મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇ-સ્પીડ રેલ (MAHSR) પ્રોજેક્ટ હેઠળનો ૧૦મો સ્ટીલ બ્રિજ ગુજરાતના અમદાવાદમાં સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે. અમદાવાદ જિલ્લામાં લોન્ચ થયેલો આ પહેલો સ્ટીલ બ્રિજ છે, જે આ મહત્વાકાંક્ષી બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે.

60 મીટર લાંબો સ્ટીલ બ્રિજ પશ્ચિમ રેલ્વે લોન્ડ્રી સુવિધા પર સ્થાપિત થયેલ છે. મહિનાઓના ઝીણવટભર્યા આયોજન, સર્વેક્ષણ અને તકનીકી તૈયારી પછી, બ્રિજની લોન્ચ પ્રક્રિયા માત્ર 7 કલાકમાં પૂર્ણ થઈ ગઈ, જે એન્જિનિયરિંગ કૌશલ્યનો પુરાવો છે.

પુલને જમીનથી 16.5 મીટરની ઊંચાઈએ કામચલાઉ ટ્રેસ્ટલ્સ પર એસેમ્બલ કરવામાં આવ્યો હતો જે ટ્રાન્સવર્સલી લોન્ચ કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ તેને ચોક્કસ સાઇડ-સ્લૂપ કામગીરી દ્વારા સ્થિતિમાં નીચે કરવામાં આવ્યો. આ પ્રક્રિયામાં સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 200-ટન ક્ષમતાવાળા બે સેમી-ઓટોમેટિક જેક અને લોકીંગ ટ્રોલી સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

૧૨ મીટર ઊંચો અને ૧૧.૪ મીટર પહોળો આ પુલ ૪૮૫ મેટ્રિક ટન વજન ધરાવે છે. તેનું નિર્માણ મહારાષ્ટ્રના વર્ધા (નાગપુર) ખાતે એક વર્કશોપમાં કરવામાં આવ્યું હતું અને ખાસ ડિઝાઇન કરેલા ટ્રેઇલર્સનો ઉપયોગ કરીને અમદાવાદ લઈ જવામાં આવ્યો હતો.

પુલના નિર્માણમાં આશરે ૨૦,૩૬૦ ટોર્ક્સ-શીયર ટાઇપ હાઇ-સ્ટ્રેન્થ (TTHS) બોલ્ટનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જે શ્રેષ્ઠ ટકાઉપણું અને કંપન નિયંત્રણ પ્રદાન કરે છે. આ માળખાને C5 રક્ષણાત્મક પેઇન્ટ સિસ્ટમથી કોટેડ કરવામાં આવ્યું હતું, જે લાંબા ગાળાના કાટ સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે. વધુમાં, ગતિશીલ ભારની અસરથી પુલને બચાવવા માટે ઇલાસ્ટોમેરિક બેરિંગ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

મુખ્ય માળખાના એસેમ્બલી માટે ૩૫x૬૦ મીટર માપનું કામચલાઉ પ્લેટફોર્મ બનાવવામાં આવ્યું હતું. લોન્ચિંગ પ્રક્રિયા દરમિયાન પુલને ત્રાંસી રીતે ખસેડવામાં આવી રહ્યો હતો ત્યારે ટ્રેક બીમની મજબૂતાઈ વધારવા માટે કામચલાઉ કૌંસ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા. કુલ ૧૪ સ્કિડ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાંથી ચાર ખાસ કરીને ટ્રાંસવર્સ લોન્ચિંગ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી હતી.

મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન વાયડક્ટ અમદાવાદ જિલ્લામાં અનેક અવરોધોને પાર કરે છે, જેમાં રેલ્વે ટ્રેક, ફ્લાયઓવર, નહેરો અને સાબરમતી નદીનો સમાવેશ થાય છે. આ રૂટમાં એક મુખ્ય નદી પુલ અને છ સ્ટીલ પુલનો સમાવેશ થાય છે. એન્જિનિયરિંગ ટીમે દરેક માળખાને સ્થાનિક ભૌગોલિક અને પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ ડિઝાઇન કરી છે, જે બાંધકામની ગુણવત્તા અને સલામતી બંને સુનિશ્ચિત કરે છે.

મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર માટે કુલ 28 સ્ટીલ પુલ પ્રસ્તાવિત છે - આમાંથી 17 ગુજરાતમાં અને 11 મહારાષ્ટ્રમાં બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. દરેક પુલ જાપાની શિંકનસેન ટેકનોલોજી અનુસાર ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે, જે હાઇ-સ્પીડ રેલ સિસ્ટમની સલામતી અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.

આ સ્ટીલ પુલનું લોન્ચિંગ આધુનિક યાંત્રિક સાધનો અને અદ્યતન સલામતી પ્રોટોકોલ સાથે કરવામાં આવ્યું હતું. એન્જિનિયરિંગ ટીમે ઓપરેશન દરમિયાન વાસ્તવિક સમયમાં એરોડાયનેમિક સ્થિરતા, લોડ બેલેન્સ અને સામગ્રીના તણાવના તમામ પાસાઓનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું.

પ્રોજેક્ટ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, "અમદાવાદમાં પ્રથમ સ્ટીલ બ્રિજનું લોકાર્પણ પ્રોજેક્ટની એકંદર પ્રગતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. તે ફક્ત તકનીકી શ્રેષ્ઠતાનું ઉદાહરણ જ નથી આપતું પરંતુ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પ્રોજેક્ટના લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા પણ દર્શાવે છે."

મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ ભારતનો પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન લાઇન છે, જેની કુલ લંબાઈ આશરે 508 કિલોમીટર છે. આ કોરિડોર મુંબઈ, થાણે, વિરાર, વાપી, સુરત, ભરૂચ, વડોદરા, આણંદ, અમદાવાદ અને સાબરમતી જેવા મુખ્ય શહેરોને જોડશે. પ્રોજેક્ટના ગુજરાત વિભાગ પર કામ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે, જ્યાં ઘણા વાયડક્ટ્સ, સ્ટેશનો અને બ્રિજ સ્ટ્રક્ચર્સ અદ્યતન તબક્કામાં છે. આ નવીનતમ સ્ટીલ બ્રિજ લોન્ચ દર્શાવે છે કે ભારતનો હાઇ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ મજબૂત તકનીકી પાયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો સાથે તેના લક્ષ્ય તરફ સતત આગળ વધી રહ્યો છે