નવી દિલ્હી :સંસદસભ્ય(રાજ્યસભા) રામભાઈ મોકરીયા દ્વારા ચાલુ સત્ર દરમિયાન પાર્લામેન્ટમાં કેન્દ્ર સરકાર નાણા વિભાગને લગતા સહકારી ક્ષેત્રની બેન્કોના વ્યવસાયનું વૈવિધ્યકરણ બાબતે નીચે પ્રમાણે પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા હતા
 સહકારી ક્ષેત્રની બેંકોના વ્યવસાયમાં વૈવિધ્ય લાવવા માટે લેવાયેલા પગલાં;  શું તેમને કોમર્શિયલ રિયલ એસ્ટેટ-રેસિડેન્શિયલ હાઉસિંગ લોન આપવા માટે પરવાનગી આપવામાં આવી છે;  કોમર્શિયલ રિયલ એસ્ટેટ-રેસિડેન્શિયલ હાઉસિંગ લોનને મંજૂરી આપીને સહકારી ક્ષેત્રની બેંકોને કયા લાભો પ્રાપ્ત થશે?
આ બાબતે કેન્દ્રના નાણા મંત્રાલયના  રાજ્ય મંત્રી (પંકજ ચૌધરી) દ્વારા નીચે પ્રમાણે જવાબ આપવામાં આવેલ છે.
 સરકાર અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ સહકારી ક્ષેત્રની બેંકોના વ્યવસાયમાં વિવિધતા લાવવા માટે વિવિધ પગલાં લીધા છે, જેમાં અન્ય બાબતોની સાથે, નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે: 1. ગ્રામીણ સહકારી બેંકો [રાજ્ય સહકારી બેંકો (StCBs) અને જિલ્લા કેન્દ્રીય સહકારી બેંકો
(DCCBs)] અને પ્રાથમિક (શહેરી) સહકારી બેંકોને કોમર્શિયલ રિયલ એસ્ટેટ-રેસિડેન્શિયલ હાઉસિંગ (CRE-RH) લોનને એટલે કે એકંદર કુલ સંપતિના અનુક્રમે ૫%અને ૧૦% હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ મર્યાદામાં વિસ્તારવાની પરવાનગી આપવામાં આવી છે,
ii. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ StCBs/DCCBs માટે વ્યક્તિગત હાઉસિંગ લોન મર્યાદા વધારીને 100 કરોડથી ઓછી સંપત્તિ ધરાવતી બેંકો માટે રૂપિયા 20 લાખથી 50 લાખ અને 100 કરોડ અથવા તેથી વધુ કરોડોની  નેટવર્થ ધરાવતી બેંકો માટે રૂપિયા 30 લાખથી વધારીને રૂપિયા 75 લાખ કરી છે. આર.બી. આઈ. ના તારીખ ૭/૩/૨૦૨૪ ના સુધારા  મુજબ જારી કરાયેલ ક્રેડિટ કાર્ડ અને ડેબિટ કાર્ડ પરના માસ્ટર ડાયરેક્શન (પ્રસિદ્ધિ અને આચાર નિર્દેશો, 2022) ના સુધારા મુજબ, StCBs અને DCCBs ને હવે RBI ની પૂર્વ મંજૂરી વિના કાર્ડ રજૂકર્તાઓના સહ-બ્રાન્ડિંગ ભાગીદાર બનવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
માઇક્રો એન્ડ સ્મોલ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (CGTMSE) માટે ક્રેડિટ ગેરંટી ફંડ ટ્રસ્ટમાં(CGTMSE) તેમના લોન પોર્ટફોલિયોને માઇક્રો, સ્મોલ એન્ડ મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (MSME) ક્ષેત્રમાં વૈવિધ્યીકરણ કરવા માટે સભ્ય ધિરાણ સંસ્થાઓ (MLIs) તરીકે StCBs અને DCCBsનો સમાવેશ કર્યો છે.
v StCBs અને DCCBs ને ભારત સરકારની વિવિધ યોજનાઓ હેઠળ પાત્ર બનાવવામાં આવ્યા છે જેમ કેએગ્રીકલ્ચર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ (AIF), PM વિશ્વકર્મા સ્કીમ, PM સૂર્ય ઘર: મુફ્ત વીજળી યોજના, PM ફોર્મલાઇઝેશન ઑફ માઈક્રો ફૂડ પ્રોસેસિંગ એન્ટરપ્રાઈઝ (PMFME) યોજના વગેરે.
vi નાબાર્ડે વિવિધ પુનર્ધિરાણ યોજનાઓ શરૂ કરી છે જેમ કે. મલ્ટી સર્વિસ સેન્ટર તરીકે પ્રાથમિક કૃષિ ધિરાણ મંડળીઓ (PACS) માટે વિશેષ લાંબા ગાળાના પુનર્ધિરાણ, તેમજ વિશેષ પુનઃધિરાણ યોજના (SRS) માઇક્રો ફૂડ પ્રોસેસિંગ એન્ટરપ્રાઇઝિસ, પાણી, સ્વચ્છતા અને હાયજીન (WASH) પ્રવૃત્તિઓ માટે SRSને પ્રોત્સાહન આપવું.
VII. મોડલ પેટા-નિયમો, વિકેન્દ્રિત અનાજ સંગ્રહ કાર્યક્રમો, સામાન્ય સેવા કેન્દ્રો (CSCs), LPG વિતરકો અને પેટ્રોલ પંપ આઉટલેટ્સ વગેરે તરીકે લાયકાત દ્વારા PACS નું વૈવિધ્યકરણ.
 સહકારી બેંકોને કોમર્શિયલ રિયલ એસ્ટેટ-રેસિડેન્શિયલ હાઉસિંગ (CRE-RH) લોનને નિર્ધારિત વિવેકપૂર્ણ મર્યાદામાં વિસ્તારવા માટે સક્ષમ કરવાથી તેમને વ્યવસાયના વધારાના રસ્તાઓ મળે છે. સહકારી બેંકો માટે ધિરાણના અવકાશમાં આ વિસ્તરણ હાઉસિંગ સેગમેન્ટમાં તેમની સંડોવણીને વધારે છે, જે વસ્તીને પોસાય તેવા આવાસ પૂરા પાડવાના વ્યાપક ધ્યેયને સમર્થન આપે છે