નવી દિલ્હી : ટાઇમ્સ હાયર એજ્યુકેશન (THE) દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરવામાં આવેલા 'વર્લ્ડ યુનિવર્સિટી રેન્કિંગ્સ 2027' માં યુકેની ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીએ સતત 11મા વર્ષે વિશ્વની શ્રેષ્ઠ યુનિવર્સિટી તરીકે પોતાનું પ્રથમ સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. આ વૈશ્વિક રેન્કિંગમાં મેસેચ્યુસેટ્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી (MIT) બીજા સ્થાને રહી છે, જ્યારે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) બેંગલુરુ વૈશ્વિક સ્તરે 254મો ક્રમ મેળવીને ભારતની શ્રેષ્ઠ શિક્ષણ સંસ્થા બની છે. શૈક્ષણિક ક્ષેત્રે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિવિધ દેશોની યુનિવર્સિટીઓના સંશોધન, શિક્ષણ ગુણવત્તા અને વાતાવરણના મૂલ્યાંકનના આધારે આ યાદી તૈયાર કરવામાં આવી છે.

આ વર્ષના વૈશ્વિક રેન્કિંગમાં ટોચના 10 સ્થાન પર મુખ્યત્વે અમેરિકા (US) અને બ્રિટન (UK) ની સંસ્થાઓનો દબદબો જોવા મળ્યો છે, જેમાંથી સાત યુનિવર્સિટીઓ યુએસની અને ત્રણ યુકેની છે. ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીએ સંશોધન અને ડોક્ટરેટ ક્ષેત્રે શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરી છે, જ્યારે એમઆઈટી સ્કોરની દ્રષ્ટિએ ઓક્સફર્ડથી માત્ર 0.1 પોઈન્ટ પાછળ રહી છે. ત્રીજા સ્થાને સંયુક્ત રીતે પ્રિન્સટન અને સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી રહી છે, જ્યારે કેમ્બ્રિજ પાંચમા અને હાર્વર્ડ છઠ્ઠા ક્રમે આવી છે.

ભારતીય શિક્ષણ સંસ્થાઓની વાત કરીએ તો, IISc બેંગલુરુએ 57.0 ના એકંદર સ્કોર સાથે દેશમાં સર્વોચ્ચ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે, જેમાં સંશોધન વાતાવરણમાં તેણે 98.0 નો ઉત્કૃષ્ટ સ્કોર મેળવ્યો છે. જોકે, અગાઉ 201-250 ના બેન્ડમાં રહેલું IISc આ વખતે 254મા સ્થાને ખસતાં વૈશ્વિક ટોચની 250 યુનિવર્સિટીઓમાં ભારતનું કોઈ પ્રતિનિધિત્વ રહ્યું નથી. IISc ઉપરાંત સવિતા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ એન્ડ ટેકનિકલ સાયન્સીસ (326-350 બેન્ડ) અને શૂલિની યુનિવર્સિટી (451-500 બેન્ડ) ભારતની અગ્રણી સંસ્થાઓમાં સ્થાન પામી છે.

આ વર્ષે રેન્કિંગ યાદીમાં ભારતીય યુનિવર્સિટીઓની એકંદર ભાગીદારીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. કુલ 143 ભારતીય યુનિવર્સિટીઓ આ યાદીમાં સ્થાન મેળવવામાં સફળ રહી છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં 15 વધુ છે. આ સાથે ભારત વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા પછી બીજા ક્રમે સૌથી વધુ પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતો દેશ બન્યો છે અને સમગ્ર એશિયા ખંડમાં સૌથી વધુ યુનિવર્સિટીઓ ધરાવતો દેશ બનીને ઊભર્યો છે.

બીજી તરફ, એશિયન યુનિવર્સિટીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ દર્શાવી છે. ચીનની સિંગહુઆ યુનિવર્સિટી 11મા ક્રમે અને પેકિંગ યુનિવર્સિટી 13મા ક્રમે પહોંચી છે, જ્યારે નેશનલ યુનિવર્સિટી ઓફ સિંગાપોર (NUS) 15મા સ્થાને આવી છે. ઈતિહાસમાં પ્રથમ વખત વૈશ્વિક ટોચની 15 યુનિવર્સિટીઓમાં ત્રણ એશિયન સંસ્થાઓએ સ્થાન મેળવીને પશ્ચિમી દેશોના વર્ચસ્વને આહ્વાન આપ્યું છે.

વિદેશમાં શિક્ષણ મેળવવા ઈચ્છતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે આ રેન્કિંગ એક નવો દ્રષ્ટિકોણ પૂરો પાડે છે. જોકે યુએસ અને યુકે હજુ પણ ટોચની સંસ્થાઓ ધરાવે છે, પરંતુ ત્યાં નાણાકીય દબાણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય માપદંડોમાં આંશિક ઘટાડો નોંધાયો છે. તેવામાં સિંગાપોર, ચીન, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવી એશિયન યુનિવર્સિટીઓ ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત સંશોધન અને શિક્ષણ સાથે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે શ્રેષ્ઠ અને સ્પર્ધાત્મક વિકલ્પ તરીકે ઊભરી રહી છે.