ગાંધીનગર : ગુજરાત સરકારના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ હેઠળ કાર્યરત ગુજરાત કાઉન્સિલ ઓન સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી (GUJCOST) દ્વારા આવતીકાલે, 5 જૂને, વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ 2025 ની ઉજવણી માટે વિશેષ આઉટરીચ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ વર્ષની વૈશ્વિક થીમ "એક રાષ્ટ્ર, એક મિશન: પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણનો અંત" (One Nation, One Mission: End Plastic Pollution) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, GUJCOST રાજ્યભરમાં જાગૃતિ લાવવા અને પ્લાસ્ટિક કચરાની પર્યાવરણીય અસર ઘટાડવા માટે પગલાં લેવા પ્રોત્સાહિત કરશે.
દર વર્ષે, 5 જૂને વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ આપણા પર્યાવરણના રક્ષણ માટે જાગૃતિ લાવવા અને પગલાં લેવા પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ઉજવવામાં આવે છે. 2025 ની થીમ, "બીટ પ્લાસ્ટિક પોલ્યુશન", પ્લાસ્ટિક કચરાથી થતી પર્યાવરણીય અસરને ઘટાડવા પર ભાર મૂકે છે, જે જૈવવિવિધતા, ઇકોસિસ્ટમ્સ અને માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી વૈશ્વિક ચિંતા છે.
પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ: એક વૈશ્વિક પડકાર અને સામૂહિક પગલાંની જરૂર
પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ આજે સૌથી મહત્વપૂર્ણ પર્યાવરણીય પડકારોમાંનો એક બની ગયો છે. દર વર્ષે લાખો ટન પ્લાસ્ટિક કચરો મહાસાગરો, નદીઓ અને જમીનમાં પ્રવેશી રહ્યો છે, જે પર્યાવરણ અને જીવસૃષ્ટિ માટે મોટો ખતરો બની રહ્યો છે. આ ગંભીર મુદ્દાને ઉકેલવા માટે સરકારો, સમાજો, ઉદ્યોગો અને વ્યક્તિઓને તાત્કાલિક સામૂહિક પગલાં લેવાની અનિવાર્ય જરૂરિયાત છે.
રાજ્યવ્યાપી કાર્યક્રમો અને ગુજરાત સાયન્સ સિટી ખાતે મુખ્ય આયોજન
ગુજરાત રાજ્યભરમાં, GUJCOST તેના પ્રાદેશિક વિજ્ઞાન કેન્દ્રો (RSCs) અને જિલ્લા લોક વિજ્ઞાન કેન્દ્રો (CSCs) ના વ્યાપક નેટવર્ક દ્વારા વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ પર ખાસ આઉટરીચ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરી રહ્યું છે. રાજ્ય સ્તરનો મુખ્ય કાર્યક્રમ ગુજરાત સાયન્સ સિટી, અમદાવાદ ખાતે યોજાશે. આ કાર્યક્રમમાં વિવિધ ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓ (ITIs) ના વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો, વિજ્ઞાન ઉત્સાહીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો સહિત અંદાજે 200 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ હાજરી આપશે.
આ કાર્યક્રમમાં પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ સામે જાગૃતિ લાવવા માટે વિવિધ આકર્ષક પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થશે. મુખ્ય આકર્ષણોમાં સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિકના ટકાઉ વિકલ્પોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કાપડની થેલી બનાવવાની વર્કશોપનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, 'વેસ્ટ ટુ વેલ્થ' મોડેલ પ્રદર્શન પણ યોજાશે, જેમાં કચરાના પદાર્થોને મૂલ્યવાન ઉત્પાદનોમાં રૂપાંતરિત કરતા નવીન વિચારો અને પ્રોજેક્ટ્સ પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે. વિદ્યાર્થીઓને "એક રાષ્ટ્ર, એક મિશન: પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણનો અંત" વિષય પર ઇન્ટરેક્ટિવ સત્રમાં હાજરી આપવાની તક પણ મળશે, જેમાં નિષ્ણાતો અને યુવા સહભાગીઓ પ્લાસ્ટિક કચરાને દૂર કરવા માટે ભારતના સામૂહિક દ્રષ્ટિકોણની ચર્ચા કરશે.
આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પ્રાયોગિક શિક્ષણ અને સંવાદ દ્વારા પર્યાવરણીય રીતે જવાબદાર પ્રથાઓ, ખાસ કરીને યુવાનોમાં, કેળવવાનો છે. રાજ્યભરમાં પણ GUJCOST ના RSC અને CSC ના નેટવર્ક પર સમાન આઉટરીચ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવશે, જે પાયાના સ્તરે વ્યાપક જાહેર ભાગીદારી અને સમુદાય-સંચાલિત પર્યાવરણીય સંભાળ સુનિશ્ચિત કરશે.
આ પહેલ સાથે, GUJCOST પર્યાવરણીય પડકારોના વિજ્ઞાન-આધારિત ઉકેલોને પ્રોત્સાહન આપવા અને નાગરિકોને ટકાઉ જીવન જીવવા માટે પ્રેરિત કરવાની તેની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટિ કરે છે.