નવી દિલ્હી :કટોકટી દરમિયાન, જે દરમિયાન વિવિધ પક્ષોએ કેન્દ્રની સરમુખત્યારશાહી સામે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો, તેમાંથી ઘણા હવે એક જ પક્ષની વિચારધારા સાથે ઉભા જોવા મળે છે. જેમાં આરજેડી અને સપા જેવી પાર્ટીઓ સામેલ છે. આજે તે વિપક્ષી ગઠબંધનનો એક ભાગ છે જેમાં કોંગ્રેસ મોટા ભાઈની ભૂમિકા ભજવી રહી છે. શું આ મજબૂરી છે કે વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ? છેલ્લા દોઢ દાયકામાં ભાજપનો પ્રભાવ વધ્યો છે. એટલા માટે કે પ્રાદેશિક પક્ષો સંકોચાઈ રહ્યા છે. લોકોના વિશ્વાસનું જ પરિણામ છે કે સતત ત્રીજી વખત એનડીએ સરકાર બની છે.

   બંધારણમાં થયેલા ફેરફારોની સરખામણીમાં આ દિવસોમાં ઈમરજન્સીની ખૂબ ચર્ચા થઈ રહી છે. 18મી લોકસભામાં ઓમ બિરલાના સંબોધન બાદ વડાપ્રધાને કહ્યું કે ઈમરજન્સીને કાળા દિવસ તરીકે યાદ કરવી જોઈએ. તેમના નિવેદન પર કોંગ્રેસે પ્રતિક્રિયા આપી છે. પોતાનો ગુસ્સો વ્યક્ત કર્યો. બાદમાં સ્પીકર ઓમ બિરલા પાસે પણ વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો.

 વિપક્ષી ઇન્ડિયા ગઠબંધનના તેમના સહયોગી અને સપા પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે સવાલ ઉઠાવ્યો કે ક્યાં સુધી આપણે ભૂતકાળ તરફ જોતા રહીશું? લાલુ પ્રસાદ યાદવે પણ પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો અને તેમના યોગદાનને મોટા તરીકે દર્શાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. કહ્યું- હું MISA હેઠળ 15 મહિના જેલમાં હતો અને મેં ક્યારેય મોદી, નડ્ડા જેવા લોકોના નામ સાંભળ્યા નથી.

સવાલ એ ઊભો થાય છે કે જ્યારે લાલુ એ ભૂતકાળની ઘટનાને લોકશાહી પર હુમલો માને છે, તો પછી તેઓ ઇન્ડિયા  ગઠબંધનનો ભાગ કેમ છે? મજબૂરી પાછળ કોઈની જમીન બચાવવાની ઈચ્છા છે? શું આનું કારણ જે બચ્યું છે તેને સાચવવાનો સંઘર્ષ નથી કે કોઈ મુદ્દા પર સમર્થનના બદલામાં આપણા વિસ્તારમાં દખલગીરી રોકવાનો ઈરાદો નથી? આ પ્રશ્નો એટલા માટે પણ ઉઠી રહ્યા છે કારણ કે તે સમયગાળા દરમિયાન થયેલા અત્યાચાર સામે ભાજપ પોતાને ધ્વજધારક સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

ભાજપે સત્તાના મુખ્ય દાવેદાર કોંગ્રેસ સામે તેના સૌથી મજબૂત શસ્ત્રોમાંના એક તરીકે ઈમરજન્સીનો ઉપયોગ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. 19-મહિનાની કટોકટી નાગરિક સ્વતંત્રતા અને બંધારણીય અધિકારોના પ્રશ્નો પર કોંગ્રેસ પર એક ડાઘ છે અને ભાજપે વારંવાર તેનો ઉપયોગ કોંગ્રેસને - અને ખાસ કરીને ગાંધી પરિવારને - સ્વાભાવિક રીતે સરમુખત્યારશાહી તરીકે દર્શાવવા માટે કર્યો છે. શું આ પણ સપા અને આરજેડી માટે ઈમરજન્સી વાવાઝોડાથી દૂર રહેવાનું કારણ છે? કારણ કે સમયાંતરે આ બંને પક્ષો પર પરિવારવાદના અમર વેલાને ઉછેરવાના અને પોષવાના આરોપો લાગ્યા છે

હાલમાં જ સાંસદ ગિરિરાજ સિંહે અખિલેશ પર ટોણો માર્યો હતો. કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું હતું - અખિલેશ યાદવના પિતા જેલમાં હતા, લાલુ યાદવની પુત્રીનું નામ છે MISA, તે MISA હેઠળ જેલમાં બંધ હતી... આ આજે વિચારવા જેવી વાત છે કે કોંગ્રેસ ક્યારેય પોતાની આદત છોડવાની નથી. આજના યુવાનો માટે 1975માં લાદવામાં આવેલી કટોકટી વિશે જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે. જેના પર અખિલેશે પણ જવાબ આપ્યો હતો. નામ લીધા વિના તેમણે કહ્યું- આજે (સંસદમાં) ભાજપના લોકોએ જે કંઈ કર્યું છે, તેમણે બતાવ્યું છે, એવું નથી કે તે દરમિયાન તેઓ જેલમાં ગયા હોય... સમાજવાદી પાર્ટી અને અન્ય પાર્ટીઓના લોકોએ પણ બતાવ્યું. તે સમયે જોયું છે... આપણે કેટલું પાછું વળીશું, ભૂતકાળને કેટલું જોઈશું, આપણી સામે ભવિષ્ય શું છે... સમાજવાદીઓએ લોકશાહીની રક્ષા કરનારા લડવૈયાઓને સન્માન આપ્યું હતું, ભાજપે ઘટાડો કર્યો છે. ભંડોળ, તેમને વધાર્યા નથી