News of Thursday, 6th November 2025
વિકાસ સહિયારો બને ત્યારે સામાજિક પ્રગતિ થાયઃ ડો. મનસુખભાઇ
ડો. મનસુખભાઇ માંડવિયાએ દોહામાં સામાજિક વિકાસ માટેના બીજા વિશ્વ શિખર સંમેલનમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્રભાઇના નેતૃત્વ હેઠળ ગરીબી નાબુદી અને સામાજિક પ્રગતિમાં ભારતની પરિવર્તનશીલ પ્રગતિ ઉપર પ્રકાશ પાડયો : કેન્દ્રીય મંત્રી ડો. મનસુખભાઇએ ‘સબ કા સાથ સબ કા વિકાસ'ના વિઝન ઉપર ભાર મુકીને કહ્યુ કે આ યાત્રા અંત્યોદયની ફિલસુફી દ્વારા સંચાલિત : પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ભારત ઉપર તેમની ટિપ્પણીમાં કેટલાંક અન્યાયી સંદર્ભો સામે અમારો સખ્ત વાંધોઃ ડો. મનસુખભાઇ : ભારતનો વિકાસ પથ ગ્લોબલ સાઉથ માટે અનુકરણીય વિકાસ મોડેલ છેઃ ભારત તેની શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ શેર કરવા અને વૈશ્વિક ભાગીદારીને મજબૂત કરવા તૈયારઃ ડો. મનસુખભાઇ

(પરેશ પારેખ દ્વારા) પોરબંદર તા.૬: ડો. મનસુખ માંડવિયાએ દોહામાં સામાજિક વિકાસ માટે બીજા વિશ્વ શિખર સંમેલનમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતળત્વ હેઠળ ગરીબી નાબૂદી અને સામાજિક સુરક્ષા પ્રગતિમાં ભારતની પરિવર્તનશીલ પ્રગતિ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. ડો. મનસુખભાઇએ જણાવેલ કે જ્યારે લોકો નીતિના મૂળમાં રહે અને વિકાસ સહિયારો પ્રયાસ બને ત્યારે સામાજિક પ્રગતિ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.
કેન્દ્રીય શ્રમ મંત્રી ડો. મનસુખભાઇ કહ્યુ હતું કે, પીએમ નરેન્દ્રભાઇ મોદીના ‘સબકા સાથ, સબકા વિકાસ' ના વિઝન પર ભાર મૂકયો, કહ્યું કે ભારતની યાત્રા અંત્યોદયની ફિલસૂફી દ્વારા સંચાલિત છે.
દોહામાં વકતવ્યના પ્રારંભે ડો.મનસુખભાઇએ જણાવેલ કે, આ મહાનુભાવોના મંચ પર ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવું મારા માટે સન્માનની વાત છે. ૩૦ વર્ષ પહેલાં કોપનહેગન ડિક્લેરેશનમાં લોકોને વિકાસના કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ગરીબી નાબૂદી, સંપૂર્ણ રોજગાર અને યોગ્ય કાર્ય અને સામાજિક સમાવેશ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. આર્થિક વિકાસ અને સામાજિક પ્રગતિ તરફ ભારતનો અભિગમ આ ઘોષણા સાથે સુસંગત છે.
ભારતની વિકાસગાથા મોટા પાયે પરિવર્તનની છે. છેલ્લા ૧૦ વર્ષોમાં, સતત સુધારાઓ, કલ્યાણકારી કાર્યક્રમોના સંકલન અને ડિજિટલ નવીનતા દ્વારા, આશરે ૨૫૦ મિલિયન ભારતીયોને બહુપરીમાણીય ગરીબીમાંથી બહાર લાવવામાં આવ્યા છે.
ભારતની યાત્રા અંત્યોદયના ગહન દર્શન દ્વારા સંચાલિત છે, જેનો અર્થ થાય છે, કતારના સૌથી છેલ્લા વ્યક્તિને સશક્ત બનાવવો. આપણી પ્રગતિ જીવનચક્ર-આધારિત માળખાનું પરિણામ છે જ્યાં બાળકને સ્વસ્થ પાયો મળે છે, એક યુવાન પુખ્ત વ્યક્તિને શિક્ષણ અને આજીવિકા માટે ટેકો મળે છે, એક કાર્યકરને યોગ્ય કામ મળે છે, અને એક વળદ્ધને વળદ્ધાવસ્થામાં ગૌરવ અને આવક સુરક્ષાની ખાતરી આપવામાં આવે છે. તેમ ડો.મનસુખભાઇએ જણાવ્યું હતું.
આજે, ૧૧૮ મિલિયન શાળાના બાળકોને પૌષ્ટિક મધ્યાહન ભોજન મળે છે, ૮૦૦ મિલિયનથી વધુ નાગરિકોને ખાદ્ય સુરક્ષા પૂરી પાડવામાં આવી છે. ૪૨૫ મિલિયન ભારતીયોને આરોગ્ય સુરક્ષા પૂરી પાડવામાં આવી છે અને ઓછી આવક ધરાવતા લોકોને ૩૭ મિલિયનથી વધુ ઘરો પૂરા પાડવામાં આવ્યા છે. ૨૦૧૭-૧૮ અને ૨૦૨૩-૨૪ વચ્ચે, આપણો બેરોજગારી દર ૬% થી ઘટીને ૩.૨% થયો છે અને મહિલાઓનો રોજગાર દર લગભગ બમણો થઈ ગયો છે. લાખો મહિલાઓને સ્વ-સહાય જૂથોમાં જોડવામાં આવી છે. આ મહિલાઓની આગેવાની હેઠળની સ્થાનિક સંસ્થાઓની શક્તિમાં ધિરાણ વિતરણનો ઉમેરો થયો છે. તેમ ડો.મનસુખભાઇએ પ્રવચનમાં કહયું હતું.
ભારતનું સામાજિક સુરક્ષા કવરેજ ૨૦૧૫માં ૧૯%થી વધીને ૨૦૨૫માં ૬૪.૩% થયું છે. અમારા પ્રયાસોને માન્યતા આપતા, આંતરરાષ્ટ્રીય સામાજિક સુરક્ષા સંગઠને આ વર્ષે ભારતને ‘‘સામાજિક સુરક્ષામાં ઉત્કળષ્ટ સિદ્ધિ માટે ISSA એવોર્ડ'' એનાયત કર્યો છે. અમારા પ્રયાસોનું કેન્દ્રબિંદુ આ કાર્યક્રમોના સીમલેસ ડિલિવરી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું છે. બેંક ખાતાઓ, મોબાઇલ ઇન્ટરનેટ માલિકી અને અનન્ય નાગરિક IDના નેટવર્ક દ્વારા, અમે ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર દ્વારા કાર્યક્ષમ છેલ્લા માઇલ ડિલિવરી સુનિヘતિ કરી છે. તેવો ઉલ્લેખ ડો.મનસુખભાઇએ તેના વકતવ્યમાં કર્યો હતો.
આ સમિટમાં આપણે જે રાજકીય ઘોષણાપત્ર અપનાવી રહ્યા છીએ તે વૈશ્વિક પ્રાથમિકતાઓ, ખાસ કરીને મહિલાઓના નેતળત્વ હેઠળના વિકાસ, પરંપરાગત દવા પ્રણાલીઓ, ડિજિટલ જાહેર માળખાગત સુવિધાઓ અને સહકારી સંસ્થાઓને સમાવિષ્ટ વિકાસ માટેના એન્જિન તરીકે માન્યતા સાથે સુસંગત છે. આપણો આર્થિક વિકાસ અને સામાજિક વિકાસના માર્ગો ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો અને આબોહવા પરિવર્તન અંગેની આપણી પ્રતિબદ્ધતાઓ સાથે સુસંગત છે. અમે યુએનના ૧૭ ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યોના કાર્યસૂચિ પર અડગ રહીએ છીએ. ગઈકાલે પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ભારત પર તેમની ટિપ્પણીઓમાં કરવામાં આવેલા કેટલાક અન્યાયી સંદર્ભો સામે અમે સખત વાંધો ઉઠાવીએ છીએ. તેમ મનસુખભાઇ માંડવીયા કહયું હતું. આ ભારત વિરુદ્ધ ખોટી માહિતી ફેલાવીને સામાજિક વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી વિશ્વનું ધ્યાન ભટકાવવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચનો દુરુપયોગ છે. અમે રેકોર્ડ સીધો કરવા માંગીએ છીએ. તેમ કેન્દ્રીય શ્રમમંત્રી ડો.માંડવિયાએ કહયું હતું.
સિંધુ જળ સંધિ પર, પાકિસ્તાને સતત દુશ્મનાવટ અને સરહદ પાર આતંકવાદ દ્વારા તેની ભાવનાને નબળી પાડી છે. તેણે ભારતના કાયદેસર પ્રોજેક્ટ્સને અવરોધવા માટે સંધિ પદ્ધતિઓનો વારંવાર દુરુપયોગ કર્યો છે. ભારતીય કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જમ્મુ અને કાશ્મીરના સંદર્ભમાં, પાકિસ્તાનને ભારતના આંતરિક બાબતો પર ટિપ્પણી કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી. આ ખાસ કરીને ત્યારે છે જ્યારે તે ભારતના નાગરિકો સામે સરહદ પાર આતંકવાદના કળત્યોમાં સામેલ છે. પાકિસ્તાને આત્મનિરીક્ષણ કરવું જોઈએ અને વિકાસ સંબંધિત તેના પોતાના ગંભીર પડકારોનો સામનો કરવો જોઈએ જેના કારણે તે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય દ્વારા આપવામાં આવેલા ભંડોળ પર નિર્ભર બન્યો છે. તેણે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચોનો દુરુપયોગ કરવાનું બંધ કરવું જોઈએ. તેમ કેન્દ્રીયમંત્રી ડો.મનસુખભાઇએ પ્રવચનમાં કહયું હતું.
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્રભાઇ મોદીજીના ‘‘સબકા સાથ, સબકા વિકાસ''ના મંત્રથી પ્રેરિત થઈને, જેનો અર્થ થાય છે ‘‘આપણે બધા સાથે, આપણા સૌનો સાથે વિકાસ'', અમે માનીએ છીએ કે જ્યારે લોકો નીતિના મૂળમાં રહે છે, જ્યારે નવીનતા સમાવેશને પૂર્ણ કરે છે, અને જ્યારે વિકાસ એક સહિયારો પ્રયાસ બને છે ત્યારે સામાજિક પ્રગતિ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે. એ પણ મહત્વપૂર્ણ છે કે આ મંચ દરેક દેશની વિશિષ્ટ પરિસ્થિતિઓ, આર્થિક જરૂરિયાતો અને સામાજિક જરૂરિયાતોને ઓળખે અને સ્વીકારે.
ભારતનો વિકાસ પથ ગ્લોબલ સાઉથ માટે એક અનુકરણીય વિકાસ મોડેલ પ્રદાન કરે છે. જેમ જેમ આપણે સામૂહિક રીતે સામાજિક વિકાસના ભાવિ માર્ગને ચાર્ટ કરીએ છીએ, તેમ ભારત તેની શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ શેર કરવા અને વૈશ્વિક ભાગીદારીને મજબૂત કરવા માટે તૈયાર છે. હું સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને કતાર સરકારનો આ સમયસર મેળાવડાનું આયોજન કરવા બદલ આભાર માનું છું જે વૈશ્વિક નેતળત્વને સામાજિક રીતે ન્યાયી અને સમાવિષ્ટ વિશ્વ બનાવવા માટે તેમની પ્રતિબદ્ધતાને નવીકરણ કરવા માટે એક પ્લેટફોર્મ આપે છે. તેમ દોહામાં સામાજીક વિકાસ માટેના બીજા વિશ્વ શિખર સંમેલનમાં પ્રવચનમાં જણાવ્યું હતું.
(11:52 AM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
