તા. ૨૧ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૧૨ શનિવાર
News of Monday, 13th May 2024
નેપાળના ‘એવરેસ્ટ મેન' પર્વતારોહી કામી રીતા શેરપાએ સૌથી વધુ વખત એવરેસ્ટ સર કરવાનો પોતાનો જ રેકોર્ડ તોડયા
૨૯મી વખત વિશ્વના સર્વોચ્ચ શીખર સર કરનાર કહે છે પર્વતારોહણ સિવાઇ મારૂં બીજું કોઇ લક્ષ્ય નથી : એવરેસ્ટ મિશન માટે રવાના થતા પહેલા શેરપાએ કહ્યું હતું કે, હું ૨૯મી વખત સાગરમાથા પર ચઢવા જઈ રહ્યો છું : પર્વતારોહણ સિવાય મારૂં બીજું કોઈ લક્ષ્ય નથી : શેરપાએ ૧૯૯૨ માં તેની પર્વતારોહણની યાત્રા શરૂ કરી, એવરેસ્ટના અભિયાનમાં સહાયક સ્ટાફ સભ્ય તરીકે જોડાયા : ૫૪ વર્ષીય વ્યક્તિએ ૧૯૯૪માં ૨૪ વર્ષની વયે એવરેસ્ટની પ્રથમ ચડાઈ પૂર્ણ કરી હતી : કામી રીતા શેરપાએ સાગરમાથા પર ચઢવાના ૭૧ વર્ષના લાંબા ઈતિહાસમાં વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખર પર સૌથી વધુ વખત ચઢવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે : ઘણા લોકો રેકોર્ડ તોડવામાં વ્યસ્ત છે પરંતુ અમે રેકોર્ડ બનાવવા માટે આવું નથી કરી રહ્યા : હું નેપાળમાં પ્રવાસન કેવી રીતે વધારવું તે વિશે વિચારૂં છું : યુવાનીમાં કામી બૌદ્ધ ભિક્ષુ બનવા માંગતા હતા અને થોડો સમય મઠમાં પણ વિતાવ્યો હતો પરંતુ પછીથી તેમણે પોતાનો વિચાર બદલી નાખ્યો

નેપાળી પર્વતારોહી કામી રીતા શેરપાએ ૨૯મી વખત માઉન્ટ એવરેસ્ટ સર કર્યું છે. આ રીતે તેણે વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખર પર સૌથી વધુ વખત ચઢવાનો પોતાનો જ રેકોર્ડ તોડ્યો છે. પર્યટન વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, રેકોર્ડ સેટ કરનાર પર્વતારોહક શેરપા ‘સેવન સમિટ ટ્રેક્સ'ના અભિયાનને માર્ગદર્શન આપતા રવિવારે સવારે ૭.૨૫ વાગ્યે એવરેસ્ટના શિખર પર પહોંચ્યા હતા. એવરેસ્ટ મેન તરીકે જાણીતા ૫૪ વર્ષીય શેરપાએ ગયા વર્ષે એક સપ્તાહમાં બે વાર ૮૮૪૮.૮૬ મીટરની સૌથી ઊંચી શિખર સર કરી હતી. સાત સમિટ ટ્રેક્સે રવિવારે સવારે સોશિયલ મીડિયા પર સફળ સમિટ વિશેના સમાચાર શેર કર્યા. આ ચઢાણે કામી રીટાને સૌથી સફળ માઉન્ટનું બિરુદ મેળવ્યું. શેરપાએ ૨૮ પર્વતારોહકો સાથે કાઠમંડુથી સ્પ્રિંગ સીઝન એવરેસ્ટ અભિયાન પર નીકળ્યા હતા.
૧૭ જાન્યુઆરી ૧૯૭૦ના રોજ જન્મેલા કામી રીતા શેરપા નેપાળના સોલુખુમ્બુ જિલ્લાની રહેવાસી નેપાળી શેરપા માર્ગદર્શક છે. તેણે મે ૨૦૧૮ પછી સૌથી વધુ વખત માઉન્ટ એવરેસ્ટના શિખર પર ચઢવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. તેણે ૭ મે ૨૦૨૨ના રોજ ૨૬મી વખત પર્વત શિખર પર ચઢી, ૦૭ મે ૨૦૨૧ના રોજ બનાવેલ પોતાનો રેકોર્ડ તોડ્યો હતો. જયારે ફરી એપ્રીલ ૨૦૨૪ માં ૨૯ મી વખત માઉન્ટ એવરેસ્ટ સર કરી પોતાનો રેકોર્ડ તોડ્યો છે. ૧૯૫૦માં વિદેશી આરોહકો માટે એવરેસ્ટ ખોલવામાં આવ્યા પછી તેમના પિતા પ્રથમ વ્યાવસાયિક શેરપા માર્ગદર્શકોમાંના એક હતા. તેમના ભાઈ લકપા રીતા પણ માર્ગદર્શક હતા અને ૧૭ વખત એવરેસ્ટ પર ચઢ્યા હતા. ૨૦૧૭ માં, કામી રીતા ૨૧ વખત એવરેસ્ટના શિખર પર ચઢનાર ત્રીજી વ્યક્તિ બન્યા હતા જે અગાઉ અપ્પા શેરપા અને ફૂબા તાશી શેરપાનો રેકોર્ડ હતો. બાદમાં બંને નિવૃત્ત થયા. ૧૬ મે, ૨૦૧૮ ના રોજ ૪૮ વર્ષની ઉંમરે કામી રીતા એવરેસ્ટની સૌથી વધુ ૮,૮૫૦-મીટર (૨૯,૦૩૫-ફૂટ) શિખર માટે ૨૨ વખત વિક્રમ ધરાવનાર વિશ્વની પ્રથમ વ્યક્તિ બન્યા હતા. તે જ વર્ષે એપ્રિલમાં તેમણે ન્યૂઝ મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે, તેમણે નિવૃત્તિ પહેલાં ૨૫ વખત એવરેસ્ટ પર ચઢવાનું આયોજન કર્યું હતું. માત્ર પોતાના માટે જ નહીં મારા પરિવાર માટે, શેરપા લોકો અને મારા દેશ નેપાળ માટે. ૭ મે ૨૦૨૨ના રોજ તેમણે એવરેસ્ટ પર ૨૬મી વખત વિજય મેળવ્યો હતો. જયારે હવે તેઓ ૨૯ ની વખત એવરેસ્ટને સર કરી શક્યા.
હાલમાં, કામી રીટા ૮,૦૦૦ મીટરથી ઉપરના ૩૮ શિખરોને સૌથી વધુ સંખ્યામાં જીતવાનો રેકોર્ડ પણ ધરાવે છે. તેમના એવરેસ્ટ ચઢાણ ઉપરાંત તેમણે ચોયુ શિખર આઠ વખત, મનસ્લુ શિખરત્રણ વખત અને લોત્સે અને કે-૨ બંનેમાં એક-એક વખત ચઢાણ કર્યા છે.
કામી રીતા શેરપા, નેપાળના સોલુખુમ્બુના થામે ગામના વતની, સેવન સમિટ ટ્રેક્સમાં વરિષ્ઠ માર્ગદર્શક તરીકે કામ કરતા તેમણે તેમનું જીવન પર્વતારોહણ માટે સમર્પિત કર્યું છે અને વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખરનો પર્યાય બની ગયા છે. તેમણે નાનપણથી જ પહાડ ચડાવવાનો ઊંડો જુસ્સો કેળવ્યો હતો અને બે દાયકાથી વધુ સમયથી તેઓ પર્વતો સર કરી રહ્યા હતા. એવરેસ્ટ મિશન માટે રવાના થતા પહેલા શેરપાએ કહ્યું હતું કે, હું ૨૯મી વખત સાગરમાથા પર ચઢવા જઈ રહ્યો છું. પર્વતારોહણ સિવાય મારું બીજું કોઈ લક્ષ્ય નથી. ઉલ્લેખનીય છે કે, શેરપાએ ૧૯૯૨ માં તેની પર્વતારોહણની યાત્રા શરૂ કરી, એવરેસ્ટના અભિયાનમાં સહાયક સ્ટાફ સભ્ય તરીકે જોડાયા. ૫૪ વર્ષીય વ્યક્તિએ ૧૯૯૪માં ૨૪ વર્ષની વયે એવરેસ્ટની પ્રથમ ચડાઈ પૂર્ણ કરી હતી. ગિનિસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ અનુસાર, શેરપાએ તેમની પ્રથમ ચડાઈથી લગભગ દર વર્ષે એવરેસ્ટ સર કર્યું છે, હવે કુલ ૨૯ ચડાઈ છે. ત્યારથી તેઓ ‘એવરેસ્ટ મેન' તરીકે ઓળખાવા લાગ્યા. તેમણે ૨૦૨૩માં એવરેસ્ટની ૨૭મી ચડાઈ પૂર્ણ કરી આ રેકોર્ડ પાસંદ દાવા શેરપા સાથે જોડ્યો. મે ૨૦૨૩ માં તેમણે દાવા સાથેના ટાઈ રેકોર્ડને વટાવીને તેનું ૨૮મું એવરેસ્ટ ચઢાણ પૂર્ણ કર્યું હતું.
શેરપાએ એપ્રિલ ૨૦૨૪ ના અંતમાં કાઠમંડુથી લગભગ ૨૮ પર્વતારોહકોનો સમાવેશ કરતી પર્વતારોહણ અભિયાન ટીમ સાથે તેમના અભિયાનની શરૂઆત કરી હતી. તે એવા પર્વતારોહક છે જેમણે સાગરમાથા પર ચઢવાના ૭૧ વર્ષના લાંબા ઈતિહાસમાં વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખર પર સૌથી વધુ વખત ચઢવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. તેઓ ૨૦૧૯માં તે એક એડવેન્ચર કંપનીના બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર પણ રહી ચૂક્યા છે.
નેપાળે આ વર્ષે એવરેસ્ટ પર ચઢવા માટે ૩૧૬ લોકોને પરમિટ આપી છે. જયારે ગત વર્ષે ૪૦૮ લોકોને પરમિટ આપવામાં આવી હતી. નેપાળ ૨૦૧૯ માં ઘણા પર્વતારોહકોના મૃત્યુ અને એવરેસ્ટ પર ચઢવા માટે વધુ લોકોને પરમિટ આપવાના કારણે સતત ટીકાઓનો સામનો કરી રહ્યું છે. ૧૯૫૩થી અત્યાર સુધીમાં ૧૦,૬૫૭ વખત લોકો એવરેસ્ટ પર ચઢી ચૂક્યા છે. ઘણા લોકો ઘણી વખત પર્વત પર ચઢી ચુક્યા છે જયારે ૩૧૧ લોકોએ પર્વત પર ચઢવાના પ્રયાસમાં જીવ ગુમાવ્યા છે.
જો કામી રીતાના અંગત જીવનની વાત કરીએ તો તેઓ પરિવાર સાથે એક રૂમના મકાનમાં રહેતા હતા. આ ગામ તેનઝિંગ નોર્ગેનું ઘર હતું જેણે એડમન્ડ હિલેરી સાથે પ્રથમ વખત એવરેસ્ટ પર વિજય મેળવ્યો હતો. યુવાનીમાં કામી બૌદ્ધ ભિક્ષુ બનવા માંગતા હતા અને થોડો સમય મઠમાં પણ વિતાવ્યો હતો પરંતુ પછીથી તેમણે પોતાનો વિચાર બદલી નાખ્યો. હાલ તેઓ પોતાની પત્ની અને બે બાળકો સાથે કાઠમંડુમાં રહે છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે તેમના બાળકો અભ્યાસ કરે અને સારી કારકિર્દી પસંદ કરે જે પર્વતોમાં માર્ગદર્શક બનવા કરતાં ઓછું જોખમી છે. પોતાનો રેકોર્ડ બનાવવા પર તેણે કહ્યું કે ઘણા લોકો રેકોર્ડ તોડવામાં વ્યસ્ત છે પરંતુ અમે રેકોર્ડ બનાવવા માટે આવું નથી કરી રહ્યા. હું નેપાળમાં પ્રવાસન કેવી રીતે વધારવું તે વિશે વિચારું છું. એટલુંજ નહી અમે અન્ય પર્વતારોહીઓને અહીં કેવી રીતે બોલાવિ શકીએ તે પ્રયત્ન કરૂં છું.
વારસામાં મળી છે પર્વતારોહણની કુશળતા
કામી રીટા શેરપા નેપાળી શેરપા માર્ગદર્શક છે જેમણે મે ૨૦૧૮ થી સૌથી વધુ વખત માઉન્ટ એવરેસ્ટના શિખર પર ચઢવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. શેરપાને પર્વતોની ઊંચાઈ માપવાનું કૌશલ્ય વારસામાં મળ્યું છે. વર્ષ ૧૯૫૦ માં કામી રીતા શેરપાના પિતા પ્રથમ વ્યાવસાયિક શેરપા માર્ગદર્શકોમાંના એક હતા. તેમના ભાઈ લકપા રીતા પણ એક માર્ગદર્શક હતા. જેમણે ૧૭ વાર એવરેસ્ટ પર ચડ્યું હતું. ૨૦૧૭ માં કામી રીતા ૨૧ વખત માઉન્ટ એવરેસ્ટના શિખર પર પહોંચનાર ત્રીજા વ્યક્તિ હતા. તેમના પહેલા આપા શેરપા અને ફુર્બા તાશી શેરપાએ આ રેકોર્ડ બનાવ્યો હતો.
આ પર્વતારોહક કામી શેરપાથી પાછળ નથી
કામી રીતા શેરપાએ ૨૯ વખત માઉન્ટ એવરેસ્ટ સર કરીને અનેરી સિધ્ધિ પ્રાપ્ત કરી તે નોંધનીય છે. જોકે એવરેસ્ટને સર કરનારાઓના નામ અનેક વખત પ્રસિધ્ધ થયા છે. તેમાંય રેકોર્ડ બનાવનારના નામ પણ આપણી સમક્ષ આવ્યા છે. ત્યારે ઉલ્લેખનીય છે કે, ‘રિપબ્લિકા' અખબારના જણાવ્યા અનુસાર ગયા વર્ષે સોલુખુમ્બુના પસંદ દાવા શેરપાએ ૨૭મી વખત માઉન્ટ એવરેસ્ટ પર ચઢાણ કર્યું હતું. પરંતુ તેણે હજુ સુધી નક્કી કર્યું નથી કે આ સીઝનમાં તેઓ ચઢાણ કરશે કે નહીં. જો તેઓ પણ ૨૯ કે તેથી વધુ વખત માઉન્ટ સર કરશે તે તેઓની નોંધ પણ વિશ્વસ્તરે ચોક્કસ લેવાશે.
(3:40 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
