રાજકોટ, તા., ર૧: રાજકોટ એરપોર્ટ પર રોજ હજારો મુસાફરોને અસર કરતી મહત્‍વપૂર્ણ અપુરતી પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટ વ્‍યવસ્‍થા ની ખામીની તાજેતરની વ્‍યક્‍તિગત અનુભવે ઉજાગર કરી. રાજકોટ-અમદાવાદ હાઇવે પર શહેર થી ૪૦ કિલોમીટર દૂર આવેલા આ એરપોર્ટ પર આવતા ને જતા મુસાફરો ને અપુરતી પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટ વ્‍યવસ્‍થા ખામીનો સામનો કરવો પડે છે, જેના કારણે મુસાફરોને મર્યાદિત અને ખર્ચાળ વિકલ્‍પો જ ઉપલબ્‍ધ છે.

થોડા સમય પેલા હું બેંગલોર થી રાજકોટ ફ્‌લાઈટ માં ગયો હતો. રાજકોટ શહેરથી ૪૦ કિલોમીટર દૂર આવેલા રાજકોટ આંતરરાષ્‍ટ્રીય એરપોર્ટ પર મને લેવા કોઈ આવ્‍યું નહોતું. આ પરિસ્‍થિતિએ અત્‍યાર ની પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટ સમસ્‍યાં ઉજાગર કરી.

ઉપલબ્‍ધ જાહેર પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટ સંતોષકારક નથી. હાલની ગુજરાત રાજ્‍ય માર્ગ પરિવહન નિગમ (GSRTC) બસ સેવા બે કલાકે એક વખત ચાલે છે અને બસોમાં ૩૩ મુસાફરો બેસી શકે છે, પરંતુ તે સામાન માટે અનુકૂળ નથી. વધુ સુવિધાજનક વિકલ્‍પો શોધતા મુસાફરો માટે, કેબ સેવાઓ શહેર સુધીની એક તરફની મુસાફરી માટે રૂ. ૨,૦૦૦ જેટલી ખર્ચાળ છે. જ્‍યારે ગુજરાત રાજ્‍ય પરિવહને રાજકોટ અને અમદાવાદ વચ્‍ચે ચાલતી બસો માટે એરપોર્ટ પર બસ સ્‍ટોપ જાહેર કર્યો છે, પણ ત્‍યાં એક ખામી છે; રાજકોટ અમદાવાદ હાઇવે બસ સ્‍ટોપથી એરપોર્ટ ટર્મિનલ સુધીનું અંતર ૪.૩ કિલોમીટર છે અને એરપોર્ટ ઓથોરિટી આ અંતર કાપવા માટે બસ સેવા પ્રદાન કરતા નથી.

હાલની આંકડાકીય માહિતી મુજબ, દરરોજ આશરે ૪,૫૦૦ મુસાફરો એરપોર્ટનો ઉપયોગ કરે છે. ફ્‌લાઇટ્‍સની સંખ્‍યા વધતી જાય છે અને આંતરરાષ્‍ટ્રીય ફ્‌લાઇટ્‍સ શરૂ થશે એટલે આ આંકડા દિવસે દિવસે વધતા જશે. હાલની પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટ સ્‍પષ્ટપણે આ માંગને પૂરી કરવા માટે અપૂર્ણ છે.

આ સમસ્‍યાનો સામનો કરવા માટે ત્રણ ઓથોરિટી સંકલિત કાર્યવાહી જરૂરી છેઃ રાજકોટ મ્‍યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (RMC), જીએસઆરટીસી અને રાજકોટ એરપોર્ટ ઓથોરિટી. રાજકોટમાં નજીકના ભવિષ્‍યમાં (૫-૭ વર્ષ) મેટ્રો નહીં આવે એટલે આ ઉકેલો આપવાનો કોઈ અર્થ નથી. અન્‍ય શહેરોના સફળ મોડલ અને સારી સુવિધા અને રાજકોટની હાલની પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટ સિસ્‍ટમ આધારે, અહીં કેટલાક વ્‍યવહારુ ઉકેલો છે જે ઓથોરિટી અમલમાં લાવી શકે

પહેલું રાજકોટ મ્‍યુનિસિપલ કોર્પોરેશને રાજકોટ રિંગ રોડથી એરપોર્ટ સુધી તેની બીઆરટીએસ સેવા દર ૩૦ મિનિટે વિસ્‍તારવી જોઈએ. અમદાવાદમાં પણ આ જ રીતે, બીઆરટીએસ સેવાઓ શહેરના વિવિધ ભાગોમાંથી અમદાવાદ એરપોર્ટ સુધી ચાલે છે. બીઆરટીએસને એરપોર્ટ સુધી ચલાવવા માટે અલગ કોરિડોર અને ઊંચા ખર્ચની જરૂર નથી. જો બીઆરટીએસ નેટવર્ક વિસ્‍તારવું શકય નથી, તો અમદાવાદથી વિપરીત, અપગ્રેડેડ એસી અને સામાન માટે અનુકૂળ સિટી બસો પણ કામ કરી શકે છે. જ્‍યારે ઉપલબ્‍ધ હોય, ત્‍યારે લોકો કેબ સેવાઓ કરતાં જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરે છે. બેંગલોરમાં, મેં વારંવાર વાયુ વજ્ર બસોનો સેવા નો ઉપયોગ કર્યો હતો, જે બીએમટીસી દ્વારા એરપોર્ટ પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટ માટે ચલાવવામાં આવે છે. તે કેબ સેવાઓના વિકાસને નુકસાન પહોંચાડતી નથી પરંતુ પહોંચને સુધારે છે. આ વિસ્‍તરણ માત્ર એરપોર્ટ મુસાફરોને જ નહીં, પરંતુ રિંગ રોડ પર આવેલ અત્રેની નવી વિકસિત સોસાયટીના રહીશો ઉપરાંત આ માર્ગમાં આવેલ અન્‍ય ખાનગી હાઈ રાઈઝ સોસાયટીના લોકો, તેમજ અન્‍ય શેક્ષણિક સંસ્‍થાના વિદ્યાર્થી ભાઈ-બહેનો - વરિષ્ઠ નાગરીકોને, પણ આ સુવિધાનો લાભ મહતમ મળી શકે જ્‍યાં નોંધપાત્ર આવાસ અને ઔદ્યોગિક વિકાસ થયો છે પરંતુ હાલમાં ત્‍યાં કોઈ જાહેર પરિવહન સુવિધા અસ્‍તિત્‍વમાં નથી. અને રાજકોટ શહેરની ટ્રાફિક, નાના વાહનોના અકસ્‍માતની ઘટના, શહેરની ર્પાકિંગ સમસ્‍યા તેમજ પ્રદુષણ સમસ્‍યામાં પણ ઘટાડો થાય.

 આ ઉકેલો અમલમાં લાવવાથી માત્ર મુસાફરોની સુવિધા સુધારાશે જ નહીં, પરંતુ નોંધપાત્ર આર્થિક લાભ પણ પ્રદાન કરશે. ખર્ચાળ કેબો પર નિર્ભરતા ઘટાડવાથી મધ્‍યમ વર્ગના પરિવારો માટે હવાઈ મુસાફરી વધુ સુલભ બનશે. વધુમાં, સુધારેલ પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટ ટ્રાફિક ભીડ ઘટાડશે, કાર્બન ઉત્‍સર્જન ઘટાડશે અને શહેરના ટકાઉપણાના લક્ષ્યોમાં યોગદાન આપશે.

સારી રીતે આયોજિત એરપોર્ટ બસ સેવા હજારો દૈનિક મુસાફરોને કાર્યક્ષમ રીતે સેવા આપી શકે છે. હજારો મુસાફરો રોજ રાજકોટ એરપોર્ટનો ઉપયોગ કરે છે, આવી જ પ્રણાલી અમલમાં લાવવાથી માત્ર હાલની જોડાણની સમસ્‍યા ઉકેલાશે જ નહીં, પરંતુ રાજકોટને ટકાઉ અને સમાવેશક પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટ ઉકેલોને પ્રાથમિકતા આપતા આગળ વિચારતા શહેર તરીકે પણ સ્‍થાપિત કરશે.

સંબંધિત ઓથોરિટી તાત્‍કાલિક કાર્યવાહી કરવી જરૂરી છે. રાજકોટના નાગરિકો અને રોજ એરપોર્ટનો ઉપયોગ કરતા હજારો મુસાફરો વધુ સારી પબ્‍લિક ટ્રાન્‍સપોર્ટની લાયકાત ધરાવે છે, અને આ ઉકેલોﾗઅન્‍ય શહેરોમાં સફળ સાબિત થયેલાﾗઆગળ વધવા માટે સ્‍પષ્ટ અને વ્‍યવહારુ છે.

બસ સેવા સુધારો

રાજકોટ, તા., ર૧: રાજકોટ બસડેપો થી એરપોર્ટ સુધીની હાલની GSRTC ની બસ સેવા, જે હાલમાં બે કલાકે એક વખત ચાલે છે, તેને દર ૩૦ મિનિટે વધારવી જોઈએ અને આ બસો સામાન માટે અનુકૂળ હોવી જોઈએ, જે અમદાવાદની બીઆરટીએસ પ્રણાલીમાં ઉપયોગમાં લેવાતી બસો જેવી હોવી જોઈએ. જે એરપોર્ટ મુસાફરો માટે યોગ્‍ય હોઈ.

રાજકોટ એરપોર્ટ ઓથોરિટી રાજકોટ-અમદાવાદ હાઇવે બસ સ્‍ટોપને એરપોર્ટ ટર્મિનલ સાથે જોડતી બસ સ્‍થાપિત કરવી જોઈએ. આ સેવા ગોંડલ, જેતપૂર, જૂનાગઢ, ચોટીલા અને સુરેન્‍દ્રનગર જેવા અન્‍ય શહેરોમાંથી સીધા આવતા મુસાફરોને ખૂબ લાભ આપશે, જે હાઇવે પર રાજ્‍ય પરિવહન અથવા ખાનગી બસોમાંથી ઊતરી શકે છે અને સરળતાથી એરપોર્ટ ટર્મિનલ સુધી પહોંચી શકે છે. આ એરપોર્ટ બસ સેવા દર ૧૦-૧૫ મિનિટે ચાલવી જોઈએ. 

આલેખનઃ

અંકુર પ્રવિણચંદ્ર મોર

(મો. ૯૪૦૮૮ ૮૮૮૯૦)