જિનીવા (સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ), તા.૧૮: કોરોના મહામારીના ભયાનક સમયમાંથી માંડ બહાર આવેલી દુનિયા પર હવે ફરી એકવાર વધુ એક જીવલેણ વાયરસનો મોટો ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે. આફ્રિકન દેશોમાં ઇબોલા (Ebola) વાયરસના અત્યંત ઝડપી સંક્રમણને જોતા વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) એ વૈશ્વિક સ્તરે મેડિકલ ઇમરજન્સીનું બ્યુગલ ફૂંકી દીધું છે. WHO દ્વારા ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો (DRC) અને પાડોશી દેશ યુગાન્ડામાં ઇબોલાના પ્રકોપને સત્તાવાર રીતે 'આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાની જાહેર આરોગ્ય કટોકટી' એટલે કે PHEIC (Public Health Emergency of International Concern) જાહેર કરવામાં આવી છે. આ જાહેરાત બાદ જ વિશ્વભરની હેલ્થ એજન્સીઓ હાઇ-એલર્ટ પર આવી ગઈ છે.

આ સત્તાવાર જાહેરાત પહેલાં જ ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગોના જાહેર આરોગ્ય, સ્વચ્છતા અને સમાજ કલ્યાણ મંત્રાલય તેમજ યુગાન્ડાના આરોગ્ય મંત્રાલયે પોતપોતાના દેશોમાં ઇબોલા વાયરસ કાબૂ બહાર ગયો હોવાની ગંભીર ભીતિ વ્યક્ત કરી હતી.

શું છે આ 'PHEIC' એલર્ટ અને તે કેમ છે આટલું ખતરનાક?

તબીબી જગતમાં 'PHEIC' એ વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા જારી કરવામાં આવતી સર્વોચ્ચ સ્તરની વૈશ્વિક આરોગ્ય ચેતવણી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય આરોગ્ય નિયમો હેઠળ આ આખરી પગલું ત્યારે જ લેવામાં આવે છે, જ્યારે કોઈ રોગચાળો અચાનક, અણધાર્યો, અત્યંત ગંભીર અથવા અસામાન્ય સ્વરૂપ ધારણ કરી લે છે.

હાલમાં આફ્રિકાના પછાત વિસ્તારોમાં ફાટી નીકળેલો ઇબોલા વાયરસ માત્ર એક દેશ પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો, પરંતુ તે સરહદો ઓળંગીને અન્ય દેશોમાં ફેલાઈ રહ્યો છે, જે સમગ્ર માનવજાત માટે મોટું જોખમ ઊભું કરી શકે છે. આ એલર્ટ જાહેર કરવાનો મુખ્ય હેતુ દુનિયાના તમામ અમીર અને શક્તિશાળી દેશોને એકસાથે લાવીને આ રોગચાળા સામે લડવા માટે ભંડોળ અને સંશોધનોનો સંકલિત વૈશ્વિક પ્રતિભાવ (Global Response) તૈયાર કરવાનો છે.

સંઘર્ષ, સરહદી વિવાદ અને યુદ્ધના કારણે સ્થિતિ વધુ વણસી

આ વખતનું ઇબોલા સંકટ અગાઉ કરતાં વધુ જટિલ અને ચિંતાજનક છે. ડૉક્ટર્સ અને પ્રાદેશિક અધિકારીઓના મતે, આફ્રિકાના આ ભાગોમાં ચાલી રહેલા આંતરિક સશસ્ત્ર સંઘર્ષો અને ગૃહયુદ્ધના કારણે લાખો લોકો વિસ્થાપિત થઈ રહ્યા છે. પરિણામે, સંક્રમિત લોકો ખૂબ જ સરળતાથી એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ અને એક દેશમાંથી બીજા દેશમાં જઈ રહ્યા છે, જેના કારણે વાયરસનું સ્ક્રીનીંગ કરવું કે તેને એક વિસ્તારમાં ક્વોરન્ટાઈન કરવો અત્યંત મુશ્કેલ બની ગયો છે.

WHO ના મતે જો આ સમયે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કડક પગલાં લેવામાં ન આવ્યા, તો આ જીવલેણ વાયરસ આફ્રિકાની બહાર નીકળીને અન્ય ખંડોમાં પણ તબાહી મચાવી શકે છે. આગામી દિવસોમાં આફ્રિકા મોકલવામાં આવનારી મેડિકલ ટીમો અને રસીકરણ અભિયાન પર આખી દુનિયાની નજર રહેશે.