સુરત,તા.૨૦: ગુજરાતના સુરતમાં ATM વ્‍યવહારનો એક મામલો પ્રકાશમાં આવ્‍યો છે. ATM મશીન રોકડ ન આપી રહ્યું હોવા છતાં ગ્રાહકના ખાતામાંથી ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા કાપવામાં આવ્‍યા હતા. સુરત જિલ્‍લા ગ્રાહક તકરાર નિવારણ આયોગે બેંકને સેવા ખામી માટે દોષિત ઠેરવી છે અને ગ્રાહકના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્‍યો છે, તેને ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાને બદલે ૩.૨૮ લાખ રૂપિયા ચૂકવવાનો આદેશ આપ્‍યો છે.

ફરિયાદી જીતેશ કુમાર ગાંધી સુરતના ડુંભાલ વિસ્‍તારના પર્વત પાટિયાના રહેવાસી છે. તેમણે ૨૦ ડિસેમ્‍બર, ૨૦૧૭ ના રોજ સુરત જિલ્‍લા ગ્રાહક તકરાર નિવારણ આયોગમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી, જેમાં બેંક ઓફ બરોડાની ડુંબાલ શાખા અને સ્‍ટેટ બેંક ઓફ ઈન્‍ડિયા (SBI) ની ઉધના શાખાને પક્ષકારો તરીકે નામ આપવામાં આવ્‍યા હતા.

ફરિયાદમાં જણાવાયું હતું કે તેમણે બેંક ઓફ બરોડાની ડુંબાલ શાખામાં બચત ખાતું ખોલાવ્‍યું હતું અને લાંબા સમયથી ATM કાર્ડનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હતા.

૧૮ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૭ ની રાત્રે, તેમણે ઉધનાના એકATM મશીનમાંથી રૂ.૧૦,૦૦૦ ઉપાડવાનો પ્રયાસ કર્યો. મશીનમાંથી કોઈ રોકડ ન નીકળી કે રસીદ ન મળી, પરંતુ તેમના મોબાઇલ ફોન પર એક સંદેશ આવ્‍યો કે તેમના ખાતામાંથી રૂ.૧૦,૦૦૦ ડેબિટ થઈ ગયા છે. આ ઘટના બાદ, ગ્રાહકે બેંકનો સંપર્ક કર્યો અને લેખિત ફરિયાદ નોંધાવી.

તેમણે બેંક, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્‍ડિયા અને અન્‍ય સંબંધિત અધિકારીઓને ઈમેલ દ્વારા પણ જાણ કરી. આમ છતાં, રકમ પરત કરવામાં આવી ન હતી અને લાંબા સમય સુધી કોઈ સંતોષકારક જવાબ મળ્‍યો ન હતો.

બેંકે પોતાનો બચાવ કરતા કહ્યું કે પ્રશ્નમાં રહેલું  ATM મશીન સ્‍ટેટ બેંક ઓફ ઈન્‍ડિયા (SBI)નું હતું અને તેના રેકોર્ડમાં વ્‍યવહાર સફળ હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્‍યું હતું. વધુમાં, CCTV ફૂટેજ પૂરા પાડવાની જવાબદારી બીજી બેંક પર મૂકવામાં આવી હતી.

સુનાવણી દરમિયાન, કમિશનને જાણવા મળ્‍યું કે બેંક ગ્રાહકને ખરેખર રોકડ મળી હોવાના નક્કર પુરાવા આપવામાં નિષ્‍ફળ ગઈ. વધુમાં, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્‍ડિયાના નિયમો અનુસાર નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ગ્રાહકના ખાતામાં રકમ પરત કરવાની જરૂર છે, જે કરવામાં આવી ન હતી. તેના આધારે, કમિશને બેંક ઓફ બરોડાને ગ્રાહકને વ્‍યાજ સાથે રૂ.૧૦,૦૦૦ પરત કરવાનો નિર્દેશ આપ્‍યો.

૨૬ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ, વિલંબ માટે રૂ.૧૦૦ પ્રતિ દિવસ, માનસિક યાતના માટે રૂ.૩,૦૦૦ અને મુકદ્દમા ખર્ચ તરીકે રૂ.૨,૦૦૦ ચૂકવવાનો આદેશ જારી કરવામાં આવ્‍યો હતો.

આ કેસ ૧૮ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૭નો છે, જ્‍યારે એક ગ્રાહક ઉધના વિસ્‍તારમાં આવેલા લ્‍ગ્‍ત્‍ના ખ્‍વ્‍પ્‍માંથી ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા ઉપાડવા ગયો હતો. ગ્રાહકે પોતાનું કાર્ડ દાખલ કર્યું અને પિન દાખલ કર્યો, પરંતુ ન તો રોકડ રકમ કે ન તો રસીદ આપવામાં આવી. થોડા સમય પછી, તેના મોબાઇલ ફોન પર એક સંદેશ આવ્‍યો જેમાં કહેવામાં આવ્‍યું હતું કે તેના ખાતામાંથી ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા ઉપાડી લેવામાં આવ્‍યા છે.

આ પછી, જીતેશ ગાંધીએ ૨૧ ફેબ્રુઆરીએ બેંક ઓફ બરોડાની ડુંભાલ શાખામાં લેખિત ફરિયાદ નોંધાવી અને માર્ચથી મે ૨૦૧૭ વચ્‍ચે ઇમેઇલ દ્વારા ઘણી વખત ફરિયાદ કરી.

તેણે RBI અને સંબંધિત અધિકારીઓને પણ ફરિયાદ કરી અને SBI પાસેથી CCTV ફૂટેજ મેળવવા માટે RTI દાખલ કરી, પરંતુ કોઈ સંતોષકારક જવાબ મળ્‍યો નહીં. અંતે, હતાશ થઈને, તેણે ૨૦ ડિસેમ્‍બર, ૨૦૧૭ ના રોજ ગ્રાહક ફોરમનો સંપર્ક કર્યો.

સુનાવણી દરમિયાન, બેંક ઓફ બરોડાએ દલીલ કરી કે ATM SBI છે અને તેમના રેકોર્ડમાં વ્‍યવહાર સફળ દર્શાવવામાં આવ્‍યો હતો, તેથી તેઓ જવાબદાર નથી. ગ્રાહક આયોગે આ દલીલને ફગાવી દીધી, સ્‍પષ્ટતા કરી કે ગ્રાહકની આ બાબતમાં કોઈ સંડોવણી નથી અને વ્‍યવહારના નક્કર પુરાવા આપવાની જવાબદારી બેંકની છે.

આદેશમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્‍યું છે કે RBI નિયમો અનુસાર, રકમ ૫ દિવસની અંદર પરત કરવી આવશ્‍યક છે