નવી દિલ્હી : વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તાજેતરના 'ગ્લોબલ હેલ્થ એસ્ટિમેટ્સ' અહેવાલમાં ભારત અને પાડોશી દેશોના નાગરિકોના સરેરાશ આયુષ્ય અંગે કેટલાક અત્યંત રસપ્રદ અને ચોંકાવનારા આંકડાઓ સામે આવ્યા છે, જે મુજબ ભારતમાં લોકોનું સરેરાશ આયુષ્ય પાકિસ્તાન કરતાં વધુ છે પરંતુ પશ્ચિમી દેશોની સરખામણીમાં હજુ પણ પાછળ છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૩માં ભારતમાં જન્મ સમયે સરેરાશ આયુષ્ય ૭૧ વર્ષ નોંધાયું હતું, જ્યારે પાકિસ્તાનમાં આ આંકડો ૬૮.૨ વર્ષ, બાંગ્લાદેશમાં ૭૨.૭ વર્ષ, અમેરિકામાં ૭૮.૫ વર્ષ અને કેનેડામાં ૮૧.૪ વર્ષ રહ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે કોરોના મહામારીના કપરા કાળ બાદ ભારતે સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે ઝડપી પુનરાગમન કર્યું છે.

ઘટનાની વિગતવાર માહિતી આપતા રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે કોરોના સમયગાળા દરમિયાન વર્ષ ૨૦૨૧માં ઘટીને ૬૮.૧ વર્ષ થઈ ગયેલું સરેરાશ આયુષ્ય માત્ર બે વર્ષમાં વધીને ૭૧ વર્ષ પર પહોંચી ગયું છે, પરંતુ ભારતમાં 'સ્વસ્થ આયુષ્ય' (Healthy Life Expectancy) નો આંકડો ૨૦૨૩માં ૬૦.૬ વર્ષ જ રહ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે લાંબા જીવનની સાથે તંદુરસ્ત વર્ષોમાં વધારો થવાની ગતિ ઘણી ધીમી છે.

આરોગ્ય ક્ષેત્રે બદલાતા વલણો પર નજર કરીએ તો, ભારતમાં વર્ષ ૨૦૦૦માં મૃત્યુના મુખ્ય કારણોમાં ૬૨ ટકા હિસ્સો ચેપી રોગોનો હતો, જે ૨૦૨૩માં ઘટીને માત્ર ૧૬ ટકા રહી ગયો છે, જ્યારે હૃદયરોગ, સ્ટ્રોક અને ડાયાબિટીસ જેવા બિન-ચેપી રોગો (NCDs) નો હિસ્સો વધીને આશરે ૭૫ ટકા પર પહોંચી ગયો છે.

ભૂતકાળમાં પણ વૈશ્વિક આરોગ્ય સંસ્થાઓ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડાઓમાં ભારતીય સ્વાસ્થ્ય પ્રણાલી અને જીવનશૈલીમાં થતા પરિવર્તનોને દેશના ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવ્યા છે, જેના પર સરકાર અને આરોગ્ય વિશેષજ્ઞોની વિશેષ નજર રહેલી છે.

આગામી સમયમાં સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે અપનાવવામાં આવનારી નવી નીતિઓ અને જાગૃતિ અભિયાનો દેશના નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય સ્તરને સુધારવામાં અને આયુષ્યની ગુણવત્તા વધારવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવશે.