નવી દિલ્‍હી,તા.૧૭: દેશની અડધી વસ્‍તી માટે આજનો દિવસ ઐતિહાસિક છે, કારણ કે મહિલા અનામત બિલ પર લોકસભામાં સાંજે ૪ વાગ્‍યે મતદાન થશે. આ પહેલા, નારી શક્‍તિ વંદન કાયદા પર સંસદનું સત્ર ગુરુવારે મોડી રાત સુધી ચાલુ રહ્યું. મહિલા અનામત, બંધારણીય સુધારા અને સીમાંકન સંબંધિત ત્રણ બિલ પર ચર્ચા મોડી રાત સુધી ચાલુ રહી. લોકસભાની કાર્યવાહી ઘણી વખત લંબાવવામાં આવી. પહેલા, ગૃહને રાત્રે ૧૧ વાગ્‍યા સુધી, પછી ૧૨ વાગ્‍યા સુધી, પછી ૧ વાગ્‍યા સુધી અને છેલ્‍લે સાંસદોએ બોલવાનું પૂર્ણ કર્યું ત્‍યાં સુધી લંબાવવામાં આવ્‍યું. આ સમય દરમિયાન, મોટી સંખ્‍યામાં સાંસદો ગૃહમાં હાજર રહ્યા અને બિલ પર ચર્ચામાં ભાગ લીધો.

વક્‍તા એ કહ્યું, આજનો દિવસ પુરુષો માટે નથી. લોકસભાના અધ્‍યક્ષ ઓમ બિરલાએ મહિલા સાંસદોની ભાગીદારી અને હાજરીની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું, મહિલા અનામત બિલ પ્રત્‍યેની પ્રતિબદ્ધતા જુઓ. મહિલાઓ આટલી મોડી રાત સુધી ગૃહમાં બેઠી છે. ગૃહમાં મત ગણતરી કરો. આજે પુરુષો માટે નથી. ગૃહની કાર્યવાહી દરમિયાન, મહિલા સાંસદોને એક પછી એક પૂછવામાં આવ્‍યું અને તેમને બોલવાની તક આપવામાં આવી.

બિલ પર ચર્ચા - લોકસભાની કાર્યવાહી સવારે ૧૧ વાગ્‍યે શરૂ થતાંની સાથે જ શાસક અને વિપક્ષ બંને પક્ષોના નેતાઓએ બિલ પર ચર્ચા કરી. ગૃહમંત્રી અમિત શાહ, અખિલેશ યાદવ, ગૌરવ ગોગોઈ, પ્રિયંકા ગાંધી, કંગના રનૌત, કેસી વેણુગોપાલ અને અસદુદ્દીન ઓવૈસી સહિત અનેક નેતાઓએ વાત કરી.

બિલના પ્રસ્‍તાવ પર મતદાન - બિલના પ્રસ્‍તાવ પર મતદાન બપોરે ૧૨ વાગ્‍યે થયું. ૨૫૧ મત પક્ષમાં અને ૧૮૫ મત વિરોધમાં પડ્‍યા.

લોકસભામાં મોડી રાત સુધી બિલ પર ચર્ચા ચાલી. કાર્યવાહી ઘણી વખત સ્‍થગિત કરવી પડી. લોકસભાના અધ્‍યક્ષ ઓમ બિરલા દરેક મહિલા સાંસદને બોલવાની તક આપવા માંગતા હતા.

આ પછી, સંસદમાં મોડી રાત સુધી ત્રણ બિલ પર ચર્ચા થઈ. ૧૭ એપ્રિલે બપોરે ૧:૨૦ વાગ્‍યે, ગૃહને ૧૧ વાગ્‍યા સુધી સ્‍થગિત કરવામાં આવ્‍યું, જેની જાહેરાત લોકસભાના અધ્‍યક્ષ ઓમ બિરલા દ્વારા કરવામાં આવી.

ગુરુવારે મહિલા અનામત બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન, પીએમ મોદીએ લોકસભામાં તમામ પક્ષોને તેને સમર્થન આપવા અપીલ કરી. તેમણે બિલને રાજકીય ત્રાજવા પર ન તોળવા વિનંતી કરી. પીએમ મોદીએ વિપક્ષી નેતાઓને સમજાવ્‍યું કે બિલને સમર્થન આપવાથી વિપક્ષને પણ ફાયદો થાય છે. તેમણે વિપક્ષને એમ પણ કહ્યું કે દેશની મહિલાઓનો વિરોધ કરનાર કોઈપણ વ્‍યક્‍તિને મહિલાઓ માફ નહીં કરે. તેમણે બિલના ૩૩% મહિલાઓ અનામત પર સર્વસંમતિ માટે અપીલ કરી.

વિપક્ષી પક્ષો મહિલા અનામત બિલને સમર્થન આપે છે, પરંતુ તેમાં સીમાંકનનો સમાવેશ કરવાથી વિપક્ષ નારાજ થયો છે. વિપક્ષ માંગ કરે છે કે સરકાર મહિલા અનામત બિલને સીમાંકન બિલથી અલગ કરે. સમાજવાદી પાર્ટી માંગ કરે છે કે મહિલાઓને અનામત બેઠકો પર નહીં, પણ પક્ષોમાં અનામત આપવી જોઈએ. દરમિયાન, વિપક્ષનો આરોપ છે કે મહિલા અનામત બિલ અંગે સરકારના ઇરાદા સ્‍પષ્ટ નથી.

લોકસભામાં મહિલા અનામત બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન, વિપક્ષે સરકારને ઘેરવાનો પ્રયાસ કર્યો. કોંગ્રેસના સાંસદ પ્રિયંકા ગાંધીએ આરોપ લગાવ્‍યો કે સરકાર આ બિલ દ્વારા બંધારણને નાબૂદ કરવા માંગે છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર આ બિલ લાવી છે કારણ કે તે બ્‍ગ્‍ઘ્‍ ને ભાગીદારી આપવા માંગતી નથી. પ્રિયંકાએ કહ્યું, ૨૦૧૧ ની વસ્‍તી ગણતરીનો ઉપયોગ સીમાંકનના આધાર તરીકે કરીને, ભ્‍પ્‍ મોદી બ્‍ગ્‍ઘ્‍ સમુદાયના અધિકારો છીનવી લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, પરંતુ કોંગ્રેસ પાર્ટી ક્‍યારેય આવું થવા દેશે નહીં. તેમણે દાવો કર્યો કે ભ્‍પ્‍ મોદીએ જે રાજકારણની ગંધનો ઉલ્‍લેખ કર્યો છે તે આ બિલમાં ઊંડે સુધી મૂળ ધરાવે છે.

ભાજપ સાંસદ કંગના રનૌતે પ્રિયંકાના આરોપોનો જોરદાર જવાબ આપ્‍યો. પીએમ મોદીને મહાન નારીવાદી ગણાવતા, કંગનાએ એક લોકપ્રિય ફિલ્‍મના સંવાદને ટાંકીને કહ્યું, સરકારે દેશની દીકરીઓ અને મહિલાઓને કહ્યું છે, 'બધા પાંજરા તૂટી ગયા છે, બધી દિવાલો તૂટી ગઈ છે, જાઓ અને તમારું જીવન જીવો.' હિન્‍દી ફિલ્‍મ દિલવાલે દુલ્‍હનિયા લે જાયેંગે ના પ્રખ્‍યાત સંવાદ જા સિમરન, તમારું જીવન જીવો નો સંદર્ભ આપતા કંગનાએ આ ટિપ્‍પણી કરી.

કંગનાએ બિલ અંગે સરકારના ઇરાદા પર સવાલ ઉઠાવવા બદલ કોંગ્રેસ પર હુમલો કર્યો અને પૂછ્‍યું કે સત્તામાં રહીને વિરોધ પક્ષે તેમને આટલા લાંબા સમય સુધી કેમ પેન્‍ડિંગ રાખ્‍યા. કોંગ્રેસના નેતાઓનો ઉલ્‍લેખ કરતા, તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે સરકાર બિલ રજૂ કરવામાં આટલી ઉતાવળમાં કેમ હતી. તેમણે પૂછ્‍યું કે શું સરકારે તેને પેન્‍ડિંગ રાખવું જોઈએ. રનૌતે કહ્યું કે તેમનું માનવું છે કે પીએમ મોદી મહિલાઓ માટે ન્‍યાય સુનિﾍતિ કરવા માટે ઉતાવળ કરી રહ્યા છે. જે ૬૦ વર્ષમાં ન થઈ શક્‍યું, તે તેમણે ૧૦ વર્ષમાં કરી બતાવ્‍યું, તેણીએ કહ્યું.