નવી દિલ્‍હી તા.૨૭: ભારતમાં ૨૧૦ મિલિયનથી વધુ મહિલાઓ ઘરકામ કરે છે અને કોઈપણ પગાર વિના તેમના પરિવારની સંભાળ રાખે છે. જો આ ઘરકામના કામો ચૂકવવામાં આવે, તો કુલ રકમ આશરે રૂા.૨૨.૭ લાખ કરોડ થશે. તાજેતરમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે પહેલીવાર ગૃહિણીઓ દ્વારા કરવામાં આવતા ચૂકવવામાં ન આવતા ઘરકામના મહત્‍વને સ્‍વીકાર્યું. સુપ્રીમ કોર્ટે ગૃહિણીઓને રાષ્ટ્ર નિર્માતાઓ પણ કહ્યા.

ભારત સરકારના આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા સમય-ઉપયોગ સર્વે (જાન્‍યુઆરી-ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૪) અહેવાલ દર્શાવે છે કે મહિલાઓ દરરોજ ૭ કલાક ચૂકવવામાં ન આવતા ઘરકામ અને સંભાળ રાખવામાં વિતાવે છે. અહેવાલ મુજબ, મહિલાઓને સફાઈ, રસોઈ અને કપડાં ધોવા જેવા ઘરકામ માટે ચૂકવણી કરવામાં આવતી નથી.

એક અભ્‍યાસ મુજબ, ભારતમાં ૨૧૦ મિલિયનથી વધુ મહિલાઓ ઘરકામ કરે છે અને પગાર વિના તેમના પરિવારોની સંભાળ રાખે છે. જો મહિલાઓને આ કાર્યો માટે ચૂકવણી કરવામાં આવે, તો ખર્ચ આશરે રૂા.૨૨.૭ લાખ કરોડ થશે, જે દેશના કુલ GDPના ૭.૫% છે. સ્‍ટેટ બેંક ઓફ ઈન્‍ડિયાના અહેવાલ મુજબ, મહિલાઓ દ્વારા કરવામાં આવતા પગાર વિનાના ઘરકામ અને સંભાળના કામનો વાર્ષિક આર્થિક ખર્ચ રૂા.૨૨.૭ લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે.

રિપોર્ટ મુજબ, પગાર વિનાના ઘરકામ અને બાળકો અને વૃદ્ધોની સંભાળ રાખવાનો બોજ ઉંમર સાથે વધે છે. ૧૫ થી ૫૯ વર્ષની મહિલાઓ આવા કાર્યોમાં દરરોજ ૩૦૫ મિનિટ વિતાવે છે. ૨૦૧૯ માં, આ સમય ૩૧૫ મિનિટ હતો, પરંતુ હવે તેમાં થોડો ઘટાડો થયો છે. આ જ વય જૂથમાં, ૪૧ ટકા મહિલાઓ ઘરના સભ્‍યોની સંભાળ રાખવામાં સામેલ હતી, જ્‍યારે પુરુષોમાં આ આંકડો માત્ર ૨૧.૪ ટકા હતો.