મુંબઈ, તા. ૧૩: શેરબજારમાં બપોરના સત્ર દરમિયાન યસ બેંકના શેરમાં અચાનક ભારે વેચવાલીનું વાવાઝોડું ત્રાટકતાં રોકાણકારોમાં ભારે અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. ₹૮,૪૧૫ કરોડના મલ્ટી-કરોડ AT-1 બોન્ડ રદ કરવાના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે બેંક અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની અપીલ ફગાવી દેતાં આંચકાજનક ચુકાદો આપ્યો હતો. આ કાનૂની ફટકાને પગલે થોડી જ મિનિટોમાં યસ બેંકનો શેર ૧૫ ટકા જેટલો ગગડીને નીચલી સર્કિટમાં બંધ થયો હતો, જેના કારણે બેંકના માર્કેટ કેપિટલાઈઝેશનમાંથી ₹૮,૩૦૦ કરોડનું ધોવાણ થઈ ગયું હતું.

બજારના આંકડા મુજબ, બપોરે ૨:૦૫ વાગ્યા સુધી શેર ૩ ટકાના ઘટાડા સાથે ₹૨૦.૫૬ પર કારોબાર કરી રહ્યો હતો, પરંતુ ચુકાદાના સમાચાર વાયરલ થતાં જ ૨:૧૧ વાગ્યે શેર ૭ ટકા ઘટીને ₹૧૯.૮૬ અને ૨:૧૮ વાગ્યે ₹૧૯.૬૫ સુધી સરકી ગયો હતો. આખરે શેર ૧૦ ટકાની લોઅર સર્કિટ ટચ કર્યા બાદ વધુ ઘટીને ૧૫ ટકાના કડાકા સાથે બંધ રહ્યો હતો. વર્ષ ૨૦૨૦માં બેંક પર આવેલા નાણાકીય સંકટ બાદ શેરબજારના ઈતિહાસમાં એક જ દિવસમાં આવેલો આ સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે બોમ્બે હાઈકોર્ટના જૂના આદેશને માન્ય રાખતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બેંક દ્વારા ૨૦૧૬ અને ૨૦૧૭માં જારી કરાયેલા ₹૮,૪૧૫ કરોડના AT-1 બોન્ડ્સને રદ કરવાનો નિર્ણય ગેરકાયદેસર હતો. સર્વોચ્ચ અદાલતના આ આદેશ બાદ હવે બેંકે બોન્ડની મૂળ શરતો મુજબ ૯ ટકા અને ૯.૫ ટકાના કૂપન દરે બોન્ડધારકોને ચુકવણી જાળવી રાખવી પડશે. આ નિર્ણયથી હજારો બોન્ડધારકોને મોટી રાહત મળી છે, જ્યારે બેંક પર વધારાનો નાણાકીય બોજ આવવાની શક્યતાથી શેરધારકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો.

ઉલ્લેખનીય છે કે, 'એડિશનલ ટાયર-૧' (AT-1) બોન્ડ્સ એ બેંકો દ્વારા મૂડી એકત્ર કરવા માટે જારી કરવામાં આવતા વિશિષ્ટ પ્રકારના અનલિમિટેડ મુદતના સાધનો છે, જેમાં વ્યાજ દર ઊંચા હોય છે પરંતુ બેંકની નાણાકીય સ્થિતિ અતિશય ખરાબ થાય ત્યારે જોખમ રહેલું હોય છે. માર્ચ ૨૦૨૦માં જ્યારે રિઝર્વ બેંકે યસ બેંક પર મોરેટોરિયમ લાદીને પુનર્ગઠન યોજના અમલમાં મૂકી હતી, ત્યારે બેંકના તત્કાલીન વહીવટકર્તાએ બેંકને બચાવવાના નામે આ તમામ AT-1 બોન્ડ્સને સંપૂર્ણપણે માંડી વાળવાનો (રાઈટ-ઓફ) નિર્ણય લીધો હતો.

ત્યારબાદ બોન્ડધારકો વતી એક્સિસ ટ્રસ્ટી સર્વિસીસ દ્વારા આ નિર્ણયને બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો. જાન્યુઆરી ૨૦૨૩માં બોમ્બે હાઈકોર્ટે નિર્ણય આપ્યો હતો કે પુનર્ગઠન યોજના હેઠળ વહીવટકર્તા પાસે બોન્ડ્સ રદ કરવાનો સ્પષ્ટ કાનૂની અધિકાર નહોતો. આ હાઈકોર્ટના આદેશ સામે યસ બેંક અને આરબીઆઈ માર્ચ ૨૦૨૩માં સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા હતા, જ્યાં લાંબી સુનાવણી બાદ અંતે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ હાઈકોર્ટના ચુકાદા પર મહોર મારી દીધી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશ બાદ હવે યસ બેંકે બોન્ડધારકોની બાકી નિકળતી રકમ અને વ્યાજ અંગે આગળની પ્રક્રિયા હાથ ધરવી પડશે. જોકે, બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે બોન્ડધારકો અને શેરધારકોના હિતો અલગ હોય છે. કાનૂની સ્પષ્ટતા આવી ગઈ હોવાથી હવે બેંક પોતાના ચોપડે આ દેવાની કેવી રીતે ગોઠવણ કરે છે તેના પર રોકાણકારોની નજર રહેશે, પરંતુ તાત્કાલિક ધોરણે આ મોટા નાણાકીય બોજના કારણે બેંકના શેર પર નકારાત્મક અસર જોવા મળી છે.