નવી દિલ્‍હી, તા.૧૩: સેન્‍ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્‍ટ ટેક્‍સિસ (CBDT) એ રેમિટન્‍સ ડેટામાં વિસંગતતાઓ અને સંભવિત કરચોરીને ઓળખવા માટે, રૂ. ૬ લાખથી વધુના ઊંચા મૂલ્‍યના વિદેશી રેમિટન્‍સની મોટા પાયે તપાસ અને વેરીફીકેશન શરૂ કર્યુ છે. વિદેશી રેમિટન્‍સ અને ખર્ચ વ્‍યક્‍તિઓ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી આવક સાથે સુસંગત ન હોય અનેસ્ત્રોત પર ટેક્‍સ કલેક્‍શન (TCS)માં ડિફોલ્‍ટ હોય તેવા કિસ્‍સાઓ શોધી કાઢયા પછી આ પગલું લેવામાં આવ્‍યું છે. વિકાસથી વાકેફ અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે બોર્ડે પ્રાદેશિક માળખાને ચકાસણી પ્રક્રિયા અને ફોર્મ ૧૫ઘ્‍ઘ્‍ની તપાસ શરૂ કરવા કહ્યું છે. આ આવકવેરા વિભાગને અધિકળત ડીલરો દ્વારા ફાઇલ કરવામાં આવનાર આઉટવર્ડ રેમિટન્‍સનું ત્રિમાસિક ડિસ્‍ક્‍લોઝર સ્‍ટેટમેન્‍ટ છે. તેમણે કહ્યું કે ફોર્મ 15CCનો ડેટા ૨૦૧૬થી એકત્રિત અને અલગ કરવામાં આવી રહ્યો છે અને તે આ વર્ષથી વિશ્‍લેષણ માટે ઉપલબ્‍ધ થશે.

એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ ETને જણાવ્‍યું હતું કે ગયા વર્ષે વ્‍યાપક સમીક્ષાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી. તે પ્રથમ વખત ક્ષેત્રની રચના માટે ઉપલબ્‍ધ કરાવવામાં આવશે. અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે આ પગલું સરકારને એવા કેસોને ઓળખવામાં મદદ કરશે જ્‍યાં નાણાં મોકલવામાં આવ્‍યા હતા પરંતુ કરદાતાએ તેની ફાઇલિંગમાં તેની જાણ કરી નથી. અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે સમગ્ર કવાયત કરચોરીને કાબૂમાં રાખશે અને કાયદેસર ભંડોળ મોકલવામાં આવે તેની ખાતરી કરશે, જ્‍યારે વિદેશી રેમિટન્‍સની જાણ કરવામાં છૂટનો દુરુપયોગ અટકાવશે.

બોર્ડ ૨૦૨૦-૨૧ પછીના ડેટાની તપાસના આધારે ઉચ્‍ચ જોખમવાળા કેસોની યાદી તૈયાર કરશે. તેણે ફીલ્‍ડ ફોર્મેશન્‍સને ઉચ્‍ચ જોખમવાળા કેસોને શોધવા માટે વિગતવાર માનક ઓપરેટિંગ પ્રક્રિયા (SOP) તૈયાર કરવા અને ૩૦ સપ્‍ટેમ્‍બર સુધીમાં આવા કેસોની સૂચિ સબમિટ કરવાનો નિર્દેશ આપ્‍યો છે. સરકારે અઘોષિત આવક ધરાવતા લોકોને પ્રથમ નોટિસ મોકલવાની અંતિમ તારીખ ૩૧ ડિસેમ્‍બર નક્કી કરી છે.

અનિયમિતતાઓ વિશે વિગતવાર જણાવતા, અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે એક કિસ્‍સામાં ૫ લાખ રૂપિયાની જાહેર આવક ધરાવતી વ્‍યક્‍તિએ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ત્રણ અલગ-અલગ ડીલરનો ઉપયોગ કરીને ૧૫ લાખ રૂપિયા વિદેશ મોકલ્‍યા હતા, જેથી ફરજિયાત TCS ચૂકવવામાં ન આવે અને તે કરશે ટેક્‍સ નેટમાંથી બચાવી શકાય. તબીબી અને શિક્ષણ ખર્ચના કેટલાક અપવાદો સાથે સરકાર લિબરલાઈઝ્‍ડ રેમિટન્‍સ સ્‍કીમ (LRS) હેઠળ રૂ. ૭ લાખથી વધુના વિદેશી રેમિટન્‍સ પર ૨૦% TCS એકત્રિત કરે છે.

ફોર્મ 15CC દ્વારા વિદેશી રેમિટન્‍સ રિર્પોટિંગ હેઠળ, જો મોકલનાર અથવા કપાત કરનાર પ્રમાણિત કરે છે કે રેમિટન્‍સ કરપાત્ર નથી, તો વધુ વિગતો પ્રદાન કરવાની જરૂર નથી. ઉદાહરણ તરીકે, આયાતકારો દ્વારા ચૂકવણી, કંપનીઓ દ્વારા તેમની સહાયક કંપનીઓને ચૂકવણી અથવા બિન-નિવાસીઓને લોન. જો કે, અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે વિભાગે આ મુક્‍તિના સંભવિત દુરુપયોગના કેટલાક કેસ શોધી કાઢયા છે. ઉપરોક્‍ત ટાંકવામાં આવેલા અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે આ મુક્‍તિનો દુરુપયોગ અટકાવવા માટે મુક્‍તિનો દાવો કરતી આ ચુકવણીઓ પર નજર રાખવી મહત્‍વપૂર્ણ છે.

CBDTએ પહેલેથી જ બેંકોને કુલ ક્રેડિટ કાર્ડ ખર્ચ સિવાય એક અલગ કેટેગરી તરીકે કુલ વિદેશી વિનિમય ખર્ચની જાણ કરવા કહ્યું છે, પછી ભલે તેઓ TCS એકત્રિત ન કરતા હોય. આ ડેટા વાર્ષિક આવક નિવેદનમાં દાખલ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેનો ઉપયોગ આવકવેરાની આકારણી કરવા માટે થાય છે. સરકારે ૧ ઓક્‍ટોબર, ૨૦૨૩ થી LRS હેઠળ વિદેશી રેમિટન્‍સ પર TCS ૫% થી વધારીને ૨૦% કર્યો હતો. બજેટ ૨૦૨૩ એ આંતરરાષ્‍ટ્રીય ક્રેડિટ કાર્ડની ચૂકવણીને પણ LRSના દાયરામાં લાવી અને આવા વ્‍યવહારો પર TCS લાદ્યો. જો કે, વ્‍યાપક ટીકા બાદ તે પાછું ખેંચી લેવામાં આવ્‍યું હતું.