નવી દિલ્‍હી તા. ૧૮ : નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ ના જૂન ક્‍વાર્ટરમાં ડાયરેક્‍ટ ટેક્‍સ કલેક્‍શન ૪.૬૨ લાખ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચી ગયું છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪ના એપ્રિલ-જૂન ક્‍વાર્ટરમાં તેમાં ૯.૮૧ ટકાનો વધારો થયો છે. આંકડાની જાણકારી ધરાવતા એક અધિકારીએ આજે   જણાવ્‍યું હતું કે ૧૬ જૂન સુધી કુલ ટેક્‍સ કલેક્‍શનમાં કંપની ટેક્‍સનો હિસ્‍સો રૂ. ૧.૮૧ લાખ કરોડ હતો અને વ્‍યક્‍તિગત આવકવેરાનો હિસ્‍સો રૂ. ૨.૬૯ લાખ કરોડ હતો.

અધિકારીએ કહ્યું કે આમાં એડવાન્‍સ ટેક્‍સ કલેક્‍શનનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે અંદાજે રૂ. ૧.૪૮ લાખ કરોડ હતો. એડવાન્‍સ ટેક્‍સનો પ્રથમ હપ્તો જમા કરાવવાની છેલ્લી તારીખ ૧૫ જૂન હતી. પરંતુ કરદાતાઓને જારી કરાયેલા ચોખ્‍ખા રિફંડને બાદ કર્યા પછી, ૧૬ જૂન સુધી કર વસૂલાત ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે સરકારના કર આવકના અંદાજ કરતાં ઓછી રહી છે. સરકારે વચગાળાના બજેટમાં કંપની અને વ્‍યક્‍તિગત આવકવેરામાં ૧૩-૧૩ ટકાના વધારાનો અંદાજ મૂક્‍યો હતો.

અધિકારીએ કહ્યું, ‘આ આંકડા કામચલાઉ છે અને ૧૬ જૂન સુધી કરવામાં આવેલી ચૂકવણીનો સંદર્ભ આપે છે.' તેમણે કહ્યું કે અંતિમ આંકડા અલગ હોઈ શકે છે. અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે બે દિવસની રજાઓ પછી મંગળવારે બેંકો ખુલે છે, ત્‍યારે આંકડો ઊંચો થઈ જવો જોઈએ. ૧૬ જૂન સુધી કુલ ટેક્‍સ કલેક્‍શન રૂ. ૫.૧૫ લાખ કરોડ હતું. આવકવેરા વિભાગે ૧૬ જૂન સુધી ૫૩,૧૪૦ કરોડ રૂપિયા રિફંડ કર્યા હતા.

અન્‍ય એક અધિકારીએ કહ્યું, ‘પ્રારંભિક' આંકડાઓ કહે છે કે જૂન ક્‍વાર્ટરમાં ટેક્‍સ કલેક્‍શન સારૂં રહ્યું છે. અન્‍ય ટેક્‍સમાં સિક્‍યોરિટી ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન ટેક્‍સ રૂ. ૧૧,૬૦૫ કરોડ હતો અને ઇક્‍વલાઇઝેશન લેવી રૂ. ૬૯૮ કરોડ હતી. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં સરકાર પ્રત્‍યક્ષ કરમાંથી ૨૧.૯૯ લાખ કરોડ રૂપિયાની તિજોરીમાં આવવાની અપેક્ષા રાખી રહી છે.'

પરોક્ષ કરમાંથી રૂ. ૧૬.૩૧ લાખ કરોડ મળવાનો અંદાજ છે. કુલ કલેક્‍શનમાં મુંબઈનો સૌથી વધુ હિસ્‍સો રૂ. ૧.૧૯ લાખ કરોડ છે. આ પછી કર્ણાટક અને ગોવાએ રૂ. ૫૨,૦૭૬ કરોડ અને દિલ્‍હીએ રૂ. ૪૮,૮૭૬ કરોડનું યોગદાન આપ્‍યું હતું.

રિફંડ આપ્‍યા પછી, કેન્‍દ્રને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ માં પ્રત્‍યક્ષ કરની આવકમાં રૂ. ૧૯.૫૮ લાખ કરોડ પ્રાપ્ત થયા, જે ૨૦૨૨-૨૩ની તુલનામાં ૧૭.૭ ટકા વધુ છે. ફેબ્રુઆરીમાં રજૂ કરાયેલા વચગાળાના બજેટમાં સરકારે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪ માટે નેટ ડાયરેક્‍ટ ટેક્‍સ કલેક્‍શનનો પ્રથમ અંદાજ રૂ. ૧૮.૨૩ લાખ કરોડથી વધારીને રૂ. ૧૯.૪૫ લાખ કરોડ કર્યો હતો. તેનું કારણ એ હતું કે વ્‍યક્‍તિગત આવકવેરાના આંકડામાં રૂ. ૧.૨ લાખ કરોડનો વધારો થયો હતો.

કુલ કરમાં પ્રત્‍યક્ષ કરનો હિસ્‍સો સતત વધી રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં તેનો હિસ્‍સો વધીને ૫૭.૪ ટકા થવાનો અંદાજ છે, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ના બજેટમાં ૫૪.૪ ટકા રહેવાનો અંદાજ હતો. નવી સરકાર જુલાઇના મધ્‍યમાં તેનું પ્રથમ પૂર્ણ બજેટ રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. તે જોવાનું રહે છે કે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં થયેલા વધારા પછી સરકાર સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ માટે તેના ડાયરેક્‍ટ ટેક્‍સ લક્ષ્યાંકમાં વધારો કરે છે કે કેમ.