તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
પ્રિન્સટન યુનિવર્સિટીના ગ્લોબલ કોન્શિયસનેસ પ્રોજેક્ટનો ચોંકાવનારો ખુલાસોઃ જ્યારે દુનિયા એકસાથે ખુશ થાય કે રડે છે ત્યારે કમ્પ્યુટરના આંકડા આપોઆપ બદલાવા લાગે છે !
શું દુનિયાભરના લોકોના વિચારો એકસાથે મળે ત્યારે મશીનો અને વાસ્તવિકતા બદલાઈ જાય છે? સામૂહિક ચેતનાનું મહાન રહસ્ય શું છે? : જો આપણું બ્રહ્માંડ એક ‘સિમ્યુલેશન' છે, તો માનવજાતની સામૂહિક ઊર્જા આ સુપર કમ્પ્યુટરના મૂળભૂત કોડને પ્રભાવિત કરવાની તાકાત ધરાવે છે : જ્યારે લાખો લોકો એકસાથે કોઈ દુર્ઘટના પર શોક મનાવે છે અથવા કોઈ ઉત્સવમાં આનંદિત થાય છે, ત્યારે દુનિયાભરમાં ગોઠવાયેલા ખાસ કમ્પ્યુટરોની રેન્ડમ ગણતરી આપોઆપ ખોટી પડવા લાગે છે. આધુનિક વિજ્ઞાનનો આ પ્રોજેક્ટ સાબિત કરે છે કે માનવજાત અદ્રશ્ય રીતે એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે અને આપણા સામૂહિક વિચારો ભૌતિક વાસ્તવિકતા તથા નિર્જીવ મશીનોને પણ બદલી શકે છે.
રાજકોટઃ અકિલાના વાચકોનું રહસ્યલોકની આ અદભુત સફરમાં ફરી એકવાર સ્વાગત છે. છેલ્લા બે સપ્તાહમાં આપણે એપિજિનેટિક્સના માધ્યમથી જાણ્યું કે કેવી રીતે આપણા પોતાના હકારાત્મક વિચારો આપણા જનીનો (ડીએનએ) ને સુધારી શકે છે. વ્યક્તિગત ચેતનાની તાકાત સમજ્યા પછી, આજે આપણે એક ડગલું આગળ વધીને સામૂહિક ચેતના એટલે કે આખી દુનિયાના લોકોના વિચારો જ્યારે એક થાય, ત્યારે કેવો ચમત્કાર થાય છે તેની વાત કરીશું.
અમેરિકાની પ્રખ્યાત પ્રિન્સટન યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ વર્ષો પહેલા એક અત્યંત ગુપ્ત અને રોમાંચક પ્રયોગ શરૂ કર્યો હતો, જેને ગ્લોબલ કોન્શિયસનેસ પ્રોજેક્ટ નામ આપવામાં આવ્યું. આ વૈજ્ઞાનિકો એ જાણવા માંગતા હતા કે શું માણસનું મગજ કોઈ વાયર કે તરંગો વિના સીધું જ નિર્જીવ મશીન પર અસર કરી શકે છે? આ માટે તેમણે દુનિયાના અલગ અલગ ૭૦ થી વધુ દેશોમાં ખાસ પ્રકારના કમ્પ્યુટરો ગોઠવ્યા. આ મશીનોનું કામ દર સેકન્ડે શૂન્ય (૦) અને એક (૧) ના આંકડા રેન્ડમ એટલે કે કોઈ પણ જાતની પેટર્ન વિના ફેંકવાનું હતું. જેમ આપણે સિક્કો ઉછાળીએ તો છાપ અને કાંટો આવવાની શક્યતા ૫૦-૫૦ ટકા હોય છે, બરાબર તેવી જ રીતે આ મશીનો કોઈ પણ પૂર્વગ્રહ વિના કામ કરતા હતા.
પરંતુ, વૈજ્ઞાનિકો ત્યારે સ્તબ્ધ રહી ગયા જ્યારે દુનિયામાં કોઈ મોટી ઘટના ઘટી! જ્યારે વર્ષ ૨૦૦૧ માં અમેરિકામાં ૧૧ સપ્ટેમ્બરનો મોટો આતંકી હુમલો થયો, ત્યારે આખી દુનિયાના કરોડો લોકો એકસાથે સમાચાર માધ્યમો સામે બેઠા હતા અને બધાના મનમાં એક જ પ્રકારનો ભય, ગુસ્સો અને આઘાત હતો. આﾍર્યજનક રીતે, બરાબર તે જ સમયે દુનિયાભરમાં ગોઠવાયેલા પેલા કમ્પ્યુટરોએ ૫૦-૫૦ ટકાવારીના ગણિતને તોડી નાખ્યું અને શૂન્ય અને એકના આંકડાઓ એક ચોક્કસ પેટર્નમાં આવવા લાગ્યા. મશીનો પર કોઈએ હાથ નહોતો લગાવ્યો, છતાં લાખો લોકોની સામૂહિક લાગણીઓ મશીનોના હાર્ડવેર અને સોફટવેરની કાર્યપ્રણાલીને પ્રભાવિત કરી રહી હતી.
આવું માત્ર દુર્ઘટનાઓ વખતે જ નથી થતું. જ્યારે દુનિયાભરમાં નવા વર્ષની મોટી ઉજવણી થતી હોય, કે કોઈ મોટો આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ રમાઈ રહ્યો હોય અને કરોડો લોકો એકસાથે ઉત્સાહમાં હોય, ત્યારે પણ આ મશીનોના આંકડાઓમાં જોરદાર ફેરફાર નોંધાય છે. વિજ્ઞાનની ભાષામાં તેને ક્વોન્ટમ ફિલ્ડ કહેવાય છે. જ્યારે લાખો મગજ એકસાથે એક જ તરંગ પર કંપન કરે છે, ત્યારે તે એક વિશાળ અદ્રશ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઊભું કરે છે જે નિર્જીવ વસ્તુઓ અને ઇલેક્ટ્રોનિક સર્કિટમાં પણ ફેરફાર લાવી શકે છે.
આ ઘટના આપણી સિમ્યુલેશન થિયરીને પણ મજબૂત કરે છે. જો આ દુનિયા એક મોટો કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ છે, તો માનવજાતની સામૂહિક ઊર્જા પાસે એ તાકાત છે કે તે આ પ્રોગ્રામના નિયમોને પળવાર માટે બદલી શકે છે. આપણા પ્રાચીન ઋષિમુનિઓ જે વસુધૈવ કુટુમ્બકમ અને વિશ્વશાંતિ માટેના સામૂહિક યજ્ઞો કરતા હતા, તેની પાછળનું વિજ્ઞાન પણ આ જ હતું. જ્યારે હજારો લોકો એકસાથે શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરે છે, ત્યારે વાતાવરણના અણુઓમાં ખરેખર ભૌતિક ફેરફાર થાય છે.
આજથી ૨૦ વર્ષ પહેલા આ વાત માત્ર કલ્પના લાગતી હતી, પરંતુ આજે આ આંકડાકીય સાબિતીઓ દર્શાવે છે કે માનવી માત્ર રક્ત અને માંસનું પૂતળું નથી. આપણે બધા એકબીજાથી અલગ હોવાનો ભ્રમ સેવીએ છીએ, પરંતુ હકીકતમાં આપણા સૌના મગજ એક અદ્રશ્ય ઈન્ટરનેટ જેવી વ્યવસ્થાથી જોડાયેલા છે. જો આપણે સામૂહિક રીતે હકારાત્મક વિચારીશું, તો આપણે આખી દુનિયાનું વાતાવરણ અને ભવિષ્યની વાસ્તવિકતા બદલી શકીએ છીએ. ઓશો રજનીશ અને આધુનિક વિશ્વના દર્શનશાષીઓ પણ આ વાત ઘણી વખત અલગ અલગ રીતે કહી ચૂક્યા છે. (એઆઈ જનરેટેડ આર્ટીકલ)
(10:56 AM IST)
