રાજકોટ : વિક્રમ સંવત ૨૦૮૩ના નૂતનવર્ષના પ્રારંભે જ મોંઘવારીનો વધુ એક આઘાતજનક માર સામાન્ય જનતા પર પડ્યો છે, જ્યાં દિવાળી વેકેશન બાદ તેલબજાર ખુલતાં જ સિંગતેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે અને ૧૫ લીટરના ડબ્બાનો ભાવ વધીને સીધો રૂ. ૩,૧૧૦ ની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. દિવાળીના તહેવારો દરમિયાન સિંગતેલના ૧૫ લીટરના ડબ્બાનો ભાવ આશરે રૂ. ૩,૦૦૦ ની આસપાસ હતો, પરંતુ સતત ૬ દિવસના વેકેશન પછી તેલબજાર ફરી ધમધમતી થતાં જ ભાવમાં ભારે તેજી જોવા મળી છે, જેના કારણે મધ્યમવર્ગીય પરિવારો અને રસોડાના ખર્ચ પર મોટો આર્થિક બોજો પડવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

આ સમગ્ર સ્થિતિમાં સૌથી આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે ગુજરાત સહિત દેશમાં મગફળીનું ઉત્પાદન અત્યંત સંતોષકારક રહ્યું છે અને નવી મગફળીની યાર્ડમાં ભરપૂર આવક થઈ રહી છે. ગત વર્ષે ઉત્પાદન વધીને ૬૨ લાખ ટનના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું હતું અને ચાલુ વર્ષે પણ ૫૦ લાખ ટનથી વધુ ઉત્પાદન થવાનો અંદાજ હોવા છતાં સિંગતેલના ભાવ ઘટવાને બદલે રેકોર્ડ સ્તરે વધી રહ્યા છે. આ પૂરતા ઉત્પાદન છતાં ગ્રાહકોને મોંઘા ભાવે તેલ ખરીદવાની ફરજ પડી રહી છે, જ્યારે બીજી બાજુ કપાસિયા તેલના ભાવમાં પ્રતિ ડબ્બે આશરે રૂ. ૭૦ નો ઘટાડો થઈને ભાવ રૂ. ૨,૪૭૦ થી રૂ. ૨,૫૩૦ થયા છે અને પામતેલના ભાવમાં પણ પ્રતિ ડબ્બે રૂ. ૩૦ નો ઘટાડો નોંધાયો છે.

તેલબજારમાં સર્જાયેલી આ વિરોધાભાસી પરિસ્થિતિને કારણે સિંગતેલ અને કપાસિયા તેલ વચ્ચેનું મૂલ્ય અંતર હવે વધીને આશરે રૂ. ૫૮૦ સુધી પહોંચી ગયું છે, જે અગાઉ માત્ર રૂ. ૧૦૦ ની આસપાસ હતું. ભાવમાં આટલો મોટો તફાવત સર્જાવાના કારણે હવે માત્ર રસોડામાં જ નહીં પરંતુ ફરસાણ અને ખાદ્ય ચીજોના વ્યવસાયમાં પણ સસ્તા વિકલ્પ તરીકે કપાસિયા તેલનો વપરાશ વધવાની પૂરી શક્યતા છે. રોજિંદા જીવનમાં ખાદ્યતેલ અનિવાર્ય હોવાથી શાકભાજી અને અનાજના વધતા ખર્ચ વચ્ચે સિંગતેલની આ તેજીએ સામાન્ય પરિવારોના માસિક બજેટનું ગણિત સંપૂર્ણપણે બગાડી નાખ્યું છે.

ભૂતકાળના આંકડાઓ અને આગામી સમયમાં લેવાનારી સંભવિત પગલાંઓની વાત કરીએ તો, છેલ્લા ૫ વર્ષમાં મગફળીના બમ્પર ઉત્પાદનના રેકોર્ડ છતાં બજારમાં કૃત્રિમ કે માંગ આધારિત વધારા પાછળના કારણો ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. ગ્રાહકો દ્વારા એવી ઉગ્ર અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે સરકાર અને સંબંધિત નિયંત્રક તંત્ર દ્વારા બજારની આ સ્થિતિ પર ચાંપતી નજર રાખવામાં આવે, ભાવવધારાના વાસ્તવિક કારણોની તપાસ કરવામાં આવે અને સામાન્ય જનતાને મોંઘવારીમાંથી રાહત મળે તેવા સત્વરે યોગ્ય પગલાં લેવામાં આવે.