ભુજ: ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાના નલિયા ગ્રાસલેન્ડમાં લુપ્ત થતી પ્રજાતિ ગ્રેટ ઈન્ડિયન બસ્ટર્ડ (ઘોરાડ) ને બચાવવાના પ્રયાસોને મોટો આંચકો લાગ્યો છે. 26 માર્ચે ‘જમ્પ સ્ટાર્ટ’ ટેકનિક દ્વારા જન્મેલું ઘોરાડનું એક બચ્ચું છેલ્લા 3-4 દિવસથી રહસ્યમય રીતે ગુમ થયું છે. આ બચ્ચાની સુરક્ષા માટે વન વિભાગે VVIP સ્તરની વ્યવસ્થા કરી હતી, છતાં તેનું ગાયબ થવું એ વનતંત્રની કામગીરી પર સવાલો ઉભા કરી રહ્યું છે.

VVIP સુરક્ષા અને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ

આ બચ્ચાના જન્મ બાદ વન વિભાગ અને વાઈલ્ડલાઈફ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ઈન્ડિયા (WII) દ્વારા તેની 24 કલાક દેખરેખ માટે 50 થી વધુ ગાર્ડ્સ તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. આ વિસ્તારમાં વોચ ટાવર બનાવવામાં આવ્યા હતા અને બહારના લોકોના પ્રવેશ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ હતો. બચ્ચું છેલ્લે 16 એપ્રિલના રોજ જોવા મળ્યું હતું, પરંતુ ત્યારબાદ તે તેની માતા (જેને ટેગ કરવામાં આવી છે) ની આસપાસ ક્યાંય દેખાયું નથી. જોકે, માતાના લોકેશન સિગ્નલ સતત મળી રહ્યા છે.

કુદરતી શિકારીઓનો શિકાર બન્યાની આશંકા

વન વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, નલિયાનું આ ઘાસિયું મેદાન શિયાળ, મોનિટર લિઝાર્ડ (ઘો) અને અન્ય શિકારી પક્ષીઓનું કુદરતી નિવાસસ્થાન છે. ઘોરાડ જમીન પર માળો બનાવતું પક્ષી હોવાથી તેના બચ્ચા શરૂઆતના દિવસોમાં ઉડી શકતા નથી, જેના કારણે તે શિકારીઓ માટે સરળ લક્ષ્ય બની જાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ પ્રજાતિમાં બચ્ચાનો મૃત્યુદર ઘણો ઊંચો હોય છે, માત્ર 60% બચ્ચા જ પહેલા બે મહિના જીવી શકે છે.

ગુજરાતમાં ઘોરાડની નાજુક સ્થિતિ

ગુજરાતમાં ઘોરાડની વસ્તી પહેલેથી જ ખતરામાં છે. 2018 માં રાજ્યનો એકમાત્ર નર ઘોરાડ ગુમ થયો હતો, અને હાલમાં માત્ર ત્રણ માદા ઘોરાડ જ બચી છે. આવા સમયે આ નવા જન્મેલા બચ્ચાનું ગુમ થવું એ સંરક્ષણ માટે મોટું નુકસાન છે. વન વિભાગે જણાવ્યું છે કે આ આંચકા છતાં ‘જમ્પ સ્ટાર્ટ’ ટેકનિક દ્વારા સંરક્ષણના પ્રયાસો ચાલુ રહેશે અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાની ફરીથી સમીક્ષા કરવામાં આવશે. હાલમાં આખું વનતંત્ર નલિયાના ખૂણે ખૂણે બચ્ચાની શોધ કરી રહ્યું છે.