નવી દિલ્‍હી તા. ૨૮ : નવા અભ્‍યાસ મુજબ, ગેરકાયદેસર સટ્ટાબાજીનું બજાર, ભારતમાં પહેલેથી જ ખીલી રહ્યું છે, જે આગામી વર્ષોમાં ૩૦% વધવાની ધારણા છે. કાયદેસર ઓનલાઇન ગેમિંગ પ્‍લેટફોર્મ્‍સ માટે અપૂરતું કાનૂની માળખું, પસંદગીયુક્‍ત પ્રતિબંધ અને ઉચ્‍ચ કરવેરા આ વલણમાં ફાળો આપતા મુખ્‍ય પરિબળો હોવાનું જણાય છે.

અપૂરતું કાનૂની માળખું, પસંદગીયુક્‍ત પ્રતિબંધ તેમજ કાયદેસર ઓનલાઈન ગેમિંગ પ્‍લેટફોર્મ પર ઉચ્‍ચ કરવેરા ભારતમાં ગેરકાયદેસર સટ્ટાબાજી અને જુગારની પ્રવૃત્તિના ડ્રાઈવર તરીકે કામ કરી રહ્યા છે જે આગામી વર્ષોમાં ૩૦%ના દરે વધવાની અપેક્ષા છે.

દિલ્‍હી સ્‍થિત પોલિસી થિંક ટેન્‍ક સેન્‍ટર ફોર નોલેજ સોવરિન્‍ટી અનુસાર, ભારતમાં, નિયમનકારી નિયંત્રણો હોવા છતાં, ગેરકાયદેસર બહેતર બજાર વાર્ષિક અંદાજે ૧૦૦ બિલિયન ડોલર થાપણોમાં મેળવે છે.

CKS એ વ્‍હાઇટપેપરમાં જણાવ્‍યું હતું કે સ્‍વતંત્ર આંકડા સૂચવે છે કે આ બજાર ૨૦૧૨ થી ૨૦૧૮ દરમિયાન ૭% CAGR થી વધ્‍યું હતું અને આગામી વર્ષોમાં વાર્ષિક ૩૦% ના દરે વૃદ્ધિ થવાની ધારણા છે,

‘ઓનલાઈન ગેમિંગ માટે ભારતનું હાલનું કાનૂની માળખું સ્‍પષ્ટપણે અપૂરતું છે... (અને) ગેરકાયદે જુગાર અને સટ્ટાબાજીની સંસ્‍થાઓના સંચાલન માટે અનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે,ે CKSના સ્‍થાપક સચિવ વિનિત ગોએન્‍કાએ જણાવ્‍યું હતું.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ગેરકાયદેસર ઓપરેટરો નવા ટેક્‍સ શાસનનો લાભ લઈ રહ્યા છે જે કાયદેસર ગેમિંગ પ્‍લેટફોર્મ પર થાપણો પર ૨૮% ટેક્‍સ વસૂલે છે.

તેમણે કહ્યું કે, ‘તેઓ કોઈપણ જીએસટી અથવા કરવેરા જવાબદારીમાંથી મુક્‍તિના બહાને ગ્રાહકોને તેમના પ્‍લેટફોર્મ પર જોડાવા અને ભાગ લેવા માટે છેતરે છે,'

તાજેતરના અંદાજો અનુસાર, નવી જીએસટી શાસન હેઠળ નોંધાયેલ ઓનલાઈન ગેમિંગ કંપનીઓએ ઓક્‍ટોબર-ડિસેમ્‍બર ક્‍વાર્ટરમાં INR ૩,૫૦૦ કરોડનું યોગદાન આપ્‍યું છે, CSK એ વ્‍હાઇટપેપરમાં જણાવ્‍યું હતું.

‘કેન્‍દ્ર સરકાર આગામી નાણાકીય વર્ષમાં આ સેક્‍ટરમાંથી ૧૪,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા સુધી જીએસટી એકત્રિત કરવાની અપેક્ષા રાખે છે. એવી અપેક્ષા છે કે આ ક્ષેત્ર આગામી પાંચ વર્ષમાં અંદાજે ૮૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું યોગદાન આપશે.

ગોએન્‍કાએ એ પણ હાઇલાઇટ કર્યું હતું કે ઓફશોર સટ્ટાબાજીની વેબસાઇટ્‍સ પર પ્રતિબંધ મૂકવાના ટેકનોલોજી મંત્રાલયના પ્રયાસો બિનઅસરકારક રહ્યા છે કારણ કે નવા વેબ ડોમેન્‍સ દ્વારા ગેરકાયદેસર ઓપરેટરો ફરી ઉભરી આવ્‍યા છે.

આઇટી એક્‍ટની કલમ 69A હેઠળ સમયાંતરે બ્‍લોકિંગ ઓર્ડર્સ દ્વારા વર્ગીકૃત કરાયેલ ટુકડાની વ્‍યૂહરચના, ઇચ્‍છિત પરિણામો મેળવવામાં બિનઅસરકારક સાબિત થઈ છે,ે તેમણે જણાવ્‍યું હતું કે, કાયદેસર કૌશલ્‍ય-આધારિત ગેમિંગ પર રાજય સ્‍તરના પ્રતિબંધ દ્વારા આ મુદ્દો વધુ જટિલ બન્‍યો છે.

ભારતમાં હાલમાં લગભગ ૧૩૩૦ હોમગ્રોન ગેમિંગ સ્‍ટાર્ટઅપ્‍સ છે જે ઼૨.૮ બિલિયનની આવક પેદા કરે છે જે ૨૦૨૬ સુધીમાં ૨૧%ના CAGRથી વધીને ૭ બિલિયન ડોલર થવાનો અંદાજ છે. આમાંથી, પે-ટુ-પ્‍લે ગેમિંગ ૮૩% આવકનો હિસ્‍સો ધરાવે છે. આગળ, આગાહીઓ સૂચવે છે કે AI અને ઓનલાઇન ગેમિંગ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ સુધીમાં ભારતના GDPમાં ૩૦૦ બિલિયન ડોલર જેટલું યોગદાન આપી શકે છે, CKS એ વ્‍હાઇટપેપરમાં જણાવ્‍યું હતું.