<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Monday, 14th April 2025

ડો.બાબા સાહેબનો સંદેશ, શિક્ષણ અને સંઘર્ષ દ્વારા સમાજમાં પરિવર્તન લાવી શકાય છે

ડો.બાબા સાહેબ આંબેડકરના જીવનની અજાણી વાતો...

રાજકોટ : આંબેડકર જયંતિ આજે  ૧૪ એપ્રિલે ઉજવવામાં આવતો વાર્ષિક તહેવાર ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરની સ્‍મળતિમાં મનાવવામાં આવે છે. તેઓ ભારતના સંવિધાનના મુખ્‍ય નિર્માતા અને સમાજમાં સમાનતાના પ્રણેતા હતા. ડો. બાબા સાહેબ આંબેડકરનો વર્તમાન સમયમાં પ્રેરણા અને સંદેશ, ‘શિક્ષણ અને સંઘર્ષ દ્વારા સમાજમાં પરિવર્તન લાવી શકાય છે.' તેમનો સંદેશ ‘સમાનતા, ન્‍યાય અને સ્‍વતંત્રતાને પ્રોત્‍સાહન આપે છે.'

આંબેડકરની વિચારધારા આજે પણ સમાજમાં પ્રેરણાનુંસ્ત્રોત છે અને તેમના કાર્યોએ લાખો લોકોને સમાજમાં ઉચ્‍ચ સ્‍થાન મેળવવામાં મદદ કરી છે. તેમનો સંદેશ આજે પણ પ્રાસંગિક છે કારણ કે તેઓ શિક્ષણને સમાજમાં પરિવર્તન લાવવાનું સાધન માનતા હતા. તેમણે સમાજમાં અસમાનતા અને અન્‍યાયનો સામનો કરવા માટે સંઘર્ષ કર્યો અને તેમના કાર્યોએ ભારતના બંધારણમાં સમાનતા અને ન્‍યાયને મજબૂત કર્યું હતું. તેમની વિચારધારા આજે પણ સમાજમાં પ્રેરણાનુંસ્ત્રોત છે જેમાં....

શિક્ષણનું મહત્‍વ

   બાબા સાહેબે શિક્ષણને સમાજમાં પરિવર્તન લાવવાનું સાધન માન્‍યું હતું. તેમના કાર્યોએ શિક્ષણના મહત્‍વને સ્‍થાપિત કર્યું છે.

સંઘર્ષ અને ધૈર્ય

   તેમણે સમાજમાં અસમાનતા અને અન્‍યાયનો સામનો કરવા માટે સંઘર્ષ કર્યો અને તેમનું ધૈર્ય આજે પણ પ્રેરણાનુંસ્ત્રોત બની રહેલ છે.

સમાનતા અને ન્‍યાય

બાબા સાહેબના કાર્યોએ સમાજમાં સમાનતા અને ન્‍યાયને પ્રોત્‍સાહન આપ્‍યું છે, જે આજે પણ પ્રાસંગિક છે.

સામાજિક સુધારણા

   તેમણે સામાજિક સુધારણા માટે સતત કામ કર્યું હતું. આજે પણ સામાજિક સુધારણાની જરૂર છે અને તેમના કાર્યોથી પ્રેરણા લેવી જોઈએ.

મહિલા સશક્‍તિકરણ

   તેમણે મહિલાઓના સશક્‍તિકરણ માટે પ્રેરણાદાયક કામ કર્યું હતું જે વર્તમાનમાં પ્રકાશિત થઈ રહ્યું છે.

માનવતાવાદ

  તેમણે માનવતાવાદને પ્રોત્‍સાહન આપી તેના માટે ખૂબ સંઘર્ષ કર્યો હતો. જે અત્‍યાર ના સમયમાં પુરવાર થઈ રહ્યું છે.

    ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરનો જન્‍મ ૧૪ એપ્રિલ, ૧૮૯૧ના રોજ મધ્‍યપ્રદેશના મહુ ખાતે થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ રામજી માલોજી સકયાલ અને માતાનું નામ ભીમાબાઇ હતું. તેઓ એક સામાન્‍ય ખેડૂત પરિવારમાં જન્‍મ્‍યા હતા અને તેમનો પરિવાર મહાર જાતિના હતા.

   ડો. આંબેડકરના પિતા રામજી માલોજી સકયાલ ભારતના લશ્‍કરમાં સૂબેદાર હતા. તેમની મૂળ અટક સક્‍પાલ હતી, તેઓ મહારાષ્‍ટ્રના રત્‍નાગિરી જિલ્લાના અંબાવાડે ગામમા રહેતા હતા,તેમની પત્‍ની ભીમાબાઇ ને ૧૪ સંતાનો હતા, જેમાં ભીમરાવ આંબેડકર સૌથી નાના હતા.

   શ્રી રામજી સકયાલ એક સનિષ્ઠ અને શિક્ષિત વ્‍યક્‍તિ હતા અને તેમણે તેમના બાળકોને શિક્ષણ આપવાનું મહત્‍વ સમજ્‍યું હતું. તેમણે ભીમરાવને શિક્ષણ આપવા માટે પ્રોત્‍સાહન આપ્‍યું હતું, જેના પરિણામે તેમણે ઉચ્‍ચ શિક્ષણ મેળવ્‍યું અને ભારતના ઇતિહાસમાં એક મહાન વ્‍યક્‍તિ બન્‍યા.

શ્રી રામજી સકયાલનું જીવન અને કાર્ય ભીમરાવ આંબેડકરના જીવન પર ગાઢ અસર કરનારું હતું. તેમણે તેમના પુત્રને શિક્ષણનું મહત્‍વ સમજાવ્‍યું અને તેમને સમાજમાં ઉચ્‍ચ સ્‍થાન મેળવવા માટે પ્રોત્‍સાહિત કર્યા. શ્રી રામજી સકયાલની કાર્યક્ષમતા અને શિક્ષણની પ્રતિબદ્ધતા ડો. આંબેડકરને સમાજમાં ઉચ્‍ચ સ્‍થાન મેળવવા માટે પ્રેરિત કર્યા હતા. તેમના પિતાની પ્રેરણાથી ડો. આંબેડકરે શિક્ષણને સમાજમાં પરિવર્તન લાવવા માટેનું મુખ્‍ય પરિબળ માન્‍યું હતું..

માતા ભીમાબાઇનું જીવન સામાજિક પડકારોનો સામનો કરતું વિત્‍યું હતું, પરંતુ તેઓ તેમના પરિવારને સમર્થન આપતા રહ્યા અને તેમના પુત્રને સમાજમાં ઉચ્‍ચ સ્‍થાન મેળવવા માટે પ્રેરિત કર્યા. માતા ભીમાબાઇનું જીવન અને કાર્ય ડો. આંબેડકરના જીવન પર ગાઢ અસર કરનારું હતું. તેમણે તેમના પુત્રને શિક્ષણનું મહત્‍વ સમજાવ્‍યું અને તેમને સમાજમાં સામાજિક ન્‍યાય માટે લડવા માટે પ્રેરિત કર્યા.

બાબાસાહેબનું બાળપણ મુખ્‍યત્‍વે સામાજિક અને આર્થિક પડકારોનો સામનો કરતું વિત્‍યું હતું. તેમણે શિક્ષણને સમાજમાં પરિવર્તન લાવવાનું સાધન માન્‍યું હતું, તેમણે ઉચ્‍ચ શિક્ષણ મેળવવા ખૂબ મહેનત અને પરિશ્રમનો સામનો કરવો પડ્‍યો હતો.

    બાબાસાહેબ ના લગ્ન રમાબાઈ સાથે ૧૯૦૬માં થયા હતા, તેમને  યશવંત, ગંગાધર, રમેશ, ઈંદુ (પુત્રી), રાજરત્‍ન એમ પાંચ સંતાન હતા, આમાંથી, યશવંત ભીમરાવ આંબેડકર (૧૯૧૨-૧૯૭૭) જ માત્ર જીવીત રહ્યા હતા, જ્‍યારે અન્‍ય ચાર બાળકો બાળપણમાં જ મળત્‍યુ પામ્‍યા હતા. તેમના પત્‍ની રમાબાઈ પણ ૧૯૩૫માં અવસાન પામ્‍યા હતા. યશવંત આંબેડકરે તેમના પિતાના વારસાને આગળ વધારવા માટે સમાજસેવા, ધર્મપ્રચાર, અને રાજકારણમાં મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. પિતાના બૌદ્ધ ધર્મ અને આંબેડકરવાદી વિચારધારાને મજબૂત બનાવવામાં મહત્‍વનો ભાગ ભજવ્‍યો હતો. યશવંત આંબેડકરના પુત્ર પ્રકાશ આંબેડકર પણ જાણીતા રાજકારણી છે અને પિતાની વિચારધારાને આગળ વધારી રહ્યા છે.

ડો. બાબા સાહેબે ૧૯૪૮માં સાવિત્રીબાઈ ફૂલે સાથે બીજા લગ્ન કર્યા હતા. તેઓ ૧૯૫૬માં અવસાન પામ્‍યા હતા. બંને પત્‍નીઓએ ડૉ. આંબેડકર સાહેબના જીવન અને કાર્યોમાં મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.

ડો. આંબેડકરને ૧૯૭૨ થી લોકો બાબા સાહેબ તરીકે માન થી સંબોધન કરતા.

‘બાબા સાહેબ શબ્‍દ એક સન્‍માનજનક મરાઠી ઉપનામ છે, જેમાં ‘બાબા'નો અર્થ પિતા અને ‘સાહેબ'નો અર્થ શ્રદ્ધાસ્‍પદ વ્‍યક્‍તિ થાય છે. લોકો તેમને ભારતના મહાન મુક્‍તિદાતા તરીકે માનતા હતા.

(3:49 PM IST)