નવી દિલ્હી:  દેશમાં જ્યારે પણ કોઈ મુદ્દો ઉકેલવા માટે લોકો અદાલતોના દરવાજા ખખડાવે છે, ત્યારે ઘણીવાર ન્યાયાધીશો તરફથી એવા કડક કે હળવાશથી ભરેલા નિવેદનો આવે છે જે ચર્ચાનો વિષય બની જાય છે. આવો જ એક રસપ્રદ મામલો બુધવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જોવા મળ્યો, જ્યાં સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) માટે અનામત બેઠકોના ફરજિયાત રોટેશનની માંગ કરતી એક અરજી પર સુનાવણી ચાલી રહી હતી. ઉત્તર પ્રદેશના સુલતાનપુર જિલ્લાના કાદીપુર વિધાનસભા મતવિસ્તારના મતદાર જગદીશ સિંહે અરજી દાખલ કરીને સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે આ બેઠક ૧૯૫૨થી એટલે કે છેલ્લા સાત દાયકાથી સતત SC માટે જ કેમ અનામત રાખવામાં આવી છે? આનાથી માત્ર ગણતરીના ચાર-પાંચ પરિવારોને જ ફાયદો મળતો હોવાની દલીલ કરાઈ હતી.

આ અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાન્તે હળવાશના મૂડમાં અરજદારના વકીલને એક અનોખી ટકોર કરી હતી. અરજદારને કોર્ટમાં જોઈને CJIએ મજાકમાં કહ્યું હતું કે, "તમે ખોટો નંબર ડાયલ કરી રહ્યા છો, આ વિરોધ કરવાનો સમય છે, કદાચ તમારે પણ રસ્તા પર ઉતરીને એવું જ કરવું જોઈએ." આ સાંભળીને વકીલે તરત બચાવ કર્યો કે તેમનો વિરોધ કરવાનો કોઈ ઈરાદો નથી અને વળી તેમને ગળામાં પણ દુખાવો છે. જો કે, આ હળવી પળ પાછળ એક ગંભીર કાનૂની અને રાજકીય મુદ્દો જોડાયેલો હતો, જેમાં પંચાયત અને મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓની જેમ વિધાનસભા બેઠકો પર પણ રોટેશન સિસ્ટમ લાગુ કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ જોયમલ્યા બાગચી અને વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે એવું માનવું બિલકુલ યોગ્ય નથી કે લોકો માત્ર જાતિ જોઈને જ મતદાન કરે છે. કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે લોકશાહી પસંદગીઓ પર ન્યાયિક ચુકાદો આપી શકાય નહીં કારણ કે નિર્ણય લેવાની અસલી તાકાત મતદારોના હાથમાં છે. ન્યાયાધીશ બાગચીએ ઉમેર્યું હતું કે અનામત બેઠક હોવા છતાં નાગરિકનો મતદાન કરવાનો અધિકાર સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને તેઓ કોઈપણ ઉમેદવારને મત આપી શકે છે. સાથે જ ચૂંટણી લડવાનો અધિકાર પણ કોઈ એક બેઠક પૂરતો સીમિત નથી, વ્યક્તિ ઈચ્છે તો અન્ય બિન-અનામત બેઠકો પરથી પણ ચૂંટણી લડી શકે છે.