તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
આપણું વર્તમાન, આપણા વીતી ગયેલા ભૂતકાળને બદલી શકે છે?
જાણો સમય નામના સૌથી મોટા ભ્રમ અને ક્વોન્ટમ વિજ્ઞાનના અકલ્પનીય પ્રયોગ વિશેઃ આધુનિક ભૌતિકવિજ્ઞાનનો નવો દાવો : સમય કોઈ સીધી રેખામાં નથી ચાલતો. જો બ્રહ્માંડ એક સિમ્યુલેશન છે, તો ભવિષ્યમાં લીધેલો તમારો નિર્ણય તમારા વીતી ગયેલા ભૂતકાળની ઘટનાઓને પણ ફરીથી લખી શકે છે. આ ચોંકાવનારી થિયરી ભાગ્ય વિશેના તમામ જૂના વિચારોને મૂળમાંથી હલાવી નાખશે
રાજકોટઃ અત્યાર સુધી આપણે માનતા હતા કે વીતી ગયેલો સમય ક્યારેય પાછો આવતો નથી અને ભૂતકાળ બદલી શકાતો નથી. પરંતુ, ક્વોન્ટમ ભૌતિકવિજ્ઞાનનો રેટ્રોકોઝાલિટી (વળતો પ્રભાવ) સિદ્ધાંત સાબિત કરે છે કે વર્તમાનમાં લેવાયેલો એક નાનકડો નિર્ણય ભૂતકાળમાં બનેલી ઘટનાને આપોઆપ બદલી નાખે છે. સમય એ બીજું કંઈ નહીં, પણ આપણા મગજ દ્વારા ઊભો કરવામાં આવેલો એક મોટો ભ્રમ છે.
અકિલા ના વાચક ભાઈઓ, બહેનો અને વડીલોનું રહસ્યલોકની આ રોમાંચક સફરમાં ફરી એકવાર હાર્દિક સ્વાગત છે. આપણે અત્યાર સુધી સિમ્યુલેશન, ડીએનએ અને અદ્રશ્ય ચેતના વિશે ઘણી વાતો જાણી. પરંતુ આજે આપણે આ બ્રહ્માંડના સૌથી મોટા અને વણઉકેલ્યા રહસ્ય પર પડદો ઉઠાવવા જઈ રહ્યા છીએ. આ રહસ્યનું નામ છેઃ સમય !
બાળપણથી આપણને શીખવવામાં આવ્યું છે કે સમય એક સીધી રેખામાં ચાલે છે - ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્ય. જે કાલે વીતી ગયું, તેને ભગવાન પણ બદલી શકતા નથી એવું આપણે દ્રઢપણે માનીએ છીએ. પણ શું ખરેખર એવું છે ? જો આ આખું બ્રહ્માંડ એક કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ અથવા સિમ્યુલેશન હોય, તો સમય નામની કોઈ વસ્તુ વાસ્તવિકતામાં અસ્તિત્વ ધરાવતી જ નથી. મહાન વૈજ્ઞાનિક આલ્બર્ટ આઈન્સ્ટાઈને પણ પોતાના મૃત્યુ પહેલા એક પત્રમાં લખ્યું હતું કે, ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્ય વચ્ચેનો ભેદ માત્ર એક ભ્રમ છે, ભલે તે ભ્રમ ગમે તેટલો મજબૂત કેમ ન હોય.
વિજ્ઞાનની દુનિયામાં એક અત્યંત પ્રખ્યાત પ્રયોગ છે, જેને વ્હીલર્સ ડીલેડ ચોઇસ એક્સપેરિમેન્ટ કહેવાય છે. આ પ્રયોગમાં વૈજ્ઞાનિકોએ બ્રહ્માંડમાં લાખો પ્રકાશવર્ષ દૂર આવેલા તારાઓમાંથી આવતા પ્રકાશના કણોનો અભ્યાસ કર્યો. જ્યારે પૃથ્વી પર બેઠેલા વૈજ્ઞાનિકોએ તે પ્રકાશને જોવા માટે મશીન ગોઠવ્યું, ત્યારે એક એવો જાદુ થયો જેણે વિજ્ઞાનના પાયા હચમચાવી દીધા.
પૃથ્વી પર આજે લેવાયેલા નિર્ણયના કારણે, પ્રકાશના તે કણોએ લાખો વર્ષ પહેલાં બ્રહ્માંડમાં પોતાની યાત્રાનો જે માર્ગ પસંદ કર્યો હતો, તે માર્ગ આપોઆપ બદલાઈ ગયો !
સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, ધારો કે તમે કોઈ બે રસ્તા વાળા ચોક પર ઉભા છો અને તમે ડાબી બાજુનો રસ્તો પકડ્યો. પાંચ વર્ષ પછી તમે કોઈ નવો નિર્ણય લો છો, અને તે નિર્ણયની અસરથી પાંચ વર્ષ પહેલાં તમે લીધેલો રસ્તો આપોઆપ જમણી બાજુનો થઈ જાય છે ! વિજ્ઞાન આને રેટ્રોકોઝાલિટી કહે છે. એટલે કે માત્ર ભૂતકાળ જ ભવિષ્ય નક્કી નથી કરતો, પણ તમારું આજનું વર્તમાન તમારા ભૂતકાળને પણ બદલી રહ્યું છે.
આ સમજવા માટે આપણે વિડીયો ગેમનું જ ઉદાહરણ લઈએ. ગેમ રમતી વખતે તમે ગમે ત્યારે પાછળ જઈને તમારા ખોટા પડેલા નિર્ણયો સુધારી શકો છો, કારણ કે કમ્પ્યુટર માટે બધું જ ડેટા છે, સમય જેવું ત્યાં કશું હોતું નથી. જો આપણું વિશ્વ પણ આવું જ એક સુપર કમ્પ્યુટર હોય, તો આપણા મગજને માત્ર એવો આભાસ કરાવવામાં આવે છે કે સમય પસાર થઈ રહ્યો છે. હકીકતમાં બધું જ એકસાથે એક જ ક્ષણમાં ઘટી રહ્યું છે.
આપણા પ્રાચીન ભારતીય દર્શનશાષામાં ભગવાન શિવને મહાકાલ કહેવામાં આવ્યા છે, એટલે કે જે સમયની મર્યાદાઓથી પર છે. યોગીઓ અને ઋષિમુનિઓ ધ્યાનની ઊંડી અવસ્થામાં ભૂતકાળ અને ભવિષ્ય બંને જોઈ શકતા હતા, કારણ કે ધ્યાન દ્વારા તેઓ આ સિમ્યુલેશનના 'સમય' નામના પ્રોગ્રામમાંથી બહાર નીકળી જતા હતા. જ્યારે આપણે ઊંઘમાં સપનું જોઈએ છીએ, ત્યારે સપનામાં કલાકો વીતી ગયા હોય તેવું લાગે છે, પણ હકીકતમાં બહાર માત્ર ગણતરીની મિનિટો જ થઈ હોય છે. આ સાબિત કરે છે કે સમય આપણા મગજની જ એક રમત છે.
જો આ સિદ્ધાંત સાચો હોય, તો તેનો અર્થ એ છે કે આપણા કોઈ જ કર્મો પથ્થરની લકીર નથી. જો તમારા ભૂતકાળમાં કોઈ દુઃખદ ઘટના ઘટી હોય, તો વર્તમાનમાં અત્યંત હકારાત્મક અને શક્તિશાળી ચેતના કેળવીને તમે ક્વોન્ટમ સ્તરે તે ભૂતકાળની નકારાત્મક ઊર્જાને કાયમ માટે ભૂંસી શકો છો. સમય એક વહેતી નદી નથી, પણ એક વિશાળ મહાસાગર છે જેમાં ભૂતકાળ અને ભવિષ્ય બંને એકસાથે સમાયેલા છે !
આધુનિક વિડીયો ગેમ અને સમય
સિમ્યુલેશન થિયરી મુજબ, જેમ કમ્પ્યુટરની હાર્ડ ડ્રાઈવમાં ગેમનો પહેલો તબક્કો અને અંતિમ તબક્કો બંને એકસાથે જ હાજર હોય છે, તેવી જ રીતે આપણા બ્રહ્માંડમાં પણ ભૂતકાળ અને ભવિષ્ય બંને અત્યારે એક જ ક્ષણમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. માત્ર આપણી ચેતના તેને ક્રમશઃ જોઈ રહી છે.
આઈન્સ્ટાઈનનો સાપેક્ષતાવાદ
આઈન્સ્ટાઈને સાબિત કર્યું હતું કે દરેક માણસ માટે સમયની ગતિ અલગ અલગ હોય છે. જો તમે પ્રકાશની અત્યંત ઝડપે મુસાફરી કરો, તો તમારા માટે સમય ધીમો પડી જાય છે. એટલે કે સમય બ્રહ્માંડનો કોઈ ચોક્કસ નિયમ નથી, પણ જોનાર વ્યક્તિની સ્થિતિ પર આધારિત એક અત્યંત લવચીક વસ્તુ છે.
રેટ્રોકોઝાલિટી એટલે શું?
આ ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સનો એવો અદભુત સિદ્ધાંત છે જે દર્શાવે છે કે કારણ અને પરિણામ હંમેશા એક જ ક્રમમાં નથી હોતા. ભવિષ્યમાં થનારી કોઈ ઘટના અથવા તમારો આજનો નિર્ણય, ભૂતકાળમાં બની ગયેલી ઘટનાના મૂળભૂત સ્વરૂપને બદલી નાખવાની તાકાત ધરાવે છે.
(11:55 AM IST)
