(કોૈશલ સવજાણી દ્વારા) ખંભાળીયા તા.૬: મરીન નેશનલ પાર્કની ભાટિયા રેન્જ હેઠળ દેવભૂમિ દ્વારકાના કલ્યાણપુર તાલુકામાં આવતા ગુજરાતના પ્રખ્યાત પક્ષી અભયારણ્ય ગણાતા ગાગા પક્ષી અભયારણ્યમાં વર્ષ ૨૦૨૬ની વાર્ષિક પક્ષી ગણતરી સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ. આ વર્ષની ગણતરી દરમિયાન કુલ ૨૦૨ પ્રજાતિના ૬૫,૦૪૭ પક્ષીઓ નોંધાયા હોવાનું વન વિભાગે જાહેર કર્યું છે.

આ ગણતરી રાજ્ય વન વિભાગ, સ્થાનિક પર્યાવરણપ્રેમી સંસ્થાઓ અને સ્વયંસેવકોના સહયોગથી કરવામાં આવી હતી. ગણતરી દરમિયાન કેટલીક દુર્લભ અને મહત્વપૂર્ણ પ્રજાતિઓ પણ જોવા મળી, જે અભયારણ્યની સમૃદ્ધ જૈવવિધતા દર્શાવે છે. દુર્લભ પ્રજાતિઓની હાજરી ગણતરી દરમિયાન નીચેની ખાસ પ્રજાતિઓ નોંધાઈ છે.

Mallard (મલાર્ડ) – પરદેશી સ્થળાંતરી બતક પ્રજાતિ, જે શિયાળામાં ભારતમાં જોવા મળે છે.

Peregrine Falcon (પેરેગ્રીન ફાલ્કન) – વિશ્વનો સૌથી ઝડપી પક્ષી, જેની હાજરી પર્યાવરણની સત્વરતા દર્શાવે છે.

Black-necked Stork (બ્લેક નેકડ સ્ટોર્ક) – અતિ દુર્લભ અને સંરક્ષિત પ્રજાતિ, જે ભેજવાળા વિસ્તારમાં વસવાટ કરે છે.

આ પ્રજાતિઓનું દર્શન થવું ગાગા અભયારણ્યના પ્રાકૃતિક સંતુલન અને અનુકૂળ નિવાસસ્થાનની સાબિતી આપે છે.

કુલ નોંધાયેલ પ્રજાતિઓઃ ૨૦૨, કુલ પક્ષીઓની સંખ્યાઃ ૬૫,૦૪૭, સ્થળાંતરી પક્ષીઓનો નોંધપાત્ર વધારો, ભેજવાળા વિસ્તારોમાં પાણીનું સંતુષ્ટ સ્તર, સ્થાનિક અને વિદેશી પક્ષીપ્રેમીઓની ભાગીદારી.

વન વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે, ''આ વર્ષની ગણતરી દર્શાવે છે કે ગાગા અભયારણ્ય પક્ષીઓ માટે સલામત અને અનુકૂળ નિવાસસ્થાન તરીકે વિકસી રહ્યું છે.''

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પાણીના સ્ત્રોતોના સંવર્ધન, ગેરકાયદેસર શિકાર પર નિયંત્રણ   અને સ્થાનિક લોકોમાં જાગૃતિ અભિયાનના કારણે પક્ષીઓની સંખ્યામાં વધારો નોંધાયો છે. પર્યાવરણવિદોના મત મુજબ, આ પ્રકારની નિયમિત ગણતરી જૈવવિધતાના સંરક્ષણ માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થાય છે અને ભવિષ્યની યોજનાઓ ઘડવામાં મદદરૂપ બને છે.

વર્ષ ૨૦૨૬ની પક્ષી ગણતરી ગાગા પક્ષી અભયારણ્ય માટે ગૌરવની બાબત બની છે. ૬૫ હજારથી વધુ પક્ષીઓ અને ૨૦૦થી વધુ પ્રજાતિઓની નોંધણી રાજ્યમાં જૈવવિધતાના સશકત સંકેત આપે છે. આ પરિણામો દર્શાવે છે કે યોગ્ય સંરક્ષણ અને સહયોગથી કુદરતી વારસાનું રક્ષણ શક્ય છે.