નવી દિલ્હી, તા.૦૩: લોકઆસ્થાના મહાપર્વ છઠ પર્વ દરમિયાન શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા અસ્ત થતા સૂર્યને પ્રથમ જળ અર્પણ કરવાની વિશેષ પરંપરા પાછળ સનાતન સંસ્કૃતિની અનોખી જીવનદ્રષ્ટિ અને ગહન આધ્યાત્મિક મહત્વ છુપાયેલું છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, સમગ્ર વિશ્વ જ્યાં માત્ર ઉગતા સૂર્યને પૂજે છે ત્યાં સનાતન ધર્મ એકમાત્ર એવી સંસ્કૃતિ છે જે અસ્ત થતા સૂર્યને પણ આદરપૂર્વક નમન કરે છે, અને આ તહેવારમાં માતાઓ પોતાના સંતાનોના દીર્ઘાયુષ્ય માટે ૩૬ કલાકના નિર્જળા ઉપવાસ રાખે છે.

ઘટનાની વિગતવાર માહિતી આપતા ધાર્મિક ગ્રંથો અને વેદોના હવાલાથી જણાવાયું છે કે કમર સુધી પાણીમાં ઊભા રહીને તાંબાના વાસણથી અર્ધ્ય આપવાથી સૂર્યના કિરણો પાણીમાં ફિલ્ટર થઈને પીનિયલ ગ્રંથિને જાગૃત કરે છે, જે શરીરની ઊર્જામાં વધારો કરે છે.

આ પર્વની પૌરાણિક કથા રાજા પ્રિયંવદ અને દેવી ષષ્ઠી સાથે જોડાયેલી છે, જ્યાં અસ્ત થતા સૂર્યને અર્ધ્ય આપીને એવો સંદેશ આપવામાં આવે છે કે જે સૂર્ય અસ્ત થયો છે તે ફરી ચોક્કસ ઉગશે અને પ્રકૃતિમાં જીવનનું ચક્ર સતત ચાલતું રહેશે.

ભૂતકાળથી ચાલી આવતી આ પરંપરા મુજબ છઠ મહાપર્વ એ માત્ર એક ધાર્મિક વિધિ નથી પરંતુ માતાઓની કઠોર સાધના, ધીરજ, સંયમ અને પ્રકૃતિ પ્રત્યેની કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનું સર્વોત્તમ માધ્યમ છે.

આગામી સમયમાં પણ આ મહાપર્વ નિમિત્તે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ નદીઓ અને જળાશયોના કિનારે એકત્ર થઈને પારંપરિક ઉમંગ અને શ્રદ્ધા સાથે આ પવિત્ર અનુષ્ઠાન પૂર્ણ કરશે અને પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરશે.