<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 10th May 2024

સવારે યુવાન, બપોરે વૃદ્ધ... માનવ કોષોની ઉંમર ઝડપથી ઘટતી જાય છે

નવા અભ્‍યાસમાં ચોંકાવનારો ઘટસ્‍ફોટઃ સંશોધનમાં વૈજ્ઞાનિકોએ જોયું કે શરીરમાં જીન સંબંધિત ફેરફારો દિવસભર બદલાતા રહે છે : સવારે આ ફેરફારો ઓછા થાય છે, જેના કારણે શરીરના કોષો જુવાન દેખાય છેઃ બપોરે ફેરફારો વધુ વારંવાર થાય છે, જેના કારણે કોષો જૂના દેખાય છે

નવી દિલ્‍હી,તા.૧૦: ઉંમર શોધવા માટે, વૈજ્ઞાનિકો આપણા જનીનોમાં થતા ફેરફારોને જુએ છે, જેને ‘એપિજેનેટિક ક્‍લોક' કહેવામાં આવે છે. પરંતુ, એક નવી શોધ મુજબ, આ ઘડિયાળો અગાઉ વિચારતી હતી તેટલી સચોટ ન હોઈ શકે. આ એટલા માટે છે કારણ કે દૈનિક ફેરફારો આ ઘડિયાળોને અસર કરે છે. અભ્‍યાસમાં, વૈજ્ઞાનિકોએ શોધી કાઢ્‍યું કે આ જનીન સંબંધિત ફેરફારો દિવસભર બદલાતા રહે છે. સવારે આ ફેરફારો ઓછા થાય છે, જેના કારણે શરીરના કોષો જુવાન દેખાય છે. તે જ સમયે, આ ફેરફારો બપોરની આસપાસ વધુ તીવ્ર બને છે, જેના કારણે કોષો વૃદ્ધ દેખાવા લાગે છે.

લિથુઆનિયાની વિલ્‍નિયસ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ ૭૨ કલાક માટે દર ત્રણ કલાકે એક વ્‍યક્‍તિના લોહીના નમૂના લીધા. તેઓએ શ્વેત રક્‍ત કોશિકાઓમાં ૧૭ વિવિધ એપિજેનેટિક ઘડિયાળોની તપાસ કરી અને જાણવા મળ્‍યું કે ૧૩ દૈનિક ધોરણે નોંધપાત્ર રીતે બદલાય છે. આ ફેરફારો એટલા આત્‍યંતિક છે કે કોષો સવાર કરતાં બપોરે સાડા પાંચ વર્ષ નાના દેખાય છે.

અત્‍યાર સુધી, મોટાભાગના અભ્‍યાસો ઉંમર નક્કી કરવા માટે સંપૂર્ણ રક્‍તનો ઉપયોગ કરે છે. પરંતુ વિલ્‍નિયસ યુનિવર્સિટીના વિજ્ઞાનીઓના મતે માત્ર રક્‍ત પરીક્ષણ જ સંપૂર્ણ રીતે સચોટ ન હોઈ શકે. આ વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આપણા શરીરમાં ઘણા પ્રકારના શ્વેત રક્‍તકણો હોય છે અને તેમની સંખ્‍યા દિવસભર બદલાતી રહે છે. આ કારણે, માત્ર એક જ વાર લોહીનું પરીક્ષણ કરીને ઉંમરનો ચોક્કસ અંદાજ લગાવવો મુશ્‍કેલ બની શકે છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ શોધી કાઢ્‍યું છે કે સમગ્ર દિવસ દરમિયાન વય ફેરફાર નક્કી કરવા માટે રક્‍ત પરીક્ષણની વર્તમાન પદ્ધતિઓ. મતલબ કે માત્ર એક વખત લોહીની તપાસ કરાવવાથી શરીરની ચોક્કસ ઉંમર જાણી શકાતી નથી. આ અભ્‍યાસ સૂચવે છે કે ભવિષ્‍યમાં, ઉંમર વધુ ચોક્કસ રીતે નક્કી કરવા માટે દિવસમાં ઘણી વખત લોહીના નમૂના લેવા જરૂરી બની શકે છે. આ માત્ર ઉંમરના વધુ સારા અંદાજમાં મદદ કરશે નહીં, પરંતુ ઉંમર સાથે થતા રોગોના જોખમનું મૂલ્‍યાંકન કરવામાં પણ મદદ કરશે.

(9:34 AM IST)