ગુજરાતમાં શહેરી વિસ્તારમાં ૨.૮૩ લાખ લોકોની વસ્તી દીઠ એક પોલીસ સ્ટેશન છે : ઇન્ડીયા જસ્ટીશ રીપોર્ટ
શહેરી લોક આર્ટમાં ગુજરાત ટોચ પરઃ ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં થોડુ સારૂ ચિત્ર
જો તમે ગુજરાતના કોઈ શહેરમાં રહો છો, તો તમે એવા ૨.૮૩ લાખ લોકોમાંથી એક છો જે એક જ પોલીસ સ્ટેશન પર આધાર રાખે છે. ઇન્ડિયા જસ્ટિસ રિપોર્ટ કહે છે કે ભારતમાં પોલીસ સ્ટેશન દીઠ આ સૌથી વધુ ભારણ છે. તે રાષ્ટ્રીય શહેરી સરેરાશ ૯૩,૧૦૭ કરતા લગભગ ત્રણ ગણું છે. કેરળ ૨.૩૦ લાખ લોકો સાથે બીજા ક્રમે છે, અને મહારાષ્ટ્ર ૨.૧૬ લાખ લોકો સાથે દરેક પોલીસ સ્ટેશન કાર્યરત છે.
આ તારણો તાજેતરના ઇન્ડિયા જસ્ટિસ રિપોર્ટનો એક ભાગ છે, જે શહેરો અને નગરોમાં વિવિધ રાજ્યો દ્વારા પોલીસ સેવાઓ કેવી રીતે પૂરી પાડવામાં આવે છે તેમાં તીવ્ર વિરોધાભાસ દર્શાવે છે. શહેરી લોડ ચાર્ટમાં ગુજરાત ટોચ પર છે, જ્યારે ગ્રામીણ વિસ્તારો થોડું સારું ચિત્ર દર્શાવે છે, દરેક સ્ટેશન ૭૭,૩૪૪ લોકોને સેવા આપે છે, જે રાજ્યને રાષ્ટ્રીય રેન્કિંગમાં નવમું સ્થાન આપે છે. તેની સરખામણીમાં, પ?મિ બંગાળમાં ૩ લાખથી વધુ ગ્રામીણ વસ્તી માટે એક પોલીસ સ્ટેશન છે.
ઇન્ડિયા જસ્ટિસ રિપોર્ટમાં સમગ્ર ભારતમાં એક જ પોલીસ સ્ટેશન દ્વારા સેવા આપતી શહેરી વસ્તીમાં તીવ્ર અસમાનતા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો. અરુણાચલ પ્રદેશ જેવા નાના રાજ્યમાં એક પોલીસ સ્ટેશનમાં આશરે ૮,૫૦૦ લોકો રહે છે, જ્યારે ગુજરાતમાં આ આંકડો ૨.૮ લાખ છે. જાન્યુઆરી ૨૦૨૩ સુધીમાં, આ ચિંતાજનક વલણ નવ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત -દેશોમાં વિસ્તર્યું, જ્યાં પ્રતિ પોલીસ સ્ટેશન સરેરાશ શહેરી વસ્તી ૧ લાખને વટાવી ગઈ.
પોલીસ સ્ટેશનોની સ્થાનિક સુલભતામાં પણ ગુજરાત પાછળ છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં, એક સ્ટેશન ૩૯૮ ચોરસ કિમીને આવરી લે છે, જે મોટા અને મધ્યમ કદના રાજ્યોમાં પાંચમું સૌથી ખરાબ સ્ટેશન છે. રાજસ્થાન સૌથી ખરાબ સ્થિતિમાં છે, જ્યાં દર ૬૪૭ ચોરસ કિમીએ એક સ્ટેશન છે, ત્યારબાદ મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ (૬૪૧) અને પ?મિ બંગાળ (૪૦૨) આવે છે. શહેરી વિસ્તારોમાં પણ, ગુજરાતના સ્ટેશનો સરેરાશ ૬૦.૨ ચોરસ કિમી વિસ્તારને આવરી લે છે - જે કેરળ કરતાં સહેજ વધુ છે, ૬૪.૯ ચોરસ મીટર છે.
અહેવાલ મુજબ, તાલીમ ખર્ચ બીજી ચિંતાનો વિષય છે. ગુજરાતે તેનું પોલીસ તાલીમ બજેટ ૨૦૨૦-૨૧માં રૂ. ૫૨.૫ કરોડથી ઘટાડીને ૨૦૨૧-૨૨માં રૂ. ૪૮.૯ કરોડ કર્યું, જેમાંથી ૯૮.૭%ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. પ્રતિ વ્યક્તિ તાલીમ ખર્ચ રૂ. ૫,૪૭૬ હતો, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ રૂ. ૮,૩૪૩ કરતા ઘણો ઓછો હતો. તે દેશમાં ચોથું સૌથી નીચું છે. આ યાદીમાં પﾍમિ બંગાળ ટોચ પર છે, જ્યાં પ્રતિ વ્યક્તિ માત્ર ૧૨૫ રૂપિયા ખર્ચ થાય છે, ત્યારબાદ ઉત્તર પ્રદેશ (૫,૩૭૩ રૂપિયા) અને આંધ્ર પ્રદેશ (૫,૪૩૦ રૂપિયા) આવે છે. પ્રતિ કર્મચારી તાલીમ પર સૌથી વધુ ખર્ચ ૨૦,૫૩૦ રૂપિયા હતો, જે બિહારમાં હતો.
આ અહેવાલમાં લિંગ પ્રતિનિધિત્વ પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. ગુજરાત કોન્સ્ટેબલ સ્તરે સારું -દર્શન કરે છે, દરેક પોલીસ સ્ટેશનમાં ૧૫.૩ મહિલા કોન્સ્ટેબલ છે, જે જાન્યુઆરી ૨૦૨૩ સુધીમાં રાષ્ટ્રીય સરેરાશ ૧૦.૯ હતી.(૩૮.૮)
(9:43 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
