નવી દિલ્હી : જો તમે અથવા તમારા પરિવારના કોઈ સભ્ય LIC માં પોલિસી ધરાવતા હોવ કે PF (EPFO) ખાતું ધરાવતા હોવ, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત રાહત આપનારા છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી એવી અટકળો ચાલતી હતી કે LIC અને EPFO માં પડેલા કરોડો રૂપિયાના 'દાવા વગરના' (Unclaimed) ફંડનો ઉપયોગ સરકાર અન્ય યોજનાઓ કે કામો માટે કરી શકે છે. જોકે, કેન્દ્ર સરકારે હવે સંસદમાં લેખિત જવાબ આપીને આ તમામ અટકળોનો અંત આણી દીધો છે અને દેશવાસીઓને ખાતરી આપી છે કે લોકોનો એક-એક રૂપિયો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે.

લોકસભામાં સરકારે શું આપ્યો જવાબ?

નાણા રાજ્યમંત્રી પંકજ ચૌધરીએ લોકસભામાં સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે, સરકાર પાસે LIC ના અનક્લેઇમ્ડ ફંડ કે EPFO ના ઇનએક્ટિવ (નિષ્ક્રિય) ખાતામાં જમા નાણાંનો અન્ય કોઈ હેતુ માટે ઉપયોગ કરવાનો કોઈ પણ પ્રસ્તાવ નથી.

·         LIC પાસે કેટલા પૈસા?: ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીના આંકડા મુજબ LIC પાસે કુલ ₹૭,૩૧૮.૫૦ કરોડ નો દાવો ન કરાયેલો જથ્થો છે. જેમાં ₹૫,૫૬૪.૫૫ કરોડ પોલિસીધારકોની મૂળ રકમ અને ₹૧,૭૫૩.૯૫ કરોડ વ્યાજની રકમ છે.

·         EPFO ની સ્થિતિ: સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે EPFO માં 'દાવા વગરના' ખાતા નથી હોતા, પરંતુ લાંબા સમયથી વ્યવહાર ન થયા હોય તેવા નિષ્ક્રિય ખાતાઓમાં ₹૯,૩૩૦.૫૬ કરોડ જમા છે.

૧૦ વર્ષ પછી પૈસાનું શું થાય છે?

IRDAI ના નિયમો અનુસાર, જો LIC ની કોઈ રકમ ૧૦ વર્ષ સુધી દાવો કર્યા વગર પડી રહે, તો તેને વરિષ્ઠ નાગરિક કલ્યાણ ભંડોળ (SCWF) માં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે. પરંતુ આનો અર્થ એ નથી કે પૈસા ડૂબી ગયા! પોલિસીધારક કે તેમના નોમિની (વારસદાર) યોગ્ય દસ્તાવેજો રજૂ કરીને ગમે ત્યારે પોતાની રકમ પાછી મેળવી શકે છે.

તમારા પૈસા તમારા સુધી પહોંચાડવા સરકારની ખાસ ઝુંબેશ

નાણા મંત્રાલયના "તમારા પૈસા - તમારો અધિકાર" અભિયાન હેઠળ બંને સંસ્થાઓ ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા માટે વિશેષ પ્રયાસો કરી રહી છે:

·         LIC શોધ સુવિધા: LIC પોતાની વેબસાઇટ, SMS, એજન્ટો અને 'બીમા સખીઓ' દ્વારા પોલિસીધારકોનો સંપર્ક કરી રહી છે.

·         EPFO નો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ: EPFO એક નવો પ્રોજેક્ટ ચલાવી રહ્યું છે, જેમાં આધાર-વેરિફાઇડ ઇનએક્ટિવ ખાતામાંથી ₹૧,૦૦૦ સુધીનું બેલેન્સ કોઈપણ વધારાના ફોર્મ કે દાવા વગર સીધું જ ગ્રાહકના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી રહ્યું છે.

આ ઉપરાંત, EPFO દ્વારા 'નિધિ આપકે પાસ (NAN) 2.0' કેમ્પ દ્વારા પણ લોકોને તેમના જૂના PF ખાતા વિશે માહિતગાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. જો તમારું પણ કોઈ જૂનું PF કે LIC નું ફંડ અટવાયેલું હોય, તો તુરંત તેની તપાસ કરી તમારો હક મેળવી લેવો જોઈએ.

મુખ્ય બિંદુઓ (Quick Highlights):

·         સરકારી સ્પષ્ટતા: LIC અને EPFO ના અનક્લેઇમ્ડ ફંડનો અન્ય કામોમાં ઉપયોગ કરવાનો કોઈ પ્લાન નથી.

·         કુલ રકમ: LIC માં ₹૭,૩૧૮.૫૦ કરોડ અને EPFO ના ઇનએક્ટિવ એકાઉન્ટ્સમાં ₹૯,૩૩૦.૫૬ કરોડ જમા.

·         ગ્રાહક સુવિધા: ₹૧,૦૦૦ સુધીનું PF બેલેન્સ સીધું બેંક ખાતામાં જમા કરવાનો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ.

·         સુરક્ષા: ૧૦ વર્ષ જૂની રકમ પણ યોગ્ય દસ્તાવેજો આપીને ગમે ત્યારે ક્લેઇમ કરી શકાશે.