લંડન: વિશ્વ ક્રિકેટના ઈતિહાસમાં સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ અને અજોડ ઓલરાઉન્ડર તરીકે જેમની ગણના થાય છે તેવા વેસ્ટ ઈન્ડિઝના મહાન ક્રિકેટર ગેરી સોબર્સનું ૮૯ વર્ષની વયે દુઃખદ નિધન થયું છે. મેદાન પર પોતાની બેટિંગ, બોલિંગ અને ફિલ્ડિંગથી દાયકાઓ સુધી પ્રભુત્વ જમાવનાર આ દિગ્ગજ ખેલાડીના જવાથી રમત જગતમાં ક્યારેય ન પુરાય તેવી ખોટ પડી છે. સિંહ જેવી રમત અને અસાધારણ પ્રતિભા ધરાવતા આ ખેલાડીને શ્રદ્ધાંજલિ આપતાં ઓસ્ટ્રેલિયાના ભૂતપૂર્વ કેપ્ટન અને જાણીતા બ્રોડકાસ્ટર દિવંગત રિચી બેનોએ એકવાર તેમને "વિશ્વના સૌથી મહાન ઓલરાઉન્ડર" તરીકે વર્ણવ્યા હતા. તેઓએ નોંધ્યું હતું કે સોબર્સ એક શાનદાર બેટ્સમેન, વિકેટની નજીક ફિલ્ડિંગ કરનારા અદભુત ફિલ્ડર અને નવા બોલથી લઈને ડાબા હાથની ઓર્થોડોક્સ સ્પીન કે રિસ્ટ-સ્પીન ફેંકવામાં અસાધારણ કૌશલ્ય ધરાવતા બોલર હતા.

પ્રથમ સદીમાં જ વિશ્વવિક્રમ સર્જ્યો અને ૧૯૬૮માં છ બોલમાં છ છગ્ગા ફટકાર્યા:
ગેરી સોબર્સનું નામ ક્રિકેટના ઈતિહાસમાં હંમેશ માટે સુવર્ણ અક્ષરે અંકાઈ ગયું છે. વર્ષ ૧૯૬૮માં ગ્લેમોર્ગનની સેન્ટ હેલન્સ ગ્રાઉન્ડ પર રમાયેલી મેચમાં તેઓએ એક જ ઓવરમાં સતત છ બોલમાં છ છગ્ગા ફટકારીને પ્રથમ શ્રેણી ક્રિકેટમાં નવો ઈતિહાસ રચ્યો હતો. તેઓ આ અદભુત સિદ્ધિ મેળવનારા વિશ્વના પ્રથમ બેટ્સમેન બન્યા હતા. આ અગાઉ, વર્ષ ૧૯૫૮માં પાકિસ્તાન સામે રમાયેલી ટેસ્ટ મેચમાં તેઓએ પોતાની પ્રથમ ટેસ્ટ સદી ફટકારી હતી અને તેને અણનમ ૩૬૫ રનના સ્કોરમાં ફેરવી નાખીને ટેસ્ટ ઈતિહાસમાં સર્વોચ્ચ વ્યક્તિગત સ્કોરનો નવો રેકોર્ડ સ્થાપ્યો હતો. આ રેકોર્ડ લાંબા સમય સુધી અકબંધ રહ્યો હતો અને છેક વર્ષ ૧૯૯૪માં બ્રાયન લારાએ તેને તોડ્યો હતો.

માત્ર ૧૬ વર્ષની વયે ડેબ્યૂ અને અદ્ભુત કારકિર્દી:
ગેરી સોબર્સે વર્ષ ૧૯૫૩માં માત્ર ૧૬ વર્ષની નાની ઉંમરે બાર્બાડોસ માટે પોતાની પ્રથમ શ્રેણીની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમની અસાધારણ પ્રતિભાને કારણે બીજા જ વર્ષે એટલે કે ૧૯૫૪માં તેમને વેસ્ટ ઈન્ડિઝની રાષ્ટ્રીય ટીમમાં સ્થાન મળ્યું અને ટેસ્ટ ડેબ્યૂ કર્યું હતું. પોતાની કારકિર્દી દરમિયાન તેઓએ વેસ્ટ ઈન્ડિઝ માટે ૯૩ ટેસ્ટ મેચ રમી હતી, જેમાં ૫૭.૭૮ની શાનદાર એવરેજથી ૮,૦૩૨ રન બનાવ્યા હતા અને ૩૪.૦૩ની એવરેજથી ૨૩૫ વિકેટો ઝડપી હતી. ૫,૦૦૦થી વધુ રન બનાવનારા બેટ્સમેનોની યાદીમાં તેઓ ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં ચોથી સૌથી વધુ બેટિંગ એવરેજ ધરાવતા ખેલાડી છે. આ ઉપરાંત, ૩૮૩ પ્રથમ શ્રેણી મેચોમાં તેઓએ ૨૮,૦૦૦થી વધુ રન બનાવ્યા છે અને ૧,૦૦૦થી વધુ વિકેટો પણ ઝડપી છે. તેઓએ પોતાની કારકિર્દી દરમિયાન દક્ષિણ ઓસ્ટ્રેલિયા અને નોટિંગહામશાયર કાઉન્ટી વતી પણ ક્રિકેટ રમી હતી.

થાક અને અવિરત મુસાફરીના કારણે વહેલી નિવૃત્તિ:
આટલી અદભુત ક્ષમતા હોવા છતાં, ગેરી સોબર્સે વર્ષ ૧૯૭૪માં માત્ર ૩૮ વર્ષની ઉંમરે ક્રિકેટમાંથી નિવૃત્તિ લઈ લીધી હતી. આ અંગે પ્રતિષ્ઠિત 'વિઝડન' સામયિકે પોતાના અહેવાલમાં લખ્યું હતું કે, ભૂતકાળના ઘણા મહાન ખેલાડીઓ લાંબા સમય સુધી રમ્યા હતા, પરંતુ સોબર્સ શારીરિક અને માનસિક રીતે ખૂબ જ થાકી ગયા હતા અને ક્રિકેટ પ્રત્યેનો તેમનો ઉત્સાહ ઓછો થઈ ગયો હતો. વિઝડન અનુસાર, તેઓ તેમની અસાધારણ ક્ષમતા અને વિમાન સેવાઓના આધુનિક યુગનો શિકાર બન્યા હતા. તેઓ બધું જ કરવા સક્ષમ હોવાથી તેમની પાસેથી સતત અપેક્ષાઓ રાખવામાં આવતી હતી. લાંબી હવાઈ મુસાફરીના કારણે તેમને આરામ મળતો નહોતો, જ્યારે પહેલાના સમયમાં સમુદ્રી સફર ખેલાડીઓને માનસિક રીતે ફ્રેશ કરવામાં મદદરૂપ બનતી હતી.

ક્રિકેટ પ્રત્યેના તેમના અતુલ્ય યોગદાન માટે વર્ષ ૧૯૭૫માં તેમને નાઈટહુડનું સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું. આ સાથે જ, વિશ્વ ક્રિકેટની સર્વોચ્ચ સંસ્થા આઈસીસી (ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ કાઉન્સિલ) દ્વારા દર વર્ષે શ્રેષ્ઠ પુરુષ ક્રિકેટરને આપવામાં આવતો એવોર્ડ પણ આ મહાન ખેલાડીના માનમાં 'સર ગારફિલ્ડ સોબર્સ ટ્રોફી' તરીકે ઓળખાય છે. તેમના નિધન પર વિશ્વભરના ખેલાડીઓ અને ચાહકો શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી રહ્યા છે.