સરહદી કચ્છ જિલ્લામાં લાંબા વિરામ બાદ મેઘરાજાએ તોફાની પુનરાગમન કર્યું છે. જિલ્લાના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ગાજવીજ અને તેજ પવન સાથે તૂટી પડેલા ધોધમાર વરસાદને કારણે સમગ્ર પંથક પાણી-પાણી થઈ ગયો છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ અને દક્ષિણ કચ્છમાં વાદળ ફાટ્યું હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

માંડવીમાં માત્ર 2 કલાકના ગાળામાં આભ ફાટતા 5 ઇંચ જેટલો વરસાદ ખાબક્યો હતો. બીજી તરફ ગાંધીધામ, ભુજ, મુન્દ્રા, નખત્રાણા અને બન્ની પંથકમાં પણ મૂશળધાર વરસાદ પડ્યો છે. સતત વરસેલા વરસાદથી નદી-નાળાઓમાં નવા નીરની ભરપૂર આવક થઈ છે, જેનાથી એક તરફ ખેડૂતો અને માલધારીઓમાં આનંદની લાગણી પ્રસરી છે, તો બીજી તરફ નીચાણવાળા વિસ્તારો, સરકારી કચેરીઓ અને મુખ્ય માર્ગો જળમગ્ન બનતા લોકોની હાલાકીમાં મોટો વધારો થયો છે.

 

 

ભુજ તાલુકાના જાંબુડી અને કોટડા વિસ્તારમાં બપોર બાદ અચાનક વાતાવરણમાં પલટો આવ્યો હતો અને કાળાડિબાંગ વાદળો વચ્ચે ધોધમાર વરસાદ તૂટી પડ્યો હતો. ભારે વરસાદના કારણે ચકાર નદીમાં મોટા પ્રમાણમાં નવા પાણીની આવક થઈ છે. આ સાથે જ બરાયા નદીમાં પણ જળપ્રવાહ તેજ ગતિએ વહેતો જોવા મળ્યો હતો.

 

મુન્દ્રા પંથકમાં પણ સાર્વત્રિક વરસાદ નોંધાયો છે. ચોમાસાની ઋતુના લાંબા અંતરાલ બાદ મેઘમહેર થતાં વાતાવરણમાં શીતળતા પ્રસરી ગઈ છે. નદી-નાળા અને ચેકડેમોમાં નવા નીર આવતા ધરતીપુત્રો ખુશખુશાલ જોવા મળી રહ્યા છે. લાંબા સમયથી વરસાદની કાગડોળે રાહ જોઈ રહેલા ખેડૂતોના મુરઝાઈ ગયેલા ખરીફ પાકને આ વરસાદથી નવજીવન મળ્યું છે. સૂકાઈ ગયેલી ધરતી પર વરસાદી અમૃત વરસતા ખેતીવાડી ક્ષેત્રે નવી આશાનો સંચાર થયો છે.

 

ઉપરવાસમાં પડેલા ભારે વરસાદના કારણે ભુજ-મુન્દ્રા હાઇવે ભારે પ્રભાવિત થયો હતો. નદીના પુલ પર પાણી ફરી વળવાના કારણે સુરક્ષાના આગોતરા પગલારૂપે હાઇવે પર પુલનો માર્ગ વાહનવ્યવહાર માટે તાત્કાલિક ધોરણે બંધ કરી દેવામાં આવ્યો હતો.

આ ઉપરાંત બેરાજા રોડ સ્થિત હનુમાન ટેકરી માર્ગ પણ પાણીમાં ગરકાવ થઈ જતાં વાહનચાલકોની અવરજવર બંધ કરવામાં આવી હતી. પુલ અને રસ્તાની આસપાસ ઘૂંટણસમા પાણી ભરાઈ જવાથી ટ્રાફિક વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ હતી. સ્થાનિક પોલીસ અને માર્ગ-મકાન વિભાગે મુસાફરોની સુરક્ષાને ધ્યાને રાખીને બેરિકેડિંગ કરી દીધું હતું, જેના કારણે વાહનચાલકોએ વૈકલ્પિક ગ્રામ્ય માર્ગોનો આશરો લેવો પડ્યો હતો.

 

મુન્દ્રા તાલુકામાં પડેલા સતત વરસાદને પરિણામે મહત્વનો કારાધોધા ડેમ (Karadhodha Dam) સંપૂર્ણપણે ભરાઈને ઓવરફ્લો થયો છે. ડેમની સપાટી ભયજનક સ્તરે પહોંચતા અને ઉપરવાસમાંથી પાણીની આવક અવિરત ચાલુ રહેતા તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક સાવચેતીના પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.મુન્દ્રા મામલતદારે સ્થાનિક મહેસૂલી અને પંચાયત અધિકારીઓને સતર્ક રહેવા કડક આદેશ જારી કર્યા છે. ડેમના હેઠવાસમાં આવતા ધ્રબ, બોરાણા, સમાઘોઘા અને બરાયા સહિતના આ તમામ ગામોમાં હાઈ એલર્ટ (High Alert) જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. નદી કાંઠાના અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણીનો પ્રવાહ ઝડપથી વધવાની પૂરેપૂરી શક્યતા હોવાથી નાગરિકોને નદીના પટમાં ન જવા તથા ઢોર-ઢાંખરને સલામત સ્થળે ખસેડવા તાકીદ કરવામાં આવી છે.

માંડવીમાં 2 કલાકમાં 5 ઇંચ વરસાદ: જળબંબાકારથી જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત

કચ્છના દરિયાકાંઠાના માંડવી શહેરમાં મેઘરાજાએ તોફાની ઇનિંગ રમી હતી. હવામાન વિભાગના આંકડા મુજબ માંડવી શહેરમાં માત્ર 2 કલાકમાં 5 ઇંચ જેટલો સટાસટી વરસાદ ખાબક્યો હતો. આટલા ટૂંકા ગાળામાં 5 ઇંચ વરસાદ પડતાં શહેરના તમામ મુખ્ય માર્ગો નદીમાં ફેરવાઈ ગયા હતા. માંડવી શહેર તેમજ આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારો પાણી-પાણી થઈ ગયા હતા.ધોધમાર વરસાદથી સામાન્ય જનજીવન સંપૂર્ણપણે પ્રભાવિત બન્યું હતું. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં 2 થી 3 ફૂટ જેટલા પાણી ભરાઈ ગયા હતા, જેના કારણે અનેક વાહનો રસ્તા વચ્ચે બંધ પડી ગયા હતા અને રાહદારીઓ ફસાઈ ગયા હતા.

 

માંડવી શહેરમાં સર્જાયેલી વિકટ પરિસ્થિતિ વચ્ચે મીડિયા ટીમે ગ્રાઉન્ડ ઝીરો પર પહોંચી સમગ્ર સ્થિતિની વાસ્તવિકતા જાણી હતી. સિવિલ હોસ્પિટલ માર્ગ માંડવીની સિવિલ હોસ્પિટલ તરફ જતા મુખ્ય માર્ગ પર વરસાદી પાણીનો મોટો ભરાવો થઈ ગયો હતો. હોસ્પિટલમાં સારવાર અર્થે આવતા દર્દીઓ, એમ્બ્યુલન્સ અને તેમના સગા-સંબંધીઓને હોસ્પિટલ પહોંચવા માટે ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

શહેરની મુખ્ય પોસ્ટ ઓફિસના પરિસરમાં વરસાદી પાણી ફરી વળ્યા હતા. પરિસરમાં જળભરાવ થવાથી ટપાલ સેવા અને ઓફિશિયલ કામગીરી માટે આવતા અરજદારો મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. ઐતિહાસિક લોહાણા બોર્ડિંગના પરિસરમાં પણ વરસાદી પાણી ઘૂસી ગયા હતા. કેમ્પસમાં પાણી ભરાઈ રહેતાં વિદ્યાર્થીઓ અને સ્ટાફની અવરજવર ખોરવાઈ ગઈ હતી. શ્રદ્ધાળુઓ માટે મહત્વપૂર્ણ એવા નાગનાથ મહાદેવ મંદિર તરફ જતા રસ્તા પર જળબંબાકારની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.

સતત વરસાદથી માર્ગો જળમગ્ન બનતા વેપારીઓ અને વાહનચાલકો પરેશાન થઈ ઉઠ્યા હતા. સ્થાનિક રહીશોએ નગરપાલિકા પ્રશાસન સામે રોષ વ્યક્ત કરતા વરસાદી પાણીના નિકાલ માટે કાયમી ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા ઊભી કરવાની માગણી કરી હતી.

 

માંડવી તાલુકાના પિયાવા વાડી વિસ્તારમાંથી ચિંતાજનક અહેવાલ સામે આવ્યા છે. ભારે વરસાદના કારણે પિયાવા વાડી વિસ્તારમાં વરસાદી પાણીનો યોગ્ય નિકાલ ન થતાં આસપાસના ખેતરોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. અંદાજે 70 એકર જેટલી ખેતીની જમીન સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગઈ છે. કપાસ, મગફળી, એરંડા અને બાગાયતી પાકો પાણીમાં ડૂબી જવાથી ખેડૂતોને મોટું આર્થિક નુકસાન થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

ખેડૂતોએ ગંભીર આક્ષેપ કર્યો છે કે પાણીના કુદરતી નિકાલના માર્ગો બંધ થઈ ગયા હોવા છતાં તંત્ર દ્વારા અગાઉથી કોઈ સફાઈ કે નિકાલની કામગીરી કરવામાં આવી નહોતી. ખેડૂતોએ પોતાના ખેતરોમાંથી પાણીનો ત્વરિત નિકાલ કરવા માટે જેસીબી (JCB) મશીનરી મૂકી યુદ્ધના ધોરણે કડક કાર્યવાહી કરવાની પ્રશાસન સમક્ષ ઉગ્ર માગણી કરી છે.

 

માંડવી શહેરમાં સર્જાયેલી આપાતકાલીન સ્થિતિ બાદ સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર તાબડતોબ એક્શન મોડમાં આવ્યું હતું. માંડવીના મામલતદાર અને તેમની ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટની ટીમે સમગ્ર શહેરમાં જાતે ફરીને સ્થિતિનું સતત મોનિટરિંગ કર્યું હતું. નગરપાલિકાના સફાઈ કર્મચારીઓ અને ટેકનિકલ ટીમે વરસાદી નાળાઓના અવરોધો દૂર કરતાં શહેર અને ગ્રામ્ય વિસ્તારના રસ્તાઓ પરથી પાણી ઝડપથી ઓસરી ગયા હતા.

નીચાણવાળા વિસ્તારોમાંથી પાણી ઉતરી જતાં માર્ગો પુનઃ વાહનવ્યવહાર માટે ખુલ્લા થયા હતા. પાણી ભરાવાને લીધે સર્જાયેલી પ્રાથમિક સમસ્યાઓ દૂર થઈ છે અને પરિસ્થિતિ હાલ સંપૂર્ણપણે કાબૂમાં છે. વહીવટી તંત્ર કોઈપણ સંભવિત કટોકટીને પહોંચી વળવા હજુ પણ એલર્ટ મોડ પર તૈનાત છે.

 

પૂર્વ કચ્છના આર્થિક પાટનગર ગણાતા ગાંધીધામ સંકુલમાં પણ મેઘરાજાએ મન મૂકીને હેત વરસાવ્યું છે. છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન ગાંધીધામ અને આદિપુર પંથકમાં 4 ઇંચથી વધુ વરસાદ નોંધાયો છે.

ગાંધીધામના નીચાણવાળા વિસ્તારો અને મુખ્ય સર્કલો પર વરસાદી પાણી જમા થયા હતા. જોકે, લાંબા સમયથી પ્રવર્તતા અસહ્ય ઉકળાટ અને બફારા બાદ ધોધમાર વરસાદ પડતાં નાગરિકોમાં ખુશીની લહેર જોવા મળી હતી. વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરતા શહેરીજનોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો.

 

પશ્ચિમ કચ્છના નખત્રાણા તાલુકાના નેત્રા ગામ અને આસપાસના સીમાડાઓમાં પણ સારો વરસાદ પડ્યો છે. નેત્રા પંથકમાં ચારે તરફ ઘટાટોપ વાદળો વચ્ચે ધીમી અને મધ્યમ ધારે વરસાદ વરસ્યો હતો. લાંબા વિરામ બાદ આ વિસ્તારમાં મેઘમહેર થતાં વાતાવરણ અત્યંત આહલાદક બની ગયું હતું. વરસાદ પડતાં જ ગ્રામીણ વિસ્તારોના ખેડૂતોમાં આનંદ છવાયો છે અને વાવણી બાદ સુકાઈ રહેલા પાકને નવું બળ મળ્યું છે.

 

કચ્છના છેવાડાના અને પશુપાલન આધારિત એવા વિશાળ બન્ની વિસ્તારમાં મેઘરાજાની ધમાકેદાર એન્ટ્રી થઈ છે. ગોરેવાલી સહિત સમગ્ર બન્ની પંથકમાં મેઘરાજાએ મન મૂકીને વરસવાનું શરૂ કર્યું છે. ચોમાસાના પ્રારંભ બાદ લાંબા સમયથી વરસાદ ખેંચાતા બન્નીના માલધારીઓ ભારે ચિંતામાં હતા. હવે ધોધમાર વરસાદ વરસતા માલધારીઓમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. વરસાદને પગલે બન્નીના સુકા ઘાસિયા મેદાનોમાં ફરી એકવાર હરિયાળી છવાઈ જવાની ઉજળી આશા બંધાઈ છે, જેનાથી હજારો પશુઓ માટે લીલા ઘાસચારાની સમસ્યા હલ થશે.

બન્ની વિસ્તારના પરંપરાગત તળાવો, ખાબોચિયા અને પાણીના અન્ય કુદરતી સ્ત્રોતોમાં નવા નીરની ભરપૂર આવક થઈ છે. આ નવા પાણીના સંગ્રહથી આગામી સમયમાં પશુધન અને સ્થાનિક લોકો માટે પીવાના પાણીની મુશ્કેલી પણ મોટા પાયે હળવી બનશે.

 

મેઘગર્જના અને તોફાની પવન વચ્ચે કચ્છના અબડાસા તાલુકાના ઉસ્તીયા ગામે આકાશી વીજળી ત્રાટકવાની ગંભીર ઘટના બની હતી. ઉસ્તીયા ગામે આવેલા પવિત્ર મોમાઈ માતાના મંદિર પર કડાકાભેર વીજળી પડી હતી.

આકાશી વીજળી પડવાને કારણે મંદિરના મુખ્ય શિખરને નુકસાન પહોંચ્યું હતું. સદનસીબે તે સમયે મંદિર પરિસરમાં કોઈ શ્રદ્ધાળુ હાજર ન હોવાથી મોટી જાનહાનિ ટળી ગઈ હતી. જોકે, વીજળીના ભયાનક અવાજ અને કંપનથી સમગ્ર ગામમાં ભયનો માહોલ ફેલાઈ ગયો હતો.

 

. રાપર પંથકમાં છેલ્લા 2 દિવસમાં આકાશી વીજળી પડવાના બે અલગ-અલગ બનાવોમાં 2 આશાસ્પદ યુવકોના કરુણ મોત નિપજ્યા છે, જેનાથી સમગ્ર પંથકમાં અરેરાટી વ્યાપી ગઈ છે:

પ્રથમ ઘટના (જીલાર વાંઢ): રાપરના જીલાર વાંઢ વિસ્તારમાં કેસાભાઈ તરસી કોળી નામના યુવક પોતાના પરિવારના ગુજરાન માટે સીમમાં બકરા ચરાવવા ગયા હતા. તે દરમિયાન અચાનક વીજળી ત્રાટકતાં તેઓ ગંભીર રીતે દાઝી ગયા હતા. તેમને તાત્કાલિક સારવાર અર્થે હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં ટૂંકી સારવાર બાદ તેમનું પ્રાણપંખેરું ઊડી ગયું હતું.

બીજી ઘટના (આડેસર ગામ): વાગડના સરહદી આડેસર ગામે ખેતરમાં કામ કરી રહેલા જયંતિભાઈ પરમાર નામના યુવાન પર આકાશી વીજળી તૂટી પડી હતી. વીજળીના ભારે આંચકાથી જયંતિભાઈનું ઘટનાસ્થળે જ કમકમાટીભર્યું મોત નીપજ્યું હતું.

 

વીજળી પડવાની આ દુઃખદ ઘટનાઓને પગલે જિલ્લા વહીવટી તંત્ર અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગે સમગ્ર કચ્છના નાગરિકો, ખાસ કરીને ગ્રામીણ, ખેતર અને વાડી વિસ્તારમાં કામ કરતા લોકોને ભારે ગાજવીજ વખતે વૃક્ષો નીચે ઊભા ન રહેવા, ખુલ્લા મેદાનમાં ન જવા અને સુરક્ષિત પાકા મકાનોમાં આશરો લેવા માટે ભારપૂર્વક અપીલ કરી છે.