો પણ જરૂરી બને છે. તે માટે યાત્રા માર્ગ પર ભક્તો માટે ખાસ 'કાવડ સ્ટેન્ડ' બનાવવામાં આવે છે. આરામ કરતી વખતે કાવડને સીધી જમીન પર રાખવાને બદલે આ ઊંચા સ્ટેન્ડ અથવા ઝાડની ડાળીઓ પર લટકાવવી શાસ્ત્રોક્ત રીતે શુભ માનવામાં આવે છે. જો માર્ગમાં કોઈ સ્ટેન્ડ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો સાથી ભક્તના હાથમાં કાવડ આપીને અથવા સાથે લાવેલા સ્ટેન્ડનો ઉપયોગ કરીને કાવડની પવિત્રતા જાળવવામાં આવે છે.

પ્રથમ વખત યાત્રા કરનારા શિવભક્તો માટે ૬ મુખ્ય કડક નિયમો: