<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 9th May 2024

જાતિ અને ગરીબીનો ઉપયોગ ખરાબ પાત્ર તરીકે ઓળખવા માટે કરી શકાય નહીં : SC

હિસ્‍ટ્રીશીટર તરીકે સમાવેશ માટે અંગ્રેજોના જમાનાના નિયમ ન ચાલે : આ નિયમનો પુનરાવલોકન કરવા દરેક રાજયને સૂચના

નવી દિલ્‍હી, તા.૯: સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્‍યો હતો કે પોલીસ અમુક જાતિઓ અને અનુસૂચિત જાતિઓની વ્‍યક્‍તિઓ સામે યાંત્રિક રીતે તેમના રેકોર્ડમાં ‘ખરાબ પાત્રો' અથવા ‘ઇતિહાસ પત્રક' તરીકે ઓળખવા માટે વસાહતી યુગના પૂર્વગ્રહને લઈ શકે નહીં અને કહ્યું કે આવી પ્રાચીન માનસિકતા વ્‍યક્‍તિઓના બંધારણની કલમ ૨૧ હેઠળ ગૌરવની ખાતરીના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે.

એક વ્‍યક્‍તિના સગીર બાળકો અને પત્‍નીને તેની સાથે ખરાબ પાત્ર તરીકે સમાવી લેવાથી બાકાત રાખવા માટે ૧૯૩૪ના પંજાબ પોલીસના ૯૦ વર્ષ જૂના નિયમોમાંથી નકલ કરાયેલ હિસ્‍ટ્રી શીટરના ફોર્મેટમાં સુધારો કરવા માટે દિલ્‍હી પોલીસને દબાણ કર્યા પછી, બેન્‍ચે જસ્‍ટિસ સૂર્યકાંત અને કે વી વિશ્વનાથને મંગળવારે તમામ રાજ્‍યોને પોલીસના ‘હિસ્‍ટ્રી શીટર/ખરાબ પાત્ર' રેકોર્ડમાં વ્‍યક્‍તિના સમાવેશ અંગેના તેમના નિયમોનું છ મહિનાની અંદર પુનરાવલોકન કરવા અને સંબંધિત જોગવાઈઓમાંથી વસાહતી યુગના પૂર્વગ્રહોને દૂર કરવા જણાવ્‍યું હતું.

દિલ્‍હીના કેસનો નિર્ણય લીધા પછી, બેન્‍ચે તેના સુઓ મોટો અધિકારક્ષેત્રનો આશરો લીધો અને એ સુનિશ્‍ચિત કરવાની ઇચ્‍છનીયતાની તપાસ કરી કે ‘ઇતિહાસ પત્રક'માં કોઈ યાંત્રિક એન્‍ટ્રી નિર્દોષ વ્‍યક્‍તિઓ દ્વારા કરવામાં આવતી નથી, ફક્‍ત એટલા માટે કે તેઓ સામાજિક, આર્થિક અને શૈક્ષણિક રીતે વંચિત પળષ્ઠભૂમિમાંથી આવે છે. પછાત સમુદાયો, એસસી અને એસટી સાથે જોડાયેલા લોકો સાથે.

આ પાસા પરના કેટલાક અભ્‍યાસોનો ઉલ્લેખ કરીને અને તેમની અધિકળતતામાં ગયા વિના, જસ્‍ટિસ કાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્‍ચે જણાવ્‍યું હતું કે આ અયોગ્‍ય, પૂર્વગ્રહયુક્‍ત અને અત્‍યાચારી માનસિકતાની પેટર્ન દર્શાવે છે કારણ કે તેઓ આક્ષેપ કરે છે કે પોલીસ ડાયરીઓ વિમુક્‍ત જાતિઓ (ડિનોટિફાઇડ જનજાતિ) સાથે સંબંધિત વ્‍યક્‍તિઓની પસંદગીપૂર્વક જાળવવામાં આવે છે. જે મૂળ રૂપે ૧૮૭૧ના ક્રિમિનલ ટ્રાઈબ એક્‍ટ હેઠળ ગુનાહિત આદિવાસીઓ તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્‍યા હતા, કારણ કે ગુનાઓ કરવા માટે તેમના કથિત ઉમેરાને કારણે) વસાહતી સમયના પૂર્વગ્રહને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ચુકાદો લખતા, જસ્‍ટિસ કાંતે કહ્યું, ઙ્કતમામ રાજ્‍ય સરકારો પાસેથી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે આવા સમુદાયોને અક્ષમ્‍ય લક્ષ્યાંક અથવા પૂર્વગ્રહયુક્‍ત વર્તનને આધિન થવાથી બચાવવા માટે જરૂરી નિવારક પગલાં લેશે. આપણે ધ્‍યાનમાં રાખવું જોઈએ કે આ પૂર્વ ધારણાઓ તેમના સમુદાયો સાથે સંકળાયેલા પ્રવર્તમાન સ્‍ટીરિયોટાઇપ્‍સને કારણે ઘણીવાર તેમને ‘અદૃશ્‍ય પીડિત' બનાવે છે, જે ઘણીવાર સ્‍વાભિમાન સાથે જીવન જીવવાના તેમના અધિકારને અવરોધે છે.

માનવ ગૌરવ અને જીવન માટેનું મૂલ્‍ય આર્ટિકલ ૨૧ માં ઊંડે જડિત છે. ‘જીવન' અભિવ્‍યક્‍તિમાં માનવ સન્‍માનને લાયક જીવન જીવવાનો અધિકાર અને તેની સાથે જતી તમામ બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. આત્‍મ-સન્‍માન, સામાજિક છબી અને આસપાસના સમાજમાં પોતાના માટે એક પ્રામાણિક જગ્‍યા, ગૌરવપૂર્ણ જીવન માટે એટલું જ મહત્‍વપૂર્ણ છે જેટલું પર્યાપ્ત ખોરાક, કપડાં અને આશ્રય છે, તેમણે કહ્યું.

ઇતિહાસ પત્રક/ખરાબ પાત્ર અંગેના દિલ્‍હી પોલીસના નિયમોમાં અદાલત દ્વારા નકારી કાઢવામાં આવેલા સુધારાનો ઉલ્લેખ કરતાં, બેન્‍ચે જણાવ્‍યું હતું કે આંતરિક રેકોર્ડ તૈયાર કરતી વખતે અમુક જાતિઓ, જાતિઓ અને સમુદાયો સામેના પક્ષપાતને દૂર કરવા માટે ‘દિલ્‍હી મોડલ' રાજ્‍યો માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ સાધન તરીકે કામ કરશે. ઇતિહાસ પત્રકો.

તેણે રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોને ‘તેમની નીતિપ્રશાસનની ફરી મુલાકાત લેવા અને દિલ્‍હી મોડલની પેટર્ન પર યોગ્‍ય સુધારાઓ છે કે કેમ તે અંગે વિચારણા કરવા અને SC રજિસ્‍ટ્રીને ચુકાદાની નકલો મુખ્‍ય સચિવો અને DGP ને છ મહિનાની અંદર પાલન માટે મોકલવા કહ્યું

(10:50 AM IST)