નવી દિલ્હી : સમયની સાથે દુનિયા બદલાય છે અને તેની સાથે જ વિરોધ પ્રદર્શનો તથા ક્રાંતિના સ્વરૂપો પણ બદલાઈ ગયા છે. એક સમય હતો જ્યારે ભારતીય લોકશાહી કે કોઈપણ દેશની રાજકીય હલચલ ગામડાઓની શેરીઓમાં નીકળતી રથયાત્રાઓ, લાઉડસ્પીકર પર ગુંજતા ભાષણો અને પરંપરાગત રેલીઓ દ્વારા માપવામાં આવતી હતી. પરંતુ આજના ડિજિટલ યુગમાં વાસ્તવિકતા સાવ બદલાઈ ચૂકી છે. આજે ક્રાંતિનો પડઘો માત્ર ખેતરો કે સભાઓ સુધી સીમિત નથી રહ્યો, પરંતુ તે સીધો આપણા મોબાઈલની સ્ક્રીન પર ગુંજી રહ્યો છે. નેપાળથી લઈને કેન્યા અને ભારત સુધી, આજના 'જન. ઝેડ' (Gen Z) એટલે કે આજના યુવાનોની માનસિકતા, સંઘર્ષ અને માંગણીઓ લગભગ એક સમાન જોવા મળી રહી છે.

આજના સમયમાં યુવાનોનો ગુસ્સો અને અસંતોષ વૈશ્વિક સ્તરે સતત વધી રહ્યો છે. બદલાવની આ લહેર હવે શેરીઓમાં ઉતરતા પહેલા સોશિયલ મીડિયા પર આકાર લે છે. કોઈ મોટું આંદોલન શરૂ કરતા પહેલા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર પિચ તૈયાર કરવામાં આવે છે. એક ટ્રેન્ડિંગ હેશટેગ, માત્ર થોડીક સેકન્ડનો વાયરલ વીડિયો, એક શક્તિશાળી ઓનલાઈન ભાષણ અને મજબૂત ડિજિટલ નેટવર્ક દ્વારા લાખો યુવાનો ક્ષણભરમાં એક જ મંચ પર એકઠા થઈ જાય છે. દુનિયા ભલે ભૌગોલિક રીતે અલગ અલગ દેશોમાં વહેંચાયેલી હોય, પરંતુ આજના યુવાનોના પડકારો અને તેમના પ્રશ્નો એક સરખા જ છે.

આ વૈશ્વિક સમાનતા પાછળનું મુખ્ય કારણ આજના યુવાનોની બદલાયેલી જીવનશૈલી અને વિચારો છે. પછી તે બેરોજગારીનો પ્રશ્ન હોય, મોંઘવારી હોય, ભ્રષ્ટાચાર સામેનો રોષ હોય કે પછી સરકારો સમક્ષ પોતાના હકો અને અધિકારો મેળવવાની લડાઈ હોય—દરેક જગ્યાએ યુવાનોનો અવાજ એક જ સુરexpressed કરે છે. સોશિયલ મીડિયાએ ભૌગોલિક અંતરોને નાબૂદ કરીને દુનિયાભરના યુવાનોને એક તાંતણે બાંધી દીધા છે. જો કેન્યાનો કોઈ યુવાન પોતાની સમસ્યાઓ સામે અવાજ ઉઠાવે છે, તો તેની પ્રેરણા લઈને ભારત કે નેપાળના યુવાનો પણ તે જ અંદાજમાં સિસ્ટમ સામે સવાલો ઉભા કરી રહ્યા છે.

આજના સમયમાં ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ માત્ર મનોરંજનનું સાધન નથી રહ્યું, પરંતુ તે અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવવાનું સૌથી મોટું હથિયાર બની ગયું છે. સરકારો અને વ્યવસ્થા સામે પ્રશ્નો પૂછવાની આ નવી પેઢીની રીત સાબિત કરે છે કે હવે યુવાનો મૂક પ્રેક્ષક બનીને બેસી રહેવા માંગતા નથી. વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલી આ યુવા ક્રાંતિ ભવિષ્યની રાજનીતિ અને સમાજ રચનાને નવો આકાર આપી રહી છે, જ્યાં પારદર્શિતા અને સમાન અધિકારો તેમની પ્રાથમિકતા છે.