નવી દિલ્હી : વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ વૉટ્સએપ (WhatsApp) દ્વારા તાજેતરમાં જ યુઝર્સની પ્રાઇવસી વધારવા માટે એક મોટા ફેરફારની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. જો કે, આ નવું 'યુઝરનેમ' (Username) ફીચર લોન્ચ થતાંની સાથે જ વિવાદોમાં સપડાયું છે. પીટીઆઈ (PTI) ના સત્તાવાર સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, આ ફીચરના કારણે લોકોની નકલ (Impersonation/ફેક આઈડી) કરવાનું અને ઓનલાઈન ફ્રોડ કરવાનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે. આ ગંભીર ચિંતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સરકાર વૉટ્સએપના આ નવા ફીચરની કાયદાકીય સમીક્ષા કરવાની જોરદાર તૈયારી કરી રહી છે.

શું છે આ નવું ફીચર જેનાથી સરકાર ચિંતિત છે?

મેટા (Meta) ની માલિકી ધરાવતા વૉટ્સએપ દ્વારા ગત ૨૯ જૂનના રોજ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે, વૈશ્વિક સ્તરે યુઝર્સ હવે પ્લેટફોર્મ પર પોતાનું યુઝરનેમ બુક (રિઝર્વ) કરાવી શકશે. આ ફીચર હેઠળ યુઝર્સ પોતાનો પર્સનલ ફોન નંબર છુપાવીને માત્ર એક યુઝરનેમ (જેમ કે ઇન્સ્ટાગ્રામ કે ટ્વિટર પર હોય છે) ના આધારે અન્ય લોકો સાથે ચેટ કરી શકશે. કંપનીએ આને પ્રાઇવસીના સંદર્ભમાં એક ક્રાંતિકારી પગલું ગણાવ્યું હતું. પરંતુ, સરકારને ડર છે કે ફોન નંબર અદ્રશ્ય થઈ જવાથી ગુનેગારો, સ્કેમર્સ અને નકલી આઈડી બનાવનારા તત્વોને પકડવા અત્યંત મુશ્કેલ બની જશે.

ટેલિગ્રામ પરના પ્રતિબંધ બાદ સરકાર વધુ કડક બની

મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા NEET ના પેપર લીક કાંડમાં ટેલિગ્રામ એપ પર બનેલા ગ્રૂપ્સનો દુરુપયોગ થયો હોવાની આશંકા વચ્ચે સરકારે ગત ૧૬ જૂનથી ૨૨ જૂન સુધી ટેલિગ્રામ પર કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય (MeitY) ની ચેતવણી છતાં ટેલિગ્રામે આવા શંકાસ્પદ ગ્રૂપ્સ સામે પગલાં નહોતા લીધા. ટેલિગ્રામ વિવાદના થોડા જ દિવસોમાં વૉટ્સએપનું આ નંબર છુપાવવાનું ફીચર સામે આવતા હવે સરકાર કોઈ પણ પ્રકારનું જોખમ લેવા માંગતી નથી અને વૉટ્સએપ પર પણ કડક નજર રાખી રહી છે.

૩ થી ૩૫ અક્ષરનું હશે યુઝરનેમ, તબક્કાવાર થશે રોલઆઉટ

લાંબા સમયના રિસર્ચ અને ડેવલપમેન્ટ બાદ વૉટ્સએપ આ સુવિધાને આ વર્ષના અંત સુધીમાં સંપૂર્ણપણે લોન્ચ કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ યુઝરનેમ ૩ થી ૩૫ અક્ષરો લાંબુ હોઈ શકે છે, જેમાં લેટિન અક્ષરો, સંખ્યાઓ, અંડરસ્કોર અને ફૂલસ્ટોપનો ઉપયોગ કરી શકાશે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, આ યુઝરનેમ કોઈ પબ્લિક ડિરેક્ટરી કે સર્ચ લિસ્ટમાં દેખાશે નહીં. જો કોઈ વ્યક્તિને તમારું ચોક્કસ યુઝરનેમ ખબર હશે, તો જ તે તમારો સંપર્ક કરી શકશે. આ ઉપરાંત યુઝર્સ પોતાની સુરક્ષા માટે "યુઝરનેમ કી" પણ સેટ કરી શકશે.

ભારતના ૫૦ કરોડ યુઝર્સ પર સીધી અસર

આ નવો નિયમ અને ફીચર ભારતીય વૉટ્સએપ યુઝર્સ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ૫૦ કરોડ (500 Million) થી વધુ યુઝર્સ સાથે ભારત વૉટ્સએપનું દુનિયાનું સૌથી મોટું બજાર છે. આટલા મોટા યુઝર બેઝને કારણે જો કોઈ સેલિબ્રિટી, નેતા કે મોટી સંસ્થાના નામે નકલી યુઝરનેમ બનાવીને કૌભાંડ આચરવામાં આવે, તો દેશની સુરક્ષા અને અર્થતંત્રને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે. આ જ કારણે સરકાર વૉટ્સએપના આ ફીચરને ભારતમાં લીલી ઝંડી આપતા પહેલા તેની ઝીણવટભરી ચકાસણી કરી રહી છે.