આજના આધુનિક યુગમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એક નવી ક્રાંતિ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. 'એઆઈ ઇમ્પકટ સમિટ' આ વાતની સાક્ષી પૂરે છે. આ વૈશ્વિક સંમેલનમાં વિશ્વના ૨૦ દેશોના પ્રમુખો અને ૫૦૦થી વધુ એઆઈ નિષ્ણાતો એકમંચ પર આવ્યા હતા. આ સમિટમાં ભારતની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની રહી છે. ભારતે આ ક્ષેત્રમાં મોટી ડિલ કરીને પોતાની શકિતનું પ્રદર્શન કર્યું છે. આ ઘટના સાબિત કરે છે કે ભારત હવે માત્ર ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરનાર દેશ નથી, પણ એઆઈ ક્ષેત્રે વૈશ્વિક લીડર બની રહ્યો છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઇ મોદીના વિઝન હેઠળ ભારત 'એઆઈ ફોર ઓલ'ના મંત્ર સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. મોદી સરકારના ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાન અને ટેકનોલોજી પ્રત્યેના સકારાત્મક અભિગમને કારણે આજે ભારત એઆઈ ક્ષેત્રે દુનિયાનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે. ભારતના યુવા પ્રતિભાઓ અને સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ્સે આ ક્ષેત્રમાં અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ કરી છે. વૈશ્વિક નેતાઓએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે ભારત પાસે એઆઈના માધ્યમથી દુનિયામાં પરિવર્તન લાવવાની ક્ષમતા છે. ભારતનું આ નવું મંડાણ આવનારા સમયમાં વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થાને નવી દિશા આપશે.

કૃત્રિમ તેજસ્વિતા એટલે કે એઆઈ એ આશીર્વાદ અને આફતનો સંગમ છે. એક તરફ તે શિક્ષણ, આરોગ્ય અને કૃષિ ક્ષેત્રે આશીર્વાદ સમાન છે. તે જટિલ કામોને સરળ બનાવે છે અને ચોકસાઈ વધારે છે. બીજી તરફ, તેની કેટલીક ગંભીર આફતો પણ છે. ડેટા પ્રાઈવસી, સાયબર સુરક્ષા અને માનવ રોજગારી પર તેની અસર એક મોટું જોખમ છે. ડીપ ફેક જેવી ટેકનોલોજી સમાજમાં અશાંતિ પેદા કરી શકે છે. એઆઈનો ખોટો ઉપયોગ વિનાશક સાબિત થઈ શકે છે.

 એઆઈ એ બેધારી તલવાર જેવું છે. ભારતે આ સમિટમાં એ વાત પર ભાર મૂક્યો છે કે એઆઈનો વિકાસ નૈતિક મૂલ્યો સાથે થવો જોઈએ. આપણે તેના ફાયદાઓનો સ્વીકાર કરીને તેના જોખમો પ્રત્યે સાવધ રહેવું પડશે. ભારત આ ટેકનોલોજીને સુરક્ષિત અને માનવ કલ્યાણ માટે વાપરવા કટિબદ્ધ છે. મોદી વિઝન સાથે ભારત હવે એઆઈના નવા યુગમાં દુનિયાનું માર્ગદર્શન કરવા તૈયાર છે. આ ટેકનોલોજી ભવિષ્યના ભારતની નવી ઓળખ બનશે. (૩.૨)